Anayasa Norm Denetimi: 2017-157 Sayılı 15-11-2017 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/7


                                                                                ,

                                        

                                    1982/13


                                                                                ,

                                        

                                    1982/35


                                                                                ,

                                        

                                    1982/46 | yok |

| 6495 Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun | 73 | Esas - Ret | Anayasaya esas yönünden uygunluk | 1982/2

                                                                                ,

                                        

                                    1982/7


                                                                                ,

                                        

                                    1982/46 | yok | 

“Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 11. maddesinin 2. fıkrasında kanunların Anayasa’ya aykırı olamayacağı belirtilmiş; 152. maddesinde de; “Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır . Mahkeme, Anayasaya aykırılık iddiasını ciddi görmezse bu iddia temyiz merciince esas hükümle birlikte karara bağlanır. Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Ancak, Anayasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme buna uymak zorundadır. Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmi Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. ” hükmüne yer verilmiştir.

Anayasa’nın 152. maddesi hükmüne göre, bir davaya bakmakta olan mahkemenin itiraz yoluyla bir kanun/kanun hükmünde kararname hükmünün iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurabilmesi için iptali istenen kuralın davada uygulanacak nitelikte olması gerekir.

969 sayılı Yasa’nın 3. maddesinin son fıkrasında yer alan hükmün, dava konusu işlemin dayanağı olması nedeniyle, ilgili Kanun maddesinin bu davada uygulanacak nitelikte bir kural olduğu anlaşılmaktadır.

11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına DairKanun Hükmünde Kararnamenin 5. maddesinin (e) fıkrasında yer alan “21.12.1967 tarih ve 969 sayılı Kanunun 3. maddesinin dördüncü fıkrasının birinci cümlesine “%80’i” ibaresinden sonra gelmek üzere “Bakanlık kadro ve pozisyonlarında çalışan personelden” ibaresinin Anayasa Mahkemesinin 27.12.2012 tarih ve E:2011/139, K:2012/205 sayılı karan ile iptal edilmesinin ardından bu ibare 12.07.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi ile “Bakanlık kadro ve pozisyonlarında bulunan personelden” şeklinde değiştirilmiştir.

Kadrosu Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında bulunmayan ancak işletme bünyesinde çalışan muhasebe yetkilileri 6495 sayılı Yasa ile üretimi teşvik primi ödeme kapsamı dışında bırakılmıştır.

Anayasa’nın 10. maddesinde, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. ...Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde (..) (İptal ibare: Anayasa Mah.nin 05/06/2008 tarihli ve E. 2008/16, K. 2008/116 sayılı Kararı ile.) kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” hükmü yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 61. maddesinde, “Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.

Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. 9.12.1994 tarihli ve 4059 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığınca yürütülür. Muhasebe yetkilileri gerekli bilgi ve raporları düzenli olarak kamu idarelerine verirler. “ hükmüne yer verilmiştir.

969 sayılı Yasanın 3. maddesi uyarınca çıkarılan 31.01.2015 tarih ve 29253 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01.05.2015 tarihinde yürürlüğe giren Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliğinin 19. Maddesinde, “Muhasebe yetkilisi, muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden, muhasebe biriminin yönetiminden, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şeklinde tutulmasından sorumludur.

(2) Maliye Bakanlığınca uygun görülen işletmelerin muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığınca , diğerleri ise Bakanlıkça yürütülür.

(3) Muhasebe yetkilisi, muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığınca yürütülen işletme muhasebe birimlerinde Maliye Bakanlığınca, diğer işletmelerde ise Bakanlıkça Bakanlık personeli arasından usulüne uygun olarak atanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Yönetmeliğin “Prim Hesaplama Esasları” başlıklı 43. maddesinde ise muhasebe yetkililerine yapılacak üretimi teşvik prim oran ve esasları belirlenmiş olup, söz konusu yönetmelik ve dayanağı 969 sayılı Kanunda belirtildiği üzere üretimi teşvik primi ödemesinin döner sermaye gelirinin elde edilmesine katkı sağlayanlara yapılması esasının kabul edildiği ve ilgili yönetmeliğin 43. maddesinde bu ödemeden yararlanacaklar arasında muhasebe

Döner sermaye gelirinin elde edilmesine katkı sağlayan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (A) ve (B) fıkralarına göre istihdam edilen personele döner sermaye gelirinden pay verilmek suretiyle, kamu hizmetinin etkin ve daha iyi işlemesinin sağlanması ve çalışanların teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.

Hal böyle iken, kadrosu Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında bulunan muhasebe yetkililerine ödenen üretimi teşvik priminin, kadrosu Maliye Bakanlığında bulunmakla birlikte, kadrosu Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında bulunan muhasebe yetkilileri ile aynı işi yapan ve aynı görev ve sorumlulukları paylaşan muhasebe yetkililerine de ödenmesi gerekliliği Anayasa ile güvence altına alman eşitlik ilkesinin gereğidir.

Yukarıda yer alan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, kadrosu Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında bulunan muhasebe yetkilileri gibi aynı unvan, görev, yetki ve sorumluluklara sahip olan ve kadrosu Maliye Bakanlığında bulunan muhasebe yetkililerinin 969 sayılı Kanunun 3. maddesinde 6495 sayılı Yasanın 73. maddesi ile yapılan değişiklikle sadece kadro ölçütünden hareketle aynı yerde görev yapan kadrosu Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında olan muhasebe yetkililerine yapılan üretimi teşvik priminden yararlandırılmamalarının Anayasanın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

12.07.2013 tarihli, 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 73 üncü maddesi ile değiştirilen 21.12.1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinin 4. fıkrasının birinci cümlesindeki “%80’i” ifadesinden sonra gelmek üzere “Bakanlık kadro ve pozisyonlarında bulunan personelden “ ibaresinin, Anayasa’nın 10. maddesine aykırı olduğu kanaatine varıldığından iptaline karar verilmesi amacıyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, Anayasa Mahkemesinin konu hakkında vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına, dosyanın Anayasa Mahkemesi kaydına alındığı tarihten itibaren beş ay içinde bir karar verilmezse davanın yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırılmasına, kararın birer örneğinin taraflara tebliğine, iş bu kararla birlikte dava dosyası ve içeriği evrakın çıkarılacak birer onaylı örneğinin Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesine, 31/03/2017 tarihinde karar verildi.”