Anayasa Norm Denetimi: 2016-177 Sayılı 23-11-2016 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/153


                                                                                ,

                                        

                                    1982/160 | yok | 

“Davacı ...vekili AV. ...tarafından davacının maden kazasında hayatını kaybeden yakını nedeniyle 6552 sayılı Kanun’un 34 ve 63. maddesi uyarınca istihdamının temini istemli başvurusunun reddine ilişkin 22.05.2015 tarih ve 4719 sayılı işlemin; Anayasa’nın 10. maddesinde yer verilen eşitlik ilkesi gereği işe alınmaları gerektiği iddiasıyla iptali ile dayanak maddenin Anayasa’ya aykırılığı nedeniyle Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesi istemiyle TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜGÜ’ne karşı açılan davada;

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na 6552 sayılı Yasa’nın 63. maddesi “ile eklenen ve 6645 sayılı Yasa’nın 53. maddesi ile değişik geçici 59. maddesinde; “13/5/2014 tarihi ile 28/10/2014 (dâhil) tarihleri arasında maden ocaklarının yer altı işlerinde meydana gelen iş kazası sonucunda ölen sigortalının; Kuruma olan her türlü borçları terkin edilir ve hak sahiplerine 32 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen şartlar aranmaksızın bu Kanun hükümlerine göre aylık bağlanır. Bu Kanunda öngörülen primlerin eksik olan kısmı Maliye Bakanlığınca Kuruma ödenir.

(...)

Birinci fıkrada belirtilen nedenlerden dolayı ölen sigortalının eş ve çocuklarından birisi, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi hakkında 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesindeki istihdama ilişkin hükümler ayrıca uygulanır.” maddesinin, “13/5/2014 tarihi ile 28/10/2014 (dâhil) tarihleri arasında” kısmının Anayasaya uygun olup olmadığı yönünden gerekli inceleme yapılarak işin gereği görüşüldü;

I- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na 6552 sayılı Yasa’nın 63. maddesi ile eklenen ve 6645 sayılı Yasa’nın 53. maddesi ile değişik geçici 59. maddesinde yer alan başvuru konusu kuralın Anayasaya aykırılığı sorunu:

1982 Anayasamızın 10.maddesinde; “ Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

(...)

Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde (..) kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar .” hükmüne yer verilmiştir.

Davacının babasının, Türkiye Taş Kömürü Kurumu Genel Müdürlüğü’ne bağlı maden ocağında madenci olarak çalışmakta iken 07.01.2013 tarihinde gerçekleşen maden kazasında maden şehidi olarak vefat ettiği, Manisa İlinin Soma İlçesi’nde meydana gelen ve daha sonrasında Karaman İlinin Ermenek İlçesi’nde tekrar eden maden kazalarında hayatını kaybeden maden şehitlerinin eş ve çocuklarından birisi, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi hakkında 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesindeki istihdama ilişkin hükümlerinin uygulanacağının hüküm altına alındığı halde iki olayı kapsayacak şekilde belirleme yapılarak davacının ve benzer durumdaki vatandaşların bu haktan yoksun bırakıldığı görülmekle madde hükmünün “13/5/2014 tarihi ile 28/10/2014 (dâhil) tarihleri arasında” şeklindeki ifadesinin bakılan davada, Anayasa’nın 10. maddesinde ifadesini bulan eşitlik ilkesine aykırı olduğu düşünülmektedir.

İtiraz konusu kural, 13 Mayıs 2014 tarihinde Manisa İlinin Soma İlçesi’nde bulunan ve Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilen maden ocağında çıkan yangın nedeniyle 301 madencinin ölümüyle sonuçlanan maden kazasını ve daha sonrasında 28 Ekim 2014 tarihinde, Karaman İlinin Ermenek İlçesi’ne bağlı Pamuklu köyü yakınlarında, Has Şekerler Madencilik’e ait kömür madeninde su baskını sonucu 18 işçinin mahsur kalarak hayatını kaybettiği olay tarihlerini ve bu tarihler arasını kapsamakta olup “kişiye özel yasa çıkarılamayacağı” ilkesine aykırı olduğu ve kuralın, 13 Mayıs 2014 tarihi öncesinde meydana gelen ve 28 Ekim 2014 tarihi sonrasında meydana gelen maden kazalarında yakınlarını kaybedenlere yönelik bir hak getirmediği görülmektedir.

İtiraz konusu kural bu hâliyle Anayasa’nın 10. maddesinde ifadesini bulan eşitlik ilkesi ile bağdaşmamaktadır.

II- Sonuç ve İstem:

Açıklanan nedenlerle; bir davaya bakmakta olan Mahkemenin, uyuşmazlığın çözümüne dayanak teşkil edecek yasa hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varması durumunda, kendisini bu kanıya götüren görüşünü açıklayan kararı ile Anayasa Mahkemesi’ne başvurması gerektiğini düzenleyen Anayasa’nın 152. maddesi ile 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesi uyarınca ve yukarıda açıklanan gerekçelerle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na 6552 sayılı Yasa’nın 63. maddesi ile eklenen ve 6645 sayılı Yasa’nın 53. maddesi ile değişik geçici 59. maddesinde yer alan “13/05/2014 tarihi ile 28/10/2014 (dahil) tarihleri arasında” ibaresinin Anayasa’nın 10. maddesine aykırı olduğu görüldüğünden, anılan maddenin iptali istemiyle itirazen Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, dosyada bulunan belgelerin onaylı bir örneğinin Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’na gönderilmesine, Anayasa Mahkemesi’nin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına, 18/02/2016 tarihinde karar verildi.”

Mahkemesi’ne başvurması gerektiğini düzenleyen Anayasanın 152. maddesi ile 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesi uyarınca ve yukarıda açıklanan gerekçelerle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na 6552 sayılı Yasa’nın 63.maddesi ile eklenen ve 6645 sayılı Yasa’nın 53. maddesi ile değişik geçici 59. maddesinde yer alan “13/05/2014 tarihi ile 28/10/2014 (dahil) tarihleri arasında” ibaresinin Anayasanın 10. maddesine aykırı olduğu görüldüğünden, anılan maddenin iptali istemiyle itirazen Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, dosyada bulunan belgelerin onaylı bir örneğinin Anayasa Mahkemesine gönderilmesine karar verildi”