Anayasa Norm Denetimi: 2008-111 Sayılı 29-05-2008 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/10 | yok |

| 4447 İşsizlik Sigortası Kanunu (Sosyal Sigortalar Kanunu, Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu, Tarımda Kendi Adına ve Hesabın | 31 | Esas - Ret | Anayasaya esas yönünden uygunluk | 1982/2

                                                                                ,

                                        

                                    1982/10 | yok | 

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

"Davacı vekili Mahkememize vermiş olduğu 28.8.2002 tarihli dava dilekçesinde özet ve sonuç olarak, davacı müvekkilinin 31.10.1986 tarihinde Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmiş olduğunu, davacının Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmeden önce 3582 gün SSK'ya tabi sigortalılık hizmetinin olduğunu, 4181 sayılı Yasa'yla 1479 sayılı Yasa'ya eklenen geçici 9. madde uyarınca davacının 7. basamak yükselme talebinde bulunup tahakkuk eden primi Bağ-Kur'a ödediğini, 8.5.2002 tarihinde 370.512.952.- TL aylıkla Bağ-Kur'dan emekli olduğunu ancak aylığının noksan bağlanmış olduğunu, davacının SSK'ya tabi hizmetinin nazara alınıp 1479 sayılı Yasa'nın 50. maddesi uyarınca 6. basamağa intibak ettirildiğini ve 6. basamak primlerini kuruma ödeyip 31.10.1986 tarihinde 6. basamaktan, 1988 tarihinde 7. basamaktan, 1990 yılında 8., 1992 yılında 9., 1994 yılında 10., 1996 yılında 11. basamaktan prim öderken 4181 sayılı Yasa'yla 1479 sayılı Yasa'ya eklenen geçici 9. madde uyarınca 7. basamak yükseltme talebinin kabulüyle bu basamaktan prim ödediğini, böylece prim basamağının 18. basamak olduğunu, davacının 1998 yılında 19., 2000 yılında 20., 2002 yılında 21. basamakta olup 21. basamakta iken tahsis talebinde bulunmuş olduğunu, 1479 sayılı Yasa'nın 4447 sayılı Yasa ile değişik 50. maddesi uyarınca bu Yasa'ya göre sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıkların hesabında 24. basamaklı gelir tablosunun uygulanması gerektiğini ve tabloda yer alan gelir basamaklarının her yıl Nisan ayında ilk olarak bir önceki yılın Aralık ayı ile ondan önceki yılın Aralık ayına göre DİE tarafından açıklanan en son temel yılı kentsel yerler tüketici fiyatlığı indeksindeki değişim oranı kadar ve ikinci olarak bir önceki yılın gayri safi yurt içi hasıla sabit fiyatlara gelişme hızları kadar artırılarak belirlenmesi gerektiğini ve 1.4.2002-31.3.2003 tarihleri arası prim ve aylık hesabına esas gelir basamaklarını tespite yetkili olan Bakanlar Kurulu'nca 1.4.2002-30.6.2002 arası 21. basamağın 583.926.237.- TL olarak belirlendiğini ve 2001 yılı TEFE oranının %88.6., TÜFE oranının %68.5., olup davacının 2002 yılında tahsis talebinde bulunduğundan ödenecek aylığın 517.180.354.- TL. olması gerektiğini, oysa Bağ-Kur'ca 370.512.952.- TL aylık bağlandığını beyan ederek kurumca 10.5.2002 tarihi itibariyle bağlanan 370.512.952.- TL. aylık tahsisine ilişkin işlemin iptaliyle aylığın 517.180.354.- TL olması gerektiğinin tespitine, noksan aylıkların ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kurum vekili yargılama sırasında davayı kabul etmediklerini, kurumlarınca resmi belgelere dayanılarak işlem yapılmakta olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davacıya ait 2/00978249 tahsis numaralı (0478922079 Bağ-Kur numaralı) Bağ-Kur dosyası muhteviyatı ile davaya emsal teşkil eden 2/00886029 aylık tahsis, (0221522449 Bağ-Kur numaralı) sigortalı Ali Küçükkılıç'a ait ve yine 280154378 Bağ-Kur numaralı Kahraman Köseoğlu'na ait dosya muhteviyatları celp edilmiştir.

