Anayasa Norm Denetimi: 2019-89 Sayılı 14-11-2019 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“...

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 10. maddesine göre, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir...Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”

Anayasanın “Çalışma Şartları Ve Dinlenme Hakkı” başlığını taşıyan 50. maddesine göre ise,

**“**Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.

Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar.

Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.

Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir.”

4857 sayılı İş Kanunun 53. maddesinin 2. fıkrasına göre; “Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.”

6518 Sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 06/02/2014 tarihli Kanun’un 122. maddesinde, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 14. madde düzenlenmiş olup, söz konusu hükme göre;

“(1) Türkiye Diyanet Vakfına ait hastaneler, taşınır ve taşınmazları; alt işveren veya hizmet alımı ilişkisi olmaksızın bir iş sözleşmesine dayalı olarak 21/11/2013 tarihi itibarıyla anılan hastanelerde çalışmakta olup da Sosyal Güvenlik Kurumuna tescili yapılmış olanlardan 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde öngörülen genel ve ilgili kadro veya pozisyon için aranılan özel şartları taşıyanlar aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde Vakfın talebi üzerine bir yıl içinde Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna devredilir.

(2) Bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde;

a)...

b) Birinci fıkrada belirtilen şartları taşıyan personelden bir ay içinde talepte bulunanlardan;

1) Tabipler ve diş tabipleri çalışmakta oldukları ildeki Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun ihtiyaç bulunan sağlık kurum veya kuruluşlarının memur kadrolarına atanırlar.

2) Tabipler ve diş tabipleri dışındaki diğer personel, yaptıkları iş, eğitim durumu ve bulundukları pozisyon dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığının izni ile çalışmakta oldukları ildeki Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun ihtiyaç bulunan sağlık kurum veya kuruluşlarına, döner sermaye adına vizelenecek pozisyonlarda istihdam edilmek üzere, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükümleri uyarınca sözleşmeli personel statüsüne geçirilir.

Atamada ve sözleşmeli personel pozisyonlarına geçirilmede, iş sözleşmeleri askıda bulunanlar dâhil tam zamanlı çalışanlar ile emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilmek suretiyle çalışanlar dâhil herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanmamış olanlar dikkate alınır. İş sözleşmesi askıda bulunanlar, iş sözleşmesinin askıya alınmasını gerektiren hâlin bitiminden itibaren bir ay içinde talepte bulunmaları kaydıyla bu madde hükümlerinden yararlandırılır.

3) Personele, memur ve sözleşmeli personel pozisyon statüsüne geçirilmeleri sebebiyle, iş mevzuatına göre Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu veya Türkiye Diyanet Vakfı tarafından herhangi bir tazminat ödenmez, kullanmamış oldukları yıllık ücretli izin süreleri için herhangi bir ödeme yapılmaz. Personelin devir tarihi itibarıyla Türkiye Diyanet Vakfında geçen ve kıdem tazminatına esas alınabilecek hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu uyarınca ödenecek emekli ikramiyesi veya ilgili mevzuatına göre ödenecek iş sonu tazminatına esas toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır. Personelin, devir tarihine kadar olan döneme ilişkin diğer mali ve sosyal haklarından Vakıf sorumludur.

4) Personelin emekli ikramiyesi veya ilgili mevzuatına göre ödenecek iş sonu tazminatı hesabına dâhil edilecek hizmet sürelerinden kaynaklanan ilave maliyetin finansmanına karşılık olmak üzere, devir tarihi itibarıyla ilgililerin atandıkları kadro veya pozisyon unvanı ile derecesi ve kademesi ile hizmet süreleri esas alınarak hesaplanacak emekli ikramiyesi ile iş sonu tazminatı toplam tutarı, Türkiye Diyanet Vakfı tarafından bir yıl içinde döner sermaye hesabına ödenir veya devredilen hastanelere ait taşınır ve taşınmaz bedellerinden mahsubu yapılır.

5) Bu maddenin uygulanmasında ilgili kanunların kadro kısıtlamasına ilişkin hükümleri uygulanmaz.”

