Anayasa Norm Denetimi: 2018-112 Sayılı 20-12-2018 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/10


                                                                                ,

                                        

                                    1982/55


                                                                                ,

                                        

                                    1982/123 | yok | 

“Davacı ... vekilleri AV. ..., AV. ... tarafından, davacının yıllık ücret artışından yararlandırılmama ve işten çıkarma disiplin cezaları ile cezalandırılmasına ilişkin işlemlerin dayanağını oluşturan Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi Personel Yönetmeliği’nin 71. maddesinin iptali istemiyle BAŞBAKANLIK ve TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş.’ye karşı açılan davada işin gereği görüşüldü:

Dava konusu Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi Personel Yönetmeliği 25/2/2000 tarih ve 2000/465 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girmiş ise de; davanın Danıştay 16. Dairesinin E:2016/7023 esasına kayden görülmekte iken 24/06/2016 tarih ve K:2016/5604 sayılı kararla görev yönünden reddine ve dava dosyasının davayı çözümlemeye yetkili ve görevli olan Ankara İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verildiği, bu karar üzerine davanın Mahkememizin E:2017/374 esasına kaydedildiği, bu davada verilen 17/04/2017 tarih ve K:2017/1135 sayılı dilekçe ret kararımız sonrasında uyuşmazlığın bakılan davaya esas dilekçe ile yenilendiği görülmüş olup 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 43. maddesinde yer alan Danıştay’ın görev uyuşmazlığı hakkında verdiği kararın kesin olduğu yönündeki hüküm uyarınca dosyanın esasının incelenmesine geçildi;

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38. maddesinde; “Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez....

Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur. ...” kuralına, 128. maddesinde; “... Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, haklan ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. ...” kuralına yer verilmiştir.

4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun’un 15. maddesinde; “Banka hizmetlerinin gerektirdiği görevler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel eli ile yürütülür.

Banka personelinin hizmete alınmaları, görev ve yetkileri, nitelikleri, atanma, ilerleme, yükselme, görevden alınma şekilleri, disiplin esasları, yükümlülükleri, unvan ve sayıları Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir. ...

Banka personeli, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabidir. Hizmet sürelerinin değerlendirilmesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır....” hükmü yer almaktadır.

Bu hükme dayanılarak 25/2/2000 tarih ve 2000/465 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi Personel Yönetmeliği’nin dava konusu 71. maddesi ile; disiplin cezaları ile bu cezaların uygulanacağı fiil ve .hallerin neler olduğu düzenlenmiştir.

Uyuşmazlıkta; 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun’un 15. maddesinin ikinci fıkrasında “disiplin esasları” ibaresine yer verilmek suretiyle, Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.’nin sözleşmeli personel statüsünde olan ve kamu görevlisi oldukları tartışmasız olan personelinin disiplin esaslarının bir bütün olarak Yönetmelik ile düzenleneceğinin kurala bağlandığı, Kanun metninde disiplin uygulamalarıyla ilgili hiçbir ilke belirlenmediği, hem disiplin fiillerinin hem de disiplin cezaların belirlenmesi yetkisinin tamamen Yönetmeliğe bırakıldığı, bu hâliyle disiplin suçları ve cezaları konusunda kanuni bir güvencenin sağlanmadığı, yaptırımların ve yaptırım konusu eylemlerin yasal düzeyde belirlenmediği ve bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuki yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanınmadığı, bu nedenle söz konusu kuralın Anayasa’nın 38. maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında düzenlenen “suçta ve cezada kanunilik” ilkesine ve Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında hükme bağlanan “kanuni düzenleme” ilkesine aykırılık oluşturduğu sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 152. maddesinin 1. fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesi uyarınca, 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun’un 15. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “... disiplin esasları ...” ibaresinin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu kanısına varıldığından, anılan hükmün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurulmasına, davanın görüşülmesinin Anayasa Mahkemesi’nce bu konuda bir karar verilinceye kadar bekletilmesine, kararın taraflara tebliğine, 09/01/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”