Ayrıca SSK il müdürlüğünden davacıya ait hizmet dökümü celp edilmiştir.

Toplanan tüm delillerden sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmek üzere Ankara Nöbetçi İş Mahkemesi'ne gönderilmiş olup, bilirkişi Av. Halit Akyürk tarafından tanzim olunan 22.1.2003 tarihli rapor alınmıştır.

Davacı vekili dosyanın 3 kişilik bir bilirkişi heyetine tevdi edilmesini talep etmesi üzerine dosya tekrar 3 kişilik uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmek üzere Ankara Nöbetçi İş Mahkemesi'ne gönderilmiş olup, 6.6.2003 tarihli rapor alınmıştır.

Her iki bilirkişi raporunda da emsaller ile davacının almış olduğu yaşlılık aylığının farkının 2001 yılında belirlenen gelir basamakları ile davacının emekli olduğu 1.6.2002 tarihinde belirlenen gelir basamaklarının farklı olmasından, her ikisi de 21. basamakta olmalarına rağmen, bağlanan aylıkların tutarlarının aylık talep tarihindeki tüketici fiyat endeksinin farklı olmasından kaynaklandığı belirtilmiştir.

Davacı vekili 26.8.2003 tarihli talep dilekçesinde; 1479 sayılı Bağ-Kur Yasası'nın aylıkların belirlenmesine esas olan gelir basamakları başlığını taşıyan (Değişik 4447-25.8.1999) 50. maddesinde "Bu kanuna göre sigortalının ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıkların hesabında, yirmi dört basamaklı gelir tablosu uygulanır. Tabloda yer alan gelir basamakları, her yıl Nisan ayında ilk olarak bir önceki yılın Aralık ayı ile ondan önceki yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yılı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranı kadar, ikinci olarak bir önceki yılın gayrisafi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızları kadar artırılarak belirlenir" denilmekte ve 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalıların gelecekte alacakları aylıkları, kentsel farklılıklara dayandırılmakta, zaman farklılıkları aynı kanuna tabi, aynı primleri ödemiş, fakat farklı kentte yaşayan Bağ-Kur İl Müdürlüklerinin bulunduğu kentlerdeki sigortalılar arasında yaşlılık aylığı alma koşullarını tamamlamış kişilerin farklı zamanda müracaatlarına, farklı aylık tahsisine yol açmakta, aynı koşullara sahip sigortalılar arasında eşit olmayan aylık tahsisine yol açmakta olduğunu, Anayasamızın kanun önünde eşitlik başlığını taşıyan 10. md. "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğunu, hiçbir kişiye, aileye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı, Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda oldukları" hükme bağlanmış olduğunu, Anayasamızın 10. maddesine göre, Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde insanlar arasında ayrım yapmadan Devlet faaliyetlerini yürütmek zorunda olduğunu, Anayasa'da öngörülen eşitlik ...Herkesin aynı hak ve yükümlülüklere sahip olması anlamında olmadığını ancak eşitliğin her yönüyle aynı hukuki durumda olanlar arasında söz konusu olduğunu Hukuk felsefesine girmiş bir deyimle "eşitlerin eşitliği" anlamında olduğunu davamızdaki durumun her yönüyle aynı hukuki durumda olanlara farklı yaşlılık aylığı tahsisi işleminden kaynaklanmakta olduğunu,