III- GEREKÇE

İlk derece Mahkemesince bozma sonrasında yapılan yargılamada davacı taraf, Anayasa aykırılık iddiasında bulunmuş ise de, davacının bu talebi “Davacı tarafından Anayasa mahkemesine bizzat başvuru yapılacağı hususu nazara alınarak mahkemenin başvuru yapma talebinin reddine” şeklindeki ara karar ile reddedilmiştir. Anayasanın 152. maddesinde, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasaya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması halinde, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakacağı düzenlenmiş olup, bireysel başvuru yolunun, Anayasaya aykırılığın mahkemelerde ileri sürülebilme hakkını ortadan kaldırmadığı açıktır. Hal böyle iken, Mahkemece hatalı hukuki gerekçe ile davacının anayasaya aykırılık iddiasının reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Diğer taraftan Anayasanın ilgili hükmü uyarınca Yargıtay’ın da anayasaya aykırılık iddiasını ciddi bulması halinde, Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi mümkün olduğundan, yukarıda belirtilen bu husus bozma sebebi yapılmamış, davacının anayasaya aykırılık iddiası Dairemizce temyiz incelemesi sırasında ele alınmıştır.

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık davacının görev yaptığı Türkiye Diyanet Vakfı’na bağlı Hastanenin Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna devri öncesinde hak kazandığı, ancak kullanamadığı yıllık izinlere ait ücrete hak kazanıp kazanmadığı noktasındadır. Uyuşmazlığın çözümü için uygulanması gereken yasal düzenleme ise, yukarıda açıklanan 6518 Sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 06/02/2014 tarihli Kanunun 122. maddesi ile 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 14. maddedir. Davacının devir öncesi döneme ait yıllık izin ücreti talebi, ilgili maddede yer alan “Personele, memur ve sözleşmeli personel pozisyon statüsüne geçirilmeleri sebebiyle, iş mevzuatına göre Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu veya Türkiye Diyanet Vakfı tarafından herhangi bir tazminat ödenmez, kullanmamış oldukları yıllık ücretli izin süreleri için herhangi bir ödeme yapılmaz.” düzenlemesi gereği reddedilmiştir. Ancak ‘dinlenme hakkı’ Anayasa ile güvence altına alınan sosyal haklardandır. Anayasanın 50. maddesinin son fıkrasında ücretli yıllık izin hakları ve şartlarının kanunla düzenleneceği açıkça ifade edilmiştir. Anayasal bir hakkın, kanun hükmünde kararname ile ortadan kaldırılması veya kısıtlanması mümkün bulunmamaktadır. Bu sebeple, somut olaya uygulanan 6518 Sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 06/02/2014 tarihli Kanunun 122. madde ile 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 14. maddede yer alan “Personele, memur ve sözleşmeli personel pozisyon statüsüne geçirilmeleri sebebiyle, iş mevzuatına göre Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu veya Türkiye Diyanet Vakfı tarafından herhangi bir tazminat ödenmez, kullanmamış oldukları yıllık ücretli izin süreleri için herhangi bir ödeme yapılmaz.” hükmünün Anayasanın 10. maddesi ile 50. maddesine açıkça aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Davacı tarafın anayasaya aykırılık iddiası Anayasanın 152. maddesi uyarınca ciddi görüldüğünden, 6518 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 06/02/2014 tarihli Kanun’un 122. maddesi ile 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 14. maddede yer alan “Personele, memur ve sözleşmeli personel pozisyon statüsüne geçirilmeleri sebebiyle, iş mevzuatına göre Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu veya Türkiye Diyanet Vakfı tarafından herhangi bir tazminat ödenmez, kullanmamış oldukları yıllık ücretli izin süreleri için herhangi bir ödeme yapılmaz.” hükmünün Anayasanın 10. maddesi ile 50. maddesine açıkça aykırı olması nedeni ile söz konusu yasal düzenlemenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, bu nedenle temyiz incelemesinin beş ay süre ile ertelenmesine karar verildi.”