Anayasa Norm Denetimi: 2017-83 Sayılı 29-03-2017 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı davasında şikayetçi özetle : Borçlu sanığın daha önce mal beyanında bulunmadığını, hakkındaki takip kesinleştikten sora sigortalı bir işte çalışmaya başladığını ve sanığın bu sigortalı olarak işe girişini icra dairesine bildirmediğini iddia ederek sanığın İİK.nun 339. maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Müştekinin şikayetine dayanak icra dosyası incelendiğinde: Müşteki alacaklının borçlu sanık hakkında genel haciz yoluyla giriştiği takipte sanığa ödeme emrinin tebliği üzerine takibin 17/05/2016 tarihinde kesinleştiği, 13/12/2016 tarihinde borçlu sanığın sigortalı bir işe girdiğini tespit eden müştekinin sağının ücretinin 1/4 ünün haczini talep ettiği görülmüştür.

Mahkememiz Şikayete dayanak İİK.nun 339. maddesindeki hükmedilmesi halinde uygulanacak disiplin hapsine ilişkin cezanın, düşme şartları itibarıyla anayasaya aykırı olduğu kanaatindedir. CMK.nun 2. maddesinde tanımlanan disiplin hapsinde amaç belirli şekilde davranmak yükümlülüğü yüklenen failin bu yükümlülüğüne uymaması sebebi ile kısmen olsun bozulan düzeni korumaktır.

Suça uygun ceza verilmesi ve verilecek cezanın işlenen suçla orantılı olması gerekir. Mal veya kazancındaki artışı bildirmemek fiili alacaklının alacağını tahsil etmesini sağlayan bir disiplin suçu olarak kanunda düzenlenmiştir. Disiplin suçunun cezasının da, kişinin disipline edilme sureti ile düşürülmesi gerekirken, alacaklının şikayetten vazgeçmesi yada borcun ödenmesi halinde düşürülmesine karar verilmesi, anayasadaki ölçülülük ilkesine aykırıdır. İcra iflas kanunundaki bu tür suçlarda, mesela taahhüdüne uymama halinde verilen tazyik hapsi borçlu sanığın taahhüdüne uyması ile, nafaka borcunu ödemeyen sanığın bunu ödemesi ile düşerken kazancındaki artışın bildirilmemesi hatta bu artış sanığın borcu ödeme kabiliyetini temin edici nitelikte olmasa dahi şikayetten vazgeçme ( İİK 354 gereği ) veya ödeme ile düşürülmesi anayasanın ölçülülük ilkesine aykırıdır.

Yine bu suçta sanığın sigortalı bir işe girdiği, buna bağlı olarak kazancında bir artışın olduğu şikayetten önce müşteki tarafından da bilinmekte olup zarar sanığın suça konu iş sebebi ile ilk aldığı ücret ile müştekinin bu suçu öğrendiği tarih arasındaki dönemdeki sanığın haczi kabil ücreti kadardır. Sanık bu kısmı ödemekle dahi hakkındaki cezanın düşmesini temin edememektedir. Bu da şikayete dayanak kanunun, anayasanın ölçülülük ilkesine aykırı olduğunun bir diğer gerekçesidir.

Bu yönüyle cezanın düşme şartları kanunun amacı ile de uyumlu değildir. Zira borcu sonradan elde ettiği gelirinin çok üzerinde olan bir sanık asla ödeyemeyeceği bir borç için 10 gün hapiste kalacaktır.