Anayasa Norm Denetimi: 2000-21 Sayılı 13-09-2000 Tarihli Karar: İptal-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/130


                                                                                ,

                                        

                                    1982/153


                                                                                ,

                                        

                                    1982/169 | yok |

| | Ek 18/1 | Esas - İptal | Uygulanamaz hale gelme | 1982/2

                                                                                ,

                                        

                                    1982/169 | yok |

| | Ek 18/2 | Esas - İptal | Uygulanamaz hale gelme | 1982/153 | yok | | | Ek 18/3 | Esas - İptal | Uygulanamaz hale gelme | yok | yok