Anayasa Norm Denetimi: 2004-45 Sayılı 31-03-2004 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/10 | yok | 

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

"Mahkememizin 2000/57 esas sayılı dosyasında, sanıklar Mevlüt Yüksel ve Abdullah Özdoğan haklarında Ankara C. Başsavcılığının 30.12.1999 tarih ve Basın 1999/628 esas sayılı iddianamesi ile görevinden dolayı basın yolu ile hakaret suçundan dolayı kamu davası açılmıştır.

Yukarıdaki belirlenen iddianamede sanıklardan Abdullah Özdoğan'ın 23.12.1999 suç tarihinde Öncü Gazetesi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü olması sebebiyle 5680 sayılı Yasa'nın 16/1. maddesi yollaması ile, TCK.nun 480/4, 273. maddesi gereğince cezalandırılması talep edilmiştir.

Bu sebeple talebimize konu 5680 sayılı Yasa'nın 16. maddesinin birinci fıkrasındaki "Para cezasının hesabında 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 4. maddesinin 1. bendinde belirtilen miktarın aşağı miktarı esas alınır." hükmü sanık hakkında mahkememizin uygulayacağı yasa kuralıdır.

Mahkememiz 18.4.2002 tarihli oturumda 5680 sayılı Yasa'nın 16/1. maddesindeki para cezasının hesabında 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'un 4. maddesinin 1. bendinde belirtilen miktarı aşağı haddi esas alınır hükmünü Anayasa'nın 2 ile 10. maddelerine aykırı olması nedeni ile itirazen Anayasa Mahkemesi'ne müracaat edilmesine karar vermiştir.

Anayasa'nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri belirtilirken sosyal bir hukuk devleti olduğu kabul edilmiştir. Hukuk devletinde yasalar uygulanırken yine Anayasa'nın 10. maddesinde yerini bulan kanun önünde eşitlik ilkesi de gözetilmesi gereken temel kuraldır.

Anayasa'nın 10. maddesine göre "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar."

Hukuk devleti ilkesine bağlı olarak TCK.nun 29. maddesinde hakime takdir hakkı tanınmıştır. Hakim iki sınır arasındaki temel cezayı suçun işleniş biçimi, suçun işlenmesinde kullanılan araç, suç konusunun önem ve değeri, suçun işlendiği zaman ve yer, fiilin diğer özellikleri, zararın veya tehlikenin ağırlığı, kastın veya taksirin yoğunluğu suç sebepleri ve saikleri, failin amacı, geçmişi, şahsi ve sosyal durumu, fiilden sonraki davranışı gibi hususları gözönünde bulundurulmak sureti ile takdirini kullanarak belirler. Cezanın asgari hattan tayini halinde dahi takdirin sebepleri mutlaka kararda gösterilir.

5680 sayılı Basın Kanunu'nun 16. maddesi ile basın yolu ile işlenen suçlardan dolayı ceza sorumluluğu belirtilirken yazıyı veya haberi veya resmi veya karikatürü yapan kimseyle beraber bu mevkutenin ilgili sorumlu müdürü gösterilmiş olup ancak ceza tayininde hürriyeti bağlayıcı cezaların süresine bakılmaksızın para cezasına çevrilmesi hüküm altına alınmış ve özellikle hakimin takdiri gözardı edilerek para cezasının hesabında 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki Kanun'un 4. maddesinin 1. bendinde belirtilen hususların aşağı haddi esas alınır hükmü konularak Anayasa'nın eşitlik hakkı ortadan kaldırılmıştır. Dolayısı ile, basında çalışan yazı işleri sorumlu müdürlerine imtiyaz tanımıştır.

Sonuç : Yukarıda açıklandığı gibi 5680 sayılı Basın Kanunu'nun 16/1. maddesindeki "Para cezasının hesabında 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki Kanunun 4. maddesinin 1. bendinde belirtilen miktarın aşağı haddi esas alınır" hükmü Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğundan itirazen iptaline karar verilmesi saygıyla arz olunur.""