Anayasa Norm Denetimi: 2004-60 Sayılı 13-05-2004 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/13


                                                                                ,

                                        

                                    1982/67


                                                                                ,

                                        

                                    1982/68


                                                                                ,

                                        

                                    1982/70 | yok |

| 4550 Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun | 2 | Esas - Ret | Anayasaya esas yönünden uygunluk | 1982/2

                                                                                ,

                                        

                                    1982/11


                                                                                ,

                                        

                                    1982/38 | yok |

| | 3 | Esas - Ret | Anayasaya esas yönünden uygunluk | 1982/2

                                                                                ,

                                        

                                    1982/11


                                                                                ,

                                        

                                    1982/38 | yok | 

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

“Alkollü Araç kullanmak suçu 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 48. maddesinde idari para cezası ile müeyyidelen­dirilmiş iken, önce 17.10.1996 tarih 4199 sayılı Yasa ve daha sonra 21.05.1997 tarih 4282 sayılı Yasa ile değiştirilerek “Yönetmelik ile belirtilen miktarların üzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilen sürücülerin birinci defada üç ay, ikinci defada bir yıl süre ile sürü­cü belgeleri ellerinden alınır. Her iki seferinde ayrıca, 22.900.000.- TL para cezası uygulanır. Üçüncü defasında ise, beş yıl süre ile sürücü belgeleri ellerinden alınır. Ve bir aydan iki aya kadar hafif hapis cezası ile birlikte 22.900.000.- TL hafif para cezası uygulanır” şeklin­de müeyyide belirlenmiştir. Müeyyideyi uygulayacak merciinin belirlen­mesine ilişkin aynı yasanın 12. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu kanundaki hafifpara cezasının veya bununla birlikte hafif hapis cezasının, belgelerin geri alınması ve iptal cezasını veya işyerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgili davalara Tra­fik Mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilen Sulh Ceza Mahkemelerinde bakılır” hükmü dışında kanunda başka bir hüküm yoktur. Bu anlamda, uygulamada, başlangıçta sürücü belgeleri trafik memurlarınca alınmış ancak Yargıtayın kararlılık kazanan içtihatları ve İçişleri Bakanlığının bu doğrultudaki emirlerine göre fiili uygulama­ya son verilerek Hukuk Devleti olmanın gereği itibariyle işin yargıya intikali gerçekleşmiştir.

Ne var ki; 4550 Sayılı Kanunun iki ve üçüncü maddeleri ile getirilen yeni düzenleme ile sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması yetkisi Trafik Görevlilerine bırakılmıştır.

Somut olayda, iptali istenen yasa maddeleri uygulanarak işin görevsizlik kararı ile yetkili mercie intikali halinde, yargılama süreci gözardı edilerek suç tutanağı ceza tutanağına dönüştürülecek ve sürücü belgesi zaptolunacaktır.

Bu bağlamda yargı sürecinin uzun olması idari makam­ların derhal olaya el koyarak, sonuca çabuk ulaşılması cezanın amaçla­nan caydırıcılık özelliği yönünden ve bir anlamda trafik terörünün önlenmesi açısından, tercihe şayan görülebilirse de, kamu hürriyetinin yargı kararı olmaksızın kısıtlanması sonucunu doğuran olayda, hukukun feda edilmesi düşünülmemelidir.

Anayasamızın 2. maddesi “Türkiye Cumhuriyetinin bir Hukuk Devleti” olduğunu belirtmektedir.

Anayasamızın 11. maddesi “Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz” hükmünü içermektedir.

Anayasanın 13. maddesi ile Temel Hak ve Hürriyetlerle ile ilgili genel ve özel sınırlama koşulları belirlenmiştir.

Anayasamızın 38. maddesinde “idare kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz” hükmü yer almaktadır.

Anayasamızın 36. maddesinde “Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahiptir” denilmiştir.

Bu ilkeler çerçevesinde olaya bakıldığında, yasakoyucu Anayasanın öngördüğü ilkelere uygun olmak koşulu ile ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerini belirleyecek, ancak kişi hürriyetlerinin kısıtlanması sonucunu doğuran müeyyidelerin uygulanmasını idareye bırakmayacaktır. Aksi durum, temel hak ve özgürlüklerin en bü­yük güvencesi olan Yargı erkinin devre dışı bırakılmasını ve hukukun üstünlüğü ilkesinin zedelenmesi sonucunu doğuracaktır.

SONUÇ

l- Davada uygulanacak kural olan ve sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması yetkisini trafik görevlilerine bırakan 4550 sayılı Yasanın ikinci ve üçüncü maddelerinin Anayasanın 2, 13, 36 ve 38 maddelerine aykırılığı sebebiyle iptali için Anayasa Mahkemesi Başkanlığına müracaat edilmesine” karar verilmiştir.

"