Anayasa Norm Denetimi: 2020-28 Sayılı 11-06-2020 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

Esas Sayısı : 2019/15 Karar Sayısı : 2019/2

“...

Mahkememizce verilen ara karar gereğince mahkememizin 2018/653 esas sayılı dosyasında uyap sisteminde kayıtlı tüm belgeler ekte gönderilmiş olup;

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/28726 sayılı iddianamesiyle sanık hakkında müessir fiil suçundan kamu davası açıldığı;

Müştekinin hazırlıkta verdiği ifadede kendine eliyle vuran sanık kardeşinden şikayetçi olduğunu söylediği; bunun üzerine sanık hakkında dava açıldığı; ancak müştekinin 04.12.2018 Tarihli dilekçesiyle şikayetten vazgeçtiği;

TCK. 73/4. maddesinde şikayetçi olan kişinin şikayetten vazgeçmesiyle şikayete konu davanın düşeceğinin hüküm altına alındığı;

TCK. 86. maddesinde yaralama fiilinin tarif edilerek müeyyide altına alındığı;

TCK. 86/2. maddesinde basit yaralama fiilinin şikayete bağlı tutulduğu; ancak 86/3. maddesiyle bu maddenin istisnalarının dile getirildiği; 765 S. Türk Ceza Kanun'un 456/4 ve 457/1. maddelerinden farklı olarak (a) bendinde Üstsoy, altsoy, eş ve kardeşe yapılan basit yaralamaların şikayete bağlı tutulmamasının hüküm altına alındığı;

Anayasanın 36. maddesinde hak arama hürriyetinin teminat altına alındığı; buna istinaden de bazı suçlardan dolayı kişilerin talepte bulunma ve talepten vazgeçme haklarının anayasal bir hak olarak düzenlendiği; vatandaşların şikayet hakkı olduğu gibi, vazgeçme hakkını da hiçbir kayda bağlı olmaksızın kullanabileceğinin açık olduğu;

Fakat yaşanan bazı münferit hadiseler özellikle vurgulanıp, abartılıp ve özellikle devamlı gündemde tutulmak suretiyle oluşturulan toplum baskısıyla insanların şikayet hakkının kısıtlandığının görüldüğü;

Bir kişinin, hiç tanımadığı bir kişiye zevk için bir tokat atması halinde şikayetten vazgeçme halinde davanın düşürülmesi mümkünken, bir arada olmaları sebebiyle tartışma ve çatışma ihtimalleri en yüksek kişiler arasında olabilecek basit yaralama hadiselerinde şikayet haklarının elinden alınmış olduğu;

En önemlisi de, basit yaralamadan daha ağır müeyyideye bağlanmış hakaret, tehdit gibi hadiselerin şikayete bağlı bırakılmasına rağmen, sadece basit yaralama fiilinde kişinin şikayet hakkının elinden alınmasının, hak kullanma hürriyetini de kısıtladığının açık olduğu; nitekim bu dosyada da müştekinin şikayetten vazgeçmesiyle hakaret davasının düşmesine rağmen, yaralamadan açılan davanın düşmesinin kanunla engellenmiş olduğu;

Halbuki Anayasanın 14. maddesinde hak kısıtlamasının şartlarının sınırlı şekilde sayıldığı;

Ayrıca bu uygulama sebebiyle, aile içinde yaşanan basit itiş-kakış olaylarının bile vazgeçmeyle düşmemesi sebebiyle, aile içinde oluşan huzur ortamının ortadan kalkmasına sebebiyet verdiği; çünkü tarafların barışmasına rağmen, şikayetten vazgeçme haklarının elinden alınmaları sebebiyle, iradelerinin aleyhine bir mahkumiyet söz konusu olduğu için, aralarındaki husumetin kanun ve devlet zoruyla canlı tutulduğu;

Bununla birlikte anne-babanın tedip maksatlı da olsa çocuğunun kulağını çekmesi, ona hafif bir tokat atması bile cezalandırılmak zorunda kalınan fiiller haline dönüştürülmüş olduğu;

Bu sebeple, TCK. 86/3-a maddesinin, Anayasanın 14 ve 36. maddelerine aykırı olduğunun ileri sürülmesi ve incelenmesi gerektiği anlaşıldığından;

Mahkememizce bu maddenin iptali için Anayasa Mahkemesine müracaat edilmesine karar verilmiş olduğundan, gerekli işlemlerin yapılması ve duruşmanın atılı bırakıldığı 09.05.2019 tarihinden evvel mahkememize bilgi verilmesi,

Gereği arz olunur.”