Anayasa Norm Denetimi: 2021-95 Sayılı 16-12-2021 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

Esas Sayısı : 2020/101 Karar Sayısı : 2021/95

“...

İstinaf sistemimizin temeli ilk derece mahkemesi kararlarının hem vakıa ve hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit ettiği yargılama hatalarını bizzat düzelterek somut olay adaletinin sağlanmasıdır. Aynı zamanda istinaf, yeniden ele almak, hukuka aykırı bulunan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak ve yeniden yargılama yapılarak bir karar verilmesini gerektirmektedir. İptali istenen norm ise dosyaların ilk derece ve ikinci derece mahkemeleri arasında gidip gelerek kişilerin makul sürede yargılanma hakkını ihlal eder boyuta ulaştıracaktır. İstinaf mahkemesi bulduğu hatayı düzeltme imkanı varken düzeltmeyip ilk derece mahkemesine göndererek gereksiz gider yapılmasına, tarafların adil yargılanma hakkının ihlaline neden olacaktır. Hatanın istinaf mahkemesince giderilmesi veyahut eksikliğin ikmali için ilk derece mahkemesinin istinabe edilerek hükmün istinaf mahkemesince düzeltilmesi halinde hem dosya kısa sürede neticelendirilecek hem de taraflar temyiz yoluna kısa sürede başvurabilecektir. İptali istenen normun yürürlükte olduğu dönemde ise dosyalar hüküm verilmeksizin ilk derece mahkemesine gönderildiğinde tekrardan duruşma sırasına girip karar verilip, verilen kararın istinafı üzerine tekrardan istinaf sırasına girileceğinden ve istinafça esastan ret kararı verilmesi halinde temyiz yoluna ancak bu zaman başvurabileceğinden yargılama ciddi anlamda uzayıp tarafların makul sürede yargılanma hakkı, adil yargılanma hakkı ihlal edilmiş olacak aynı zamanda Anayasanın yargıya yüklediği en az giderle ve süratle davaları sonuçlandırma yükümlülüğü yerine getirilememiş olacaktır. Tüm bu açıklanan sebeplerle iptali talep edilen normun, 2709 numaralı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesine, 36. maddesindeki hak arama hürriyetine ve adil yargılanma hakkına, 141. maddesinin son fıkrasındaki davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasını yargıya görev olarak yükleyen hükme aykırı olduğu düşünülmektedir.

Karar: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1- 2709 numaralı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 152. maddesi uyarınca, “Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması” şeklinde 22/7/2020 tarihli 7251 numaralı Kanun’un 35. maddesi ile değişik 6100 numaralı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-a-6 maddesinin iptali istemi ile resen Anayasa Mahkemesine itiraz yolu ile müracaat edilmesine ve bu hükmün iptalinin istenilmesine,

2- 6216 numaralı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesi uyarınca

a. Başvuru kararının aslı ile tutanağın ve dava dosyasında yer alan evrakın onaylı birer örneğinin oluşturulacak dizi listesine bağlanarak bir dosya halinde Anayasa Mahkemesine gönderilmesine,

b. Başvuru dosyasının Anayasa Mahkemesine tebliğinden itibaren beş ay bekletilmesine, bu süre içinde karar verilmezse işbu davanın yürürlükteki hükümlere göre (Anayasa Mahkemesinin kararı esas hakkında karar kesinleşinceye kadar gelirse Anayasa Mahkemesinin hükmüne uyulması koşuluyla sonuçlandırılmasına,

karar verildi.”