Anayasa Norm Denetimi: 2005-2 Sayılı 06-01-2005 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Anayasa Mahkemesi Kararı
6 Ocak 2005
II. İNCELEME SONUÇLARI
| Normun Numarası – Adı | Madde Numarası | İnceleme Türü – Sonuç | Sonucun Gerekçesi | Dayanak Anayasa Hükümleri | Erteleme Süresi |
|---|---|---|---|---|---|
| 213 Vergi Usul Kanunu | 353/10 | Esas - Ret | Anayasaya esas yönünden uygunluk | yok | yok |
| 4369 Vergi Usul Kanunu, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu, Gider Vergileri Kanunu, Emlak Vergisi Kanunu, Veraset Ve İntikal Vergisi Kanunu, Motorlu Taşıtlar Vergisi Ka | 12 | Esas - Ret | Anayasaya esas yönünden uygunluk | 1982/38 |
,
1982/73 | yok |
"...
II- İTİRAZIN GEREKÇESİ
Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:
“Uyuşmazlık, davanın özeti bölümünde tarih ve sayısına değinilen tutanağa istinaden kesilen özel usulsüzlük cezasından doğmuştur.
213 sayılı VUK'nun 353/10 uncu maddesinde; (4369 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile ek bent, yürürlük 1.1.1999) bu kanunun 127 nci maddesinin c bendi uyarınca Maliye Bakanlığı'nın özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen durmayan aracın sahibi adına 75.000.000.-TL (1.1.2001 tarihinden itibaren 110.000.000.-TL) özel usulsüzlük cezası kesileceği,
Aynı Kanunun 127. maddesinde ise, yoklamadan maksadın mükelleflerin ve mükellefiyetle ilgili maddi olayları kayıtları ve mevzuları araştırmak, tesbit etmek olduğu hükme bağlanmıştır.
Dava konusu olayda; yukarıda gün ve sayısı belirtilip polis memuru veya zabıta memuru nezdinde imza altına alınan ve yoklama yetkili denetim elemanı tarafından düzenlenen tespit tutanağının davacıya ait olduğu ileri sürülen nakil vasıtasının “dur” ikazına uymadığından dolayı 213 sayılı VUK'nun 353/10 uncu maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesildiği anlaşılmaktadır.
T.C. Anayasası'nın “Vergi Ödeme” başlığını taşıyan 73. maddesinde vergi, resim ve harç ve benzeri mali yükümlülükleri kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleri ile oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirteceği yukarı ve aşağı sınırlar için değişiklik yapma yetkisinin Bakanlar Kurulu'na verilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Tüm bu bilgilerin ışığı altında mali yükümlülük ve benzeri konularda mali idarenin yetki sınırları Anayasa'da belirlenen emredici hüküm karşısında ancak ve ancak kanunla getirilebileceği ve kaldırılabileceği ortadadır. Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin konusu gelir getirici her türlü faaliyet olup, “dur” ihtarına uymamak gibi bir sebepten dolayı mali idarece vergi cezası kapsamında bir ceza kesilmesi düşünülemez.
Dava konusu özel usulsüzlük cezası her ne kadar VUK'nun 353 üncü maddesinin 10 bendine eklenmiş ise de, bu bend Vergi Usul Kanunu'nun amacına Anayasa'ya ve tüm vergi kanunlarının özüne ve ruhuna aykırı bir hüküm getirmiştir. Daha açık bir ifade ile “dur” ikazına uymamanın yaptırımı olsa olsa trafik cezası olabilir. Çünkü “dur” ikazına göre düzenlenmesi gereken yasal belge bulundurulup bulundurulmadığı hususlarının tesbiti yapılamamaktadır. Ceza Kanunu'nun temel prensiplerinden olan failin cezalandırılabilmesi için fiilin bütün unsurlarının tamam olması gerektiği ana prensiplerinden hareketle cezayı gerektirecek fiilin unsurları dava konusu VUK'nun 127. maddesinde hüküm altına alındığı üzere tesbit edilememiştir.
Bu bağlamda, kesilen özel usulsüzlük cezasında usule ve vergi hukukunun özüne ve ruhuna Anayasa'ya uyarlılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 213 sayılı VUK'nun 353/10. bendinde Anayasa'ya aykırılık yönünden incelenerek iptali istemiyle dava dosyasının Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmesine, iş bu davanın görüm ve çözümünde Anayasa Mahkemesi'nce bir karar verilinceye kadar bekletilmesine, 31.10.2001 tarihinde karar verildi.”"
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.
Anahtar Kelimeler
Kaynak: karar_anayasa
Taranan Tarih: 28.01.2026 03:27:01