Anayasa Norm Denetimi: 2001-9 Sayılı 25-01-2001 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir.

"657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'un 209. maddesinin birinci fıkrasında: "Devlet memurları ile işlerinin veya bakmakla yükümlü oldukları ana, baba ve çocuklarının hastalanmaları halinde, evlerinde veya resmi veya özel sağlık kurumlarında ayakta veya yatarak tedavileri kurumlarınca sağlanır." hükmüne yer verilmiş Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği'nin 3. maddesinin birinci fıkrasının (b) alt bendinde ise, devlet memurunun herhangi bir şekilde sağlık yardımından yararlanamayan eşinin tedavi ve yol giderlerinden yararlanacağı hükmü yer almıştır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun İsteğe Bağlı Sigorta Bölümünün 86. maddesinde, topluluk sigortasından söz edilerek, Kurumun, 2. ve 3. maddelere göre sigortalı durumda bulunmayanların, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca onanacak genel şartlarla (iş kazalarıyla meslek hastalıkları), (hastalık), (Analık), (Malüllük, yaşlılık ve ölüm) sigortalarından birine, bir kaçına veya hepsine toplu olarak tabi tutulmaları için işverenlerle veya dernek, birlik, sendika ve başka teşekküllerle sözleşme yapabileceği belirtilmiştir.

4393 sayılı 1999 Malî Yılı Bütçe Kanununun Hastane ve Tedavi Ücretleri başlıklı 14. maddesinin (b) fıkrasında; "506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 86. maddesi kapsamına girmekle birlikte isteğe bağlı hastalık sigortasına tabi olanların tedavi giderleri devlet memuru olan eşlerinin kurumlarınca karşılanmaz." hükmü getirilmiş ve yukarıda belirtilen 657 sayılı Yasa'nın209. maddesinde yer alan, Devlet memurunun eşinin tedavi yardımından yararlanacağına dair hükmü topluluk sigortası kapsamında olanlar yönünden 1999 yılı için uygulanamaz duruma düşürülmüştür.

Oysa Anayasa'nın 161. maddesinin son fıkrası "Bütçe Kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz." kuralını taşımakta olup; Anayasa Mahkemesi'nin pekçok kararında, örneğin 10 Ocak 1992 günlü, 21107 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 27.11.1991 günlü, E:1991/37, K:1991/44 sayılı kararında da vurgulandığı üzere "bütçe ile ilgili hükümler" deyimini malî nitelikte kurallar anlamında değil, bütçenin uygulanmasını kolaylaştırıcı, kanun konusu bir kuralı içermemek koşulu ile ancak açıklayıcı nitelikte hükümler olarak algılamak gerekmektedir.

1999 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 14. maddesi ise içerdiği hükümle Devlet Memurları Kanunu'nun 209. maddesinin birinci fıkrasını 1999 yılında uygulanamaz duruma düşürdüğünden Anayasa'nın 161. maddesinin son fıkrasına aykırı görülmüştür.

Açıklanan nedenle ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi durumunda gerekçeli kararı ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurması gerektiğini düzenleyen 2949 sayılı Yasa'nın 28. maddesinin birinci fıkrası gereğince 1999 Malî Yılı Bütçe Kanunu'nun 14. maddesinin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulmasına, dosyada bulunan ilgili belgelerin onaylı birer örneğinin Anayasa Mahkemesi Başkanlığı'na gönderilmesine, Anayasa Mahkemesi'nin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına, 19.9.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi.""