Anayasa Norm Denetimi: 2016-39 Sayılı 26-05-2016 Tarihli Karar: İtiraz-İlk - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“...

Pasinler Cumhuriyet Başsavcılığının 21/12/2015 tarih ve 2015/378 sayılı iddianamesi sanıklar hakkında 1163 sayılı Kooperatif Kanunu’nun EK2-2. Fıkrası uyarınca; mahkememize kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.

29/03/2016 tarihli celsede söz konusu1163* *sayılı Kooperatifler Kanunu’nun EK.2/2. Fıkrası 1982 sayılı Anayasamızın 171. maddesine aykırı olduğu kanaati ile kanun hükmünün iptali için dosyanın Anayasa Mahkemesi’ne gönderildiği anlaşılmıştır

1163 sayılı Kanunun EK2-2. Fıkrasında “Genel kurulu olağan toplantıya çağırmayan yönetim kurulu üyeleri ile 2 nci maddenin dördüncü fıkrasına, 8 inci maddenin ikinci fıkrasına, 16 ncı maddenin birinci fıkrasına, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasına ve 90 inci maddenin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri altı aya kadar hapis ve otuz günden üçyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.” şeklinde hüküm yer aldığı anlaşılmıştır.

Anayasamızın Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması başlıklı 13. maddesi “(Değişik: 3.10.2001-4709/2 md.) Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”

Anayasamızın Çalışma ve sözleşme hürriyeti başlıklı 48. maddesi “Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir. Devlet, özel teşebbüslerin millî ekonominin gereklerineve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alır.”

Anayasamızın kooperatifçiliğin geliştirilmesi başlıklı 171. maddesi “Devlet millî ekonominin yararlarını dikkate alarak, öncelikleüretimin artırılmasını ve tüketicinin korunmasını amaçlayan kooperatifçiliğin gelişmesini sağlayacak tedbirleri alır.”

Yukarıda bahsettiğimiz hükümler ile 1982 sayılı Anayasamız bir bütünü ile beraber 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun EK 2-2 fıkrası birlikte değerlendirildiğinde; Devlet bir yandan Anayasal hüküm olan Kooperatifçiliğin geliştirilmesi için ilgili tedbirleri alacak bir yandan da olağan genel kurul toplantısını yapmamaktan kaynaklı kişilere EK 2/2 fıkrasında ön görülen ağır cezai müeyyide uygulayacak olması Anayasa’nın özüne ve ilgili Anayasal hükümlere aykırı olduğu açıktır.

Yukarıda arz ve izah etmeye çalıştığımız hususlar ve resen nazara alınacak diğer huşular ile birlikte 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun Ek. 2/2. Fıkrasının iptaline karar verilmesini arz ederiz.”