Anayasa Norm Denetimi: 2009-45 Sayılı 05-03-2009 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/10 | yok |

| 5398 Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun | 18 | Esas - Ret | Anayasaya esas yönünden uygunluk | 1982/2

                                                                                ,

                                        

                                    1982/10 | yok | 

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

"ANAYASA'YA AYKIRILIK NEDENLERİ VE İLGİLİ ANAYASA MADDELERİ:

1- ANAYASA'NIN 2. MADDESİ YÖNÜNDEN

Anayasa'nın 2. maddesinde "Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir." hükmüne yer verilmiştir.

Hukuk Devleti olma ilkesi, devletin demokratik, sosyal ve laik olma ilkelerinin tümünü kapsayan, bir yandan kişi hürriyeti ve güvenliğini esas alırken diğer yandan da bireyleri idarenin eylem ve işlemlerine karşı korumayı amaçlayan bir düzenlemedir.

Bir devletin hukuk devleti olması sonucu vatandaşlarının hem bedensel hem de maddi varlıklarını koruması gerektiği açıktır. Bu anlamda belli bir maddi olanağa kavuşan bireylerin bu olanaklarının belli şartlar altında korunması gerekir. Bu itibarla TÜPRAŞ'ın 2003 yılında özelleştirilmesi üzerine kanun koyucu tarafından söz konusu kuruluştan nakledilecek personelin özlük hakları ile ilgili düzenleme yapmak amacıyla kabul edilen 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun Geçici 2. maddesinin, söz konusu özelleştirmenin yargı kararı ile iptal edilmesi ve daha sonra 2005 yılında özelleştirilmenin tekrarlanması üzerine tekrar düzenlenmesi gerektiği açıktır. Zira söz konusu hükme göre özelleştirme sonucu TÜPRAŞ'tan ayrılacak personelin 15.11.2003 tarihindeki ücret ve diğer malî haklarının temel alınması ve bu süreçte özelleştirmenin yargı kararı nedeniyle uzaması karşısında yeni bir düzenleme yapılması gerekirken, mevcut düzenlemenin TÜPRAŞ'tan ayrılan personele uygulanmasında hukuk devleti ilkesine aykırılık bulunduğu açıktır.

2- ANAYASA'NIN 5. MADDESİ YÖNÜNDEN

Anayasa'nın 5. maddesinde "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumu refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır." hükmü yer almaktadır.

Anılan hüküm "Sosyal Devlet" ilkesinin bir gereğidir. Bu hükümle devlet ülkede yaşayan tüm vatandaşlarının siyasal, ekonomik ve sosyal koşullardan eşit şekilde yararlandırmak ve bunun için gerekli olan önlemleri almakla görevli kılınmıştır.

Bu hükme göre Devlet değişen koşulları değerlendirip yeni düzenlemeler yapmak zorundadır. Ayrıca vatandaşları arasında aynı durumda olanlara aynı hükümleri uygulamakla yükümlüdür. Bu nedenle özelleştirilen kurumlar arasında farklılık oluşturulması ve özelleştirilen kurumlardan ayrılan personellere farklı hükümlerin uygulanması sosyal devlet ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.

3- ANAYASA'NIN 10. MADDESİ YÖNÜNDEN

Anayasa'nın 10. maddesinde "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. (Ek: 7.5.2004-5170/1 md.) Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür.Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre Devlet vatandaşlar arasında eşit muamelede bulunmak zorundadır. Oysa 4046 sayılı Yasa'nın 22. maddesinin beşinci fıkrası ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun Geçici 2. maddesinin değerlendirilmesinden, özelleştirilen kuruluşlarda çalışan personeller arasında farklı uygulamalara gidilmekte, çoğunlukla özelleştirilen kuruluşlardan istihdam fazlası personel olarak ayrılıp, başka kamu kurumlarına atanan personelin yeni kurumlarındaki ücret ve diğer malî hakları belirlenirken özelleştirilen kuruluştaki son olarak aldığı ücret ve diğer malî hakları dikkate alınırken, Petrol Piyasası Kanunu'na tâbi konularda faaliyet gösteren kuruluşların özelleştirilmesi sonucu istihdam fazlası olarak belirlenip kamu kurumlarına atanan personelin yeni kurumlarındaki özlük haklarının ödenmesinde 15.11.2003 tarihindeki ücret ve diğer malî haklarına bu tarihten Devlet Personel Başkanlığı'na bildirim tarihine kadarki maaş artış oranlarının dikkate alınarak ortaya çıkan miktarın dikkate alındığı görülmektedir. Bu durum vatandaşlar arasında farklı uygulamalara neden olmakta, sadece 5015 sayılı Kanun'a tâbi kuruluşlarda çalışıp buradan başka kamu kurumlarına nakledildikleri için bu personel hak kaybına uğramaktadır. Bu açıdan söz konusu hükmün Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu açıktır.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan "bu personelin eski pozisyonlarına ilişkin ücret ve diğer malî haklarının belirlenmesinde bunların pozisyonlarına göre 15.11.2003 tarihinde uygulanmakta olan ücret ve diğer malî haklarına bu tarihten Devlet Personel Başkanlığı'na bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına ilişkin olarak bildirim tarihine kadar geçen süre içinde kamu personeline yapılacak maaş artış oran ve/veya miktarları uygulanmak suretiyle bulunacak tutar esas alınır. Devlet Personel Başkanlığı'na bildirildikleri tarihten sonra geçecek süre içerisinde ilgililerin eski pozisyonlarının malî haklarının tespitinde de belirlenecek bu tutar esas alınır" ibaresinin Anayasa'nın 2., 5. ve 10. maddelerine aykırı olduğu kanaati ile iptalinin talep edilmesine, dava dosyasının tüm belgeleriyle onaylı suretlerinin oluşturularak Anayasa Mahkemesi'ne sunulmasına, iş bu karar ile dosya suretinin Yüksek Mahkeme'ye tebliğinden itibaren 5 ay beklenilmesine, 5 ay içinde sonuç gelmezse mevcut mevzuata göre davanın görülmesine, 7.6.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.""