Anayasa Norm Denetimi: 2020-83 Sayılı 30-12-2020 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

“...

Kanun itiraza konu hakkın etkili biçimde kullanılmasını sağlamak için toplu iş sözleşmesini akdeden sendikaya üye olmaksızın toplu iş sözleşmesinden faydalanma hakkını sağlamak üzere dayanışma aidatı kurumunu düzenlemiştir. Dayanışma aidatını ödeyerek TİS’ten faydalanma imkanı sunulması bireylerin istedikleri sendikaya üye olma ya da üye olmama haklarının garantisidir. Bireyin işverene toplu iş sözleşmesinden dayanışma aidatı ödeyerek faydalanma talebini ilettiği andan itibaren yani kendi iradesi ve ekonomik yükümlülüğü kabul etmesiyle sendikalı sendikasız işçi ayrımı kalkmalıdır. Esasen 6356 sayılı Kanun’un tüm sistematiği bu şekilde düzenlenmiş olmasına rağmen anılan kanun metni ile talebin geçerliliğinin imza tarihi olarak belirlenmesiyle sendikal tekelleşmeye sebebiyet verilmiş ve sendikal özgürlük ortadan kaldırılmıştır. İşçi sendikaları toplu iş sözleşmesi imzaladıkları işyerinde çalışanların başka bir sendikaya üye olması veya sendikaya üye olmamak istemesi konusunda söz konusu yasal düzenlemeyi işçileri üyeliğe zorlamak için kullanabileceklerdir. Dolayısıyla 6356 sayılı Kanun’un toplu iş sözleşmesinden yararlanma başlıklı 39. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “İmza tarihinden önceki talepler imza tarihi itibarıyla hüküm doğurur.” cümlesi Anayasa’nın 51. maddesine aykırı olup sendikal özgürlüğü ihlal etmektedir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 39. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “İmza tarihinden önceki talepler imza tarihi itibarıyla hüküm doğurur.” cümlesinin Anayasa’nın 51. maddesine aykırı olduğu kanaatine varıldığından Anayasa’nın 152. maddesi gereğince iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurulmasına karar verilmiştir.

Sonuç ve İstem:

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 39. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “İmza tarihinden önceki talepler imza tarihi itibarıyla hüküm doğurur.” cümlesinin Anayasa’nın 51. maddesine aykırı olduğundan iptaline karar verilmesi talep olunur.”