Anayasa Norm Denetimi: 2015-120 Sayılı 13-07-2015 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

"...

“Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (I) sayılı Cetvele tabi olarak personel ve eğitim daire başkanı olarak görev yapmaktayken 1.6.2005 tarihinde yine aynı Cetvele tabi olarak müşavir kadrosuna atanan Şaban Tokat tarafından; aylıklarının, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 10. madde eki (II) sayılı Cetvelin 7. veya 8. sırasında yer alan ücret ve tazminat göstergesi esas alınarak ödenmesi için Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğüne yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin; 15.1.2012 tarihinden itibaren düzenlenen maaş bordrolarının ve dayanağı olan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin uygulanmasına ilişkin 161 sayılı Devlet Memurları Kanunu Tebliği’nin; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 10. madde eki (II) sayılı Cetvelin uygulanma şekline ilişkin açıklamalar içeren bölümünün eksik düzenlenmesi nedeniyle ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun aylık ve ödemelerle ilgili 146 ilâ 212. maddeleriyle, 43/B maddesine ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye aykırı olduğu ileri sürülerek iptal edilmesi ve başvuru tarihinden itibaren yoksun kaldığı aylık ve özlük kayıplarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi ile 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9. madde eki Ek Ödeme Oranları başlıklı (I) sayılı Cetvelin A-1-g sırasındaki “müşavir” kelimesinin; Ek 10. maddesinde yer alan “Diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz” şeklindeki hükmünün; kamu iktisadi teşebbüslerinde görev yapan müşavir unvanlı kadroya yer verilmediğinden eksik düzenleme nedeniyle Ek 10. madde eki (II) sayılı Cetvelin; Ek 12. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinin; Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istemiyle; Başbakanlık, Maliye Bakanlığı ve Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğüne karşı açılan dava dosyası Danıştay Onbirinci Dairesince incelenerek işin gereği görüşüldü:

Davacının Anayasa’ya aykırılık iddiaları; 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9. madde eki Ek Ödeme Oranları başlıklı (I) sayılı Cetvelin A-1-g sırasındaki “müşavir” kelimesi ve Ek 12. maddenin 1. fıkrasının (n) bendi yönünden ciddi bulunarak incelendi:

666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 12. maddesinin 1. fıkrası; Anayasa Mahkemesinin 27.12.2012 tarihli ve E:2011/139; K:2012/205 sayılı kararı ile 6223 sayılı Yetki Kanunu’na aykırı bulunarak tüm bentleri ile birlikte iptal edilmiş bulunduğundan, davacının 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 12. maddenin 1. fıkrasının (n) bendine ilişkin istemi yönünden Anayasa Mahkemesine başvurulmasına yer bulunmamaktadır.

Davacının, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9. madde eki Ek Ödeme Oranları başlıklı (I) sayılı Cetvelin A-1-g sırasındaki “müşavir” kelimesine ilişkin olarak Anayasa’ya aykırılık iddiasına gelince:

Anayasa’nın “Kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verme” başlıklı 91. maddesinde, “ Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez. Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir. Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama döneminin bitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.” kuralına yer verilmiştir.

Anılan kural uyarınca, kanun hükmünde kararnamelerin öncelikle, yetki kanununa aykırı olmaması; yetki kanunu ile belirtilen çerçeve ve sınırları aşmaması gerekmektedir.

Çeşitli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülen 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 6223 sayılı Yetki Kanunu’na dayanılarak yürürlüğe konulmuş bulunmaktadır.

3.5.2011 tarihli ve 27923 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 6223 sayılı Kamu Hizmetlerinin Düzenli Etkin ve Verimli Bir Şekilde Yürütülmesinin Sağlamak Üzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Teşkilat, Görev ve Yetkileri ile Kamu Görevlilerine İlişkin Konularda Yetki Kanunu’nun 1. maddesinde Kanun’un amacı; kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere; kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasındaki dağılımının yeniden belirlenerek; mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına, yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine, mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve ilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yeniden düzenlenmesine, mevcut bakanlıklar ile birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıkların görev, yetki, teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine, taşrada ve yurt dışında teşkilatlanma esaslarına, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, işçiler, sözleşmeli personel ile diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında etkinliği artırmak üzere, bunların atanma, nakil, görevlendirilme, seçilme, terfi, yükselme, görevden alınma ve emekliye sevk edilme usul ve esaslarına ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere; Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olarak belirtilmiştir.

Görüleceği üzere; 6223 sayılı Yetki Kanunu, amaç, kapsam ve ilkeleri bakımından kamu personelinin mali ve sosyal haklarına ilişkin olarak Bakanlar Kuruluna doğrudan bir düzenleme yapma yetkisi vermediğinden, anılan yetki kanununa istinaden yürürlüğe konulan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile mevcut bakanlıkların birleştirilmesine veya kaldırılmasına, yeni bakanlıklar kurulmasına, anılan bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarıyla hiyerarşik ilişkilerine, mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve ilgilerinin yeniden belirlenmesine veya bunların mevcut, birleştirilen veya yeni kurulan bakanlıklar bünyesinde hizmet birimi olarak yeniden düzenlenmesi söz konusu olmadığı sürece, personelin mali haklarına ilişkin olarak doğrudan düzenleme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (I) sayılı Cetvele tabi olarak müşavir kadrosunda görev yapan davacı; 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlüğe girmesinden sonra aylıklarının anılan Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9. madde ve eki (I) sayılı Cetvele göre hesaplanarak ödendiğini; benzer statüde görev yaptığı ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname öncesinde aynı düzeyde aylık aldığı bakanlık müşavirlerine ise 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 10. madde ve eki (II) sayılı Cetvel uyarınca daha yüksek ödeme yapıldığını, aynı unvana sahip kamu personeli arasında ücret farkı yaratılmasının Anayasa’nın hukuk devleti ve eşitlik ilkelerine aykırı olduğunu ileri sürmektedir.

29.1.1990 tarihli ve 20417 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin eki kadro cetvelleri ile ihdas edilen ve davacının görev yaptığı Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Genel İdare Hizmetleri Sınıfında bulunan “müşavir” görev unvanı ve kadrosu ile ilgili olarak 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile herhangi bir düzenleme yapılmaksızın, anılan Kanun Hükmünde Kararname’nin eki (I) sayılı Cetvel’in “Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na Göre Alanlar” bölümünün (1) numaralı sırasının (g) bendinde davacının görev unvanı olan “müşavir” unvanı için % 170 ek ödeme oranı belirlenmiştir.

Bu itibarla, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9. madde eki Ek Ödeme Oranları başlıklı (I) sayılı Cetvelin A-1-g sırasındaki “müşavir” kelimesi; 6223 sayılı Yetki Kanunu’na aykırı olduğundan Anayasa’ya da aykırı bulunmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Anayasa’nın 152. maddesinin 1. fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesi uyarınca; 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9. madde eki, Ek Ödeme Oranları başlıklı (I) sayılı Cetvelin A-1-g sırasındaki “müşavir” kelimesinin Anayasa’nın 91. maddesine aykırı olduğu kanısına varıldığından, anılan kelimenin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulmasına; dava dosyasının görüşülmesinin Anayasa Mahkemesince bu konuda bir karar verilinceye kadar bekletilmesine, 23.2.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”"