Anayasa Norm Denetimi: 2011-32 Sayılı 03-02-2011 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

'Dava konusu işlemin dayanağı olan 28.12.2003 tarih ve 24977 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4776 sayılı 2003 Mali Yılı Genel ve Katma Bütçeleri Kanunlaşıncaya Kadar Devlet Harcamalarının Yapılmasına ve Devlet Gelirlerinin Tahsiline Yetki Verilmesine Dair Kanun'un 3. maddesinin (h) fıkrasının son bendinde, 'Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının mal ve hizmet satışları gayri safi hasılatının %10'u kesilir' kuralına yer verilmiştir. Bir başka ifadeyle davacının aylık gayri safi hasılat tahakkukunun (KDV ve Ek Vergi hariç) %10'u kadarına isabet eden payın en geç takip eden ayın 20'sine kadar Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığı'na ödeneceği, bu payın bütçeye gelir kaydedileceği belirtilmiştir.

1996 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 29. maddesinde yer alan aynı nitelikteki düzenleme, 'Maddede, mal ve hizmet satışlarının aylık gayrisafi hasılatından belli oranlarda genel bütçeye gelir aktarılması zorunluluğu öngörülen kuruluşların bir kısmı iktisadi Devlet Teşebbüsü (Teşekkülü), bir kısmı da katma bütçeli kuruluşlardır. Bu kuruluşların mal ve hizmet satışlarından elde ettikleri gelirlerinin nasıl ve ne şekilde dağıtılacağı ya da harcanacağı kendi kuruluş yasalarında ayrıntılı biçimde yer almaktadır. Bu konulardaki düzenlemelerin bütçe yasalarıyla değil, belirtilen kuruluşların özel yasalarıyla yapılması doğaldır. Anayasa gereğidir. İktisadi Devlet Teşebbüsleri ya da Katma Bütçeli Kuruluşların genel bütçeyle hiçbir ilgisinin bulunmaması nedeniyle kural, Anayasa'nın 87., 88., 89. ve 161. maddelerine aykırıdır.' gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinin 07.10.1996 tarih ve E: 1996/23, K:1996/36 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

2003 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 35/a-i maddesinde de 4776 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (h) fıkrasının son bendindeki düzenleme aynen yer almış olup, bu düzenleme de, 'Anayasa'nın 153. maddesinin son fıkrasında Anayasa Mahkemesi kararlarının yasama, yürütme, yargı ve idare makamlarıyla gerçek ve tüzel kişileri bağladığı belirtilmektedir. Buna göre, Yasama Organı'nın daha önce iptal edilen bir kuralı yeniden yasalaştırmaması gerekir. Bir kuralın Anayasa'nın 153. maddesine aykırılığı ancak, iptal edilen kuralla 'aynı' ya da 'benzer nitelikte' olması durumunda olanaklıdır, iki yasa kuralının aynı ya da benzer nitelikte olup olmadığının saptanabilmesi için öncelikle anlam, kapsam ve teknik içerik yönlerinden benzerlikleri olup olmadığının incelenmesi gerekir.

2003 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun iptali istenen; 35. maddesinin (a) fıkrası ile aynı kuralları içeren, 26.04.1996 günlü, 4139 sayılı 1996 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 29. maddesi, 07.10.1996 günlü, E:1996/23, K:1996/36 sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı ile iptal edilmiştir.

2003 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun, 10. maddesi ile 35. maddesinin (a) ve 51. maddesinin (o) fıkralarıyla daha önce iptal edilmiş olan aynı kuralların yeniden yasalaştırılması Anayasanın 153. maddesine aykırıdır. Kuralların iptali gerekir.' gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinin 22.01.2004 tarih ve E:2003/41, K:2004/4 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Bu nedenle 28.12.2003 tarih ve 24977 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4776 sayılı 2003 Mali Yılı Genel ve Katma Bütçeleri Kanunlaşıncaya Kadar Devlet Harcamalarının Yapılmasına ve Devlet Gelirlerinin Tahsiline Yetki Verilmesine Dair Kanun'un 3. maddesinin (h) fıkrasının son bendinde yer alan düzenlemeye ilişkin hususların Anayasanın 73., 87., 88., 89., 153. ve 161. maddelerindeki düzenlemelere aykırı düşmesi nedeniyle Anayasaya aykırılık iddiası ciddi bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, Mahkememizce bakılmakta olan davada uygulanması gereken 4776 sayılı 2003 Mali Yılı Genel ve Katma Bütçeleri Kanunlaşıncaya Kadar Devlet Harcamalarının Yapılması ve Devlet Gelirlerinin Tahsiline Yetki Verilmesine Dair Kanun'un 3. maddesinin (h) fıkrasının son bendinde yer alan düzenlemeye ilişkin hususların Anayasa'nın 73., 87., 88., 89., 153. ve 161. maddelerindeki düzenlemelere aykırı düşmesi nedeniyle Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi bulunmuştur.'"