Anayasa Norm Denetimi: 2017-113 Sayılı 14-06-2017 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

“OLAYLAR : 1) Adana Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 30/12/2015 tarih ve 2015/29471 esas sayılı iddianamesi ile sanığın İmar Kirliliğine Neden Olmak suçundan dolayı Adana 13. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda sanığın cezalandın İmasına karar verilmiştir. Sanık müdafi inin iş bu karar karşı istinaf kanun yoluna başvurması üzerine dosya Dairemize gönderilmiştir.

Tutuksuz sanığa CMK’nın 281/1-son cümlesi uyarınca “kendi başvurusu üzerine açılacak davanın duruşmasına gelmediğinde davasının reddedileceği” bildirilmesine rağmen sanık duruşmaya gelmemiştir.

Sanığın duruşmaya gelmediği 21/12/2016 tarihli celsede dosyada uygulanması gerekli CMK’nın 281/1 maddesinde yer alan “tutuksuz sanığa yapılacak çağrıda kendi başvurusu üzerine açılacak davanın duruşmasına gelmediğinde davasının reddedileceği ayrıca bildirilir’’ hükmü gereğince istinaf başvurusunun reddedilmesi gerekmektedir. Ancak sözkonusu düzenlemenin Anayasanın 2., 10., 36/1, 38/1,2,3,4 maddelerine aykırı bulunduğundan iptali için Anayasanın 152/1. maddesi gereğince Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, 21/12/2016 tarihli celsede karar verilmiştir.

HUKUKİ SEBEPLER : CMK’nın 281/1. maddesinde yer alan “ tutuksuz sanığa yapılacak çağrıda kendi başvurusu üzerine açılacak davanın duruşmasına gelmediğinde davasının reddedileceği ayrıca bildirilir” hükmü Anayasanın 2, 10, 36/1,3 8/1,2,3,4 maddelerine aykırıdır.

Şöyleki;

Düzenleme ile İstinaf yoluna başvuran sanığın duruşmaya gelmemesi halinde istinaf başvurusunun reddedileceği belirtilmektedir. Oysa istinaf yasa yoluna, katılan, savcı veya malen sorumlu başvurduğundan ve duruşmaya gelmediğinde istinaf mahkemesi yargılamaya devamla karar vermek zorundadır. Düzenleme ile sanık ile katılan, savcı ve malen sorumlu arasında eşitsizlik doğmaktadır. Bu da Anayasanın 2. ve 10. maddelerine açıkça aykırıdır. Ayrıca Anayasamızın 36. maddesinde teminat altına alınan adil Yargılanma hakkının bir unsuru olan silahların eşitliği ilkesine de aykırıdır. Yine her ne kadar sanık ilk derece mahkemesinde ceza almış ise de bu ceza istinaf yasa yoluna başvurulduğundan henüz kesinleşmemiştir. Dolayısıyla sanığın atılı suçu işleyip işlemediği henüz hukuk önünde kesinlik taşımamaktadır. Yani sanık henüz masumdur. Henüz masumiyet karinesinden yararlanan sanığa duruşmaya gitmediği için istinaf talebinin reddine karar verilmesi Anayasanın 38. maddesinde düzenlenen masumiyet karinesine de aykırıdır. Çünkü ilk derece mahkemesinde ceza alan sanığın artık suçlu olduğu kabulüyle istinaf mahkemesindeki duruşmaya gitmemesi halinde istinaf talebinin reddedileceği ifade edilmektedir. Bu durumda Yine Adil Yargılanma Hakkının bir unsuru olan ve Anayasamızın 38. maddesinde garanti altına alınan Masumiyet ilkesine aykırıdır.

TALEP : Yukarıda izah edilen nedenlerle CMK’nın 281/1. maddesinde yer alan “tutuksuz sanığa yapılacak çağrıda kendi başvurusu üzerine açılacak davanın duruşmasına gelmediğinde davasının reddedileceği ayrıca bildirilir” cümlesinin Anayasanın 2., 10., 36/1, 38/1-2-3-4 maddelerine aykırı olması nedeniyle Anayasanın 152/1. maddesi gereğince itirazen iptaline karar verilmesi saygı ile arz olunur.”