Anayasa Norm Denetimi: 2010-40 Sayılı 25-02-2010 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/36


                                                                                ,

                                        

                                    1982/125 | yok |

| | 24/2 | Esas - İptal | Anayasaya şekil yönünden aykırılık | 1982/152 | yok | | | 24/3-son | Esas - İptal | Anayasaya şekil yönünden aykırılık | 1982/87

                                                                                ,

                                        

                                    1982/88


                                                                                ,

                                        

                                    1982/89


                                                                                ,

                                        

                                    1982/161 | yok | 

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

'T.C. Anayasasının 130. maddesinde; yüksek öğretim kurumlarının kendilerine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe sahip kamu tüzel kişileri olduğu ve öğretim elemanlarının görevlerinin, unvanlarının, atama, yükselme ve emekliliklerinin, öğretim elemanı yetiştirme konusunun, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkilerinin, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçların, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkelerin, disiplin ve ceza işleri ile mali işlerin, özlük haklarının, öğretim elemanlarının uyacakları koşulların, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesinin, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesinin, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılmasının kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.

Üniversitelere yüksek düzeyde bilimsel çalışma ve araştırma yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilimsel verileri yaymak, ulusal alanda gelişme ve kalkınmaya destek olmak, yurtiçi ve yurtdışı kurumlarla işbirliği yapmak suretiyle bilim dünyasının seçkin bir üyesi haline gelmek, evrensel ve çağdaş gelişmeye katkıda bulunmak amacıyla tanınan bilimsel özerkliğin gerçekleşebilmesi için bu kurumların idari ve mali özekliğinin de sağlanması gerekmektedir.

Yüksek öğretim kurumlarına tahsis edilen ve aktarılan akademik kadrolar, saklı tutulan kadroların kullanım şekli, kadroların dağılımının ve serbest kadroların kullanımının usul ve esasları düzenleyen 78 sayılı Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 6. maddesinde; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik ek geçici 16 ncı maddesine göre üniversitelere bağlı konservatuarlarda istihdam edilecek sanatçılar için kadro şartının aranmayacağına yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun Ek Geçici 16. maddesinin 3. fıkrasında da; 'Yukarıdaki fıkralara göre sözleşmeli olarak çalıştırılacakların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst sınırları ve sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer mali haklar; ilgili bakanlığın önerisi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.' hükmü yer almıştır.

Öte yandan, T.C. Anayasasının 161. maddesinde; 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 6. maddesinde, 'Devlet devair ve müessesatının senevi varidat ve masarifi muhammenatını gösteren ve bunların tatbik ve icrasına mezuniyet veren bir kanun' şeklinde tanımlanan Bütçe Kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağı kurala bağlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuarında Araştırma Görevlisi kadrosunda çalışan davacının Devlet konservatuarında sözleşmeli sanatçı öğretim elemanı olarak atanmasının Hacettepe Üniversitesi Yönetim Kurulunun 10.01.2007; Yüksek Öğretim Genel Kurulunun ise 02.02.2007 tarihli kararları ile uygun bulunması üzerine, atamasının yapılabilmesi için bir adet pozisyon vizesi yapılması isteği ile Maliye Bakanlığına başvuru yapılmış, hernekadar başvuruya cevap verilmemek suretiyle zımnen talep reddedilmiş ise de, idarece dosyaya sunulan cevap dilekçesinde; talebin. 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 24. maddesinin 2. ve 3. fıkraları uyarınca, sözleşmeli personel pozisyonu sayının Maliye Bakanlığının vizesine tabi olduğundan ve istihdam edilecek yeni sözleşmeli personelin belirlenmesine yönelik herhangi bir işlem yapılmadan önce Maliye Bakanlığından izin alınması gerektiğinden bahisle reddedildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, Anayasanın yükseköğretim kurumlarına yapılacak atamaların kanunla düzenleneceği yolundaki hükmü ile Bütçe Kanununa yalnızca bütçe ile ilgili hüküm konulabileceği yolundaki hükmü, Üniversitelerin özerkliğe sahip kamu tüzel kişileri olduğu yolundaki hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde, 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 24. maddesinin yukarıya alınan 2. ve 3. fıkrasının, kanunla düzenlenecek hususları özel nitelikli kanun olan bütçe kanunu ile düzenlemesi ve üniversitelerin bilimsel alanda olduğu kadar idari, mali alanda da olması gereken özerkliğine müdahale edici nitelikte olması nedeniyle Anayasanın 161. ve 130. maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, 5565 sayılı 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun 24. maddesinin sözleşmeli personel pozisyonuna ilişkin sayıyı Maliye Bakanılığı vizesine tabi kılan 2. ve kamu kurum ve kuruluşlarına istihdam edecekleri yeni sözleşmeli personeli belirlemeye yönelik herhangi bir işlem yapmadan önce Maliye Bakanlığından izin alma şartı getiren 3. fıkrası, katma bütçeli kurumlar olan üniversiteler yönünden TC. Anayasası'nın 130. ve 161. maddelerine aykırı olduğundan 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28/2 maddesi uyarınca, Anayasaya aykırılık hakkında karar verilmek üzere, dosyada bulunan belgelerin onaylı örnekleriyle birlikte Anayasa Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine 27.05.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.'"