1479 sayılı Kanun'un 50. maddesi kentlere, bölgelere göre Devlet İstatistik Enstitüsünün açıkladığı tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranları farklı olduğunu, farklı olanlar esas alınarak aylık belirleme yöntemini öngören 1479 sayılı Kanun'un 50. maddesi aynı koşulları taşıyan, fakat farklı kentlerde yaşayan sigortalılara farklı aylıklar bağlandığını, farklı zamanda müracaat halinde, tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranlarının farklı olduğunu farklı oranlar aylık bağlamaya esas alındığında, tüm şartları aynı olduğu halde, yalnızca kısa aralıklarla ancak (3 ay önce veya sonra gibi) farklı zamanlarda tahsis talebinde bulunan sigortalılara farklı aylık tahsisine yol açmakta olduğunu, davalarında olduğu gibi, davacının dosyasında emsal olarak sunmuş oldukları Ali Küçükkılıç ve Kahraman Köseoğlu'nun yani her üç kişinin de,

1479 sayılı Kanun'a tabi sigortalı olduklarını, 21. basamakta iken yaşlılık aylığı tahsisi talebinde bulunmuş olduklarını, aynı sürede sigorta primlerini ödemiş olduklarını, ancak farklı zamanlarda (günlerde) yaşlılık aylığı tahsisi talebinde bulunmuş olduklarını, Devlet organlarının ve idari makamlarının davacı ile emsal olarak bildirilen sigortalılara aynı yaşlılık aylığını ödememekte olduğunu, tanzim olunan bilirkişi raporunda da eşitsizliğin nedeni 1479 sayılı Kanun'un 50. maddesi hükmünün neden olduğuna işaret edilmekte olduğunu, beyan ederek, aynı kanuna tabi ve aynı koşullara sahip sigortalılara, farklı yaşlılık aylığı tahsisi sonucunu ortaya çıkaran aylık tespitini 1479 sayılı Yasa'nın 50. maddesindeki kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranına bağlayan 50. maddenin hükmü Anayasa'nın 10. maddesine aykırı olduğundan Anayasa'ya aykırılık iddialarının kabulüne, 1479 sayılı Yasa'nın 50. maddesinin iptali için konunun Anayasa'nın 152. maddesinin öngördüğü biçimde Anayasa Mahkemesi Başkanlığı'na intikaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin 26.8.2003 tarihli dilekçesinde de belirtildiği üzere 1479 sayılı Yasa'nın 4447 sayılı Yasa'yla değişik 50. maddesinde "...bağlanacak aylıkların hesabında ... tabloda yer alan gelir basamakları, her yıl Nisan ayında ilk olarak bir önceki yılın Aralık ayı ile ondan önceki yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranı kadar, 2. olarak bir önceki yılın gayri safi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızları kadar artırılarak belirlenir." Hükmü aynı statüde bulunan sigortalılar arasında zaman ve yer bakımından farklılıklar oluşturmaktadır. Aynı süre sigortalı olmuş ve aynı miktar primi ödemiş bulunan sigortalılar arasında bağlanacak yaşlılık aylığı tutarlarında farklılıklar oluşturmaktadır. Bu durum Anayasa'nın 5. maddesinde düzenlenen Devletin temel amaç ve görevleri ile 10. maddesinde düzenlenen kanun önünde eşitlik ilkesine aykırıdır.

Bu nedenle davacı vekilinin Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde görülerek konunun Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Davacı vekilinin 26.8.2003 tarihli Anayasa'ya aykırılık iddiası ile ilgili dilekçesinin kabulü ile 1479 sayılı Yasa'nın 50. maddesinde düzenlenen ... Tabloda yer alan gelir basamakları, her yıl Nisan ayında ilk olarak bir önceki yılın Aralık ayı ile ondan önceki yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler, tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranı kadar, ikinci olarak bir önceki yılın gayri safi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızları kadar artırılarak belirlenir.

Hükmünün Anayasa'nın 5. maddesinde düzenlenen Devletin temel amaç ve görevleri ile 10. maddesinde düzenlenen kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı olduğundan iptali ile Anayasa'ya aykırılığın giderilmesi için konunun Anayasa Mahkemesi'ne İNTİKALİNE,

Anayasa'nın 152. ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkındaki Kanun'un 28. maddesi gereği davanın Anayasa Mahkemesi'nin vereceği karara kadar GERİ BIRAKILMASINA, karar verildi.""