Anayasa Norm Denetimi: 2016-181 Sayılı 14-12-2016 Tarihli Karar: İtiraz-İlk - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

“1-) Mahkemenizde görülmekte olan davada Müvekkilimiz aleyhine sonuçlar doğuracak olan 2942 sayılı Yasaya, 6745 sayılı Yasanın 35. maddesiyle, geçici 12. madde olarak eklenen hüküm Anayasa’ ya açıkça aykırıdır .

2) Bu düzenleme, daha önce de 6487 sayılı yasa ile farklı bir şekilde Kamulaştırma Kanunun değişik geçici 6. Maddesine eklenmiş; ANAYASA MAHKEMESİ, 2013/95 Esas, 2014/176 Karar sayılı 13.11.2014 tarihli kararıyla, getirilen düzenlemenin, Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle, iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 35. maddesinde güvenceye bağlanan mülkiyet hakkı, idarenin mülkiyet hakkına yapılan müdahaleler nedeniyle oluşan zararların tazminini gerektirir. Bu müdahale taşınmazın mülkiyetine el konulması şeklinde gerçekleşmişse zarar, taşınmazın gerçek bedeli ödenmek suretiyle karşılanabilir,

2981 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 1984 tarihinden dava konusu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar yaklaşık 29 yıl seçmiş olup ülkemizde 80’li ve 90’h yıllardaki enflasyon oranı dikkate alındığında, idarece uygulama tarihinde belirlenen bedelin günümüzde sembolik bir tutara tekabül etmesi büyük bir olasılıktır. Bu durumda, bedele dönüştürülen hissenin uygulama tarihinde takdir edilen değerine her yıl için 3095 sayılı Kanun uyarınca faiz uygulanmak suretiyle belirlenen hisse bedelinin taşınmazın gerçek karşılığını ifade etmeyebileceği acıktır. Dolayısıyla hukuka aykırı olarak el konulan taşınmazın gerçek bedelinin ödenmemesi sonucunu doğuran dava konusu kural, Anayasa’nın 35. maddesiyle süvence altına alman mülkiyet hakkını zedeleyici niteliktedir.

...

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kural Anayasa’nın 2., 35. ve 36. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir.”

3-) 6745 sayılı Yasa ile 2942 sayılı kamulaştırma kanuna geçici 12. madde olarak eklenen yasa hükümleri Anayasamıza aykırı hükümler içermektedir. Bu hükümlerin Anayasaya aykırılığım defi olarak ileri sürüyoruz. Mahkemenin bu talebimizi ön sorun olarak incelemesi gerekir.

4-) Dayanak yasa maddesi, Anayasamızın 35. maddesinde kabul edilen mülkiyet hakkına, aykırılık teşkil etmektedir. Anayasamızın 46. maddesinde idarelerin “ taşınmazın gerçek bedelini” ödeyerek kamulaştırma yapabileceği kabul edilmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin 30.01.1969 tarihli, 1967/47 Esas, 1969/9 sayılı kararında da aynı gerekçeye yer verilmiş, anılan kararda Vakıflara ait malın düşük bedelle üçüncü kişilere verilmesine ilişkin bir yasa iptal edilmiş, gerekçesinde ancak gerçek bedelinin ödenmesi halinde kamulaştırma işleminin yapılabileceği kabul edilmiştir.

Anayasamızın 46. maddesinde; ancak gerçek karşılıkların peşin ödenmesi ve kanunda belirtilen esas ve usullere uyulması şartı ile özel mülkiyetin sonlandırılabileceği belirtilmiştir.

6745 sayılı Yasayla Kamulaştırma Kanununa geçici 12. madde olarak eklenen bu düzenleme, vatandaşın malının gerçek değerini isteme hakkı elinden alınmaktadır.

Bu yasa uygulanır ise; idarenin kanunun ön gördüğü usul ve esaslara uymadan, vatandaşa imar uygulamasını ve bedele çevirme işlemini, noterden tebliğ; etmeden, vatandaşın bu isleme karsı idare aleyhine dava açtığı tarihte de değil de; uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih itibari ile değerinin tespiti, ülkemizin bir gerçeği olan 1990 yıllardaki yüksek enflasyon nedeni, bulunacak değerin sonrasında LTE uygulamak suretiyle dava tarihi itibari ile güncellense bile, günümüzdeki taşınmazın gerçek değerin çok çok uzağında kalacağı aşikardır,

BU YOL İLE BULUNACAK DEĞER TAŞINMAZIN GERÇEK DEĞERİNİN YİRMİDE BİRİ BİLE ETMEYECEĞİ AŞİKARDIR.

Bu yasa hükmü ile vatandaşın taşınmazın gerçek değerini talep ve dava hakkı elinden alınmış olunmaktadır.

5-) Anayasamızın 138. maddesinde yargı bağımsızlığı ilkesi kabul edilmiş, yine 138/3 fıkrada “devam eden dava” diye başlayarak, idarenin taraf olduğu bir davada yasama organı aracılığıyla kanun değişikliği yaparak, kendi lehine sonuçlar doğuracak bir uygulama oluşturması yargının bağımsızlığı ilkesini zedelediği gibi, yasa maddesinin devem eden davalarda uygulanması “adil yargılanma hakkım” ihlal etmekte, “silahların eşitliği ilkesi’ni göz ardı ederek, “yasanın geçmişe yürümesi” sonucunda birey aleyhinde sonuçlar doğurmakta, Anayasa’nın l0. maddesindeki “eşitlik ilkesini” ihlal etmektedir.

6-) Hukuka aykırılığın itiraz ve ya defi olarak ileri sürülmesini düzenleyen 152.maddesi gereğince; bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 6745 sayılı Yasanın 35. maddesi ile eklenen geçici 12. maddesi, Anayasamızın 2, 35, 36, 46, 138. maddelerine aykırılığının; Anayasal denetimi için dosyanın yürütmeyi durdurma talepli olarak Anayasa Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.

*SONUÇ VE İSTEM: :*Yukarı da izah edilen nedenlerle, Anayasaya aykırılık def’imizi dikkate alarak, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 6745 sayılı Yasa ile eklenen geçici 12. maddenin Anayasamızın 2, 35, 36, 46, 138 maddelerine aykırılığının Anayasal denetimi için dosyanın yürütmeyi durdurma talepli olarak Anayasa Mahkemesine gönderilmesine,

Karar verilmesini hâkimliğinizden saygıyla vekaleten arz ve talep ederim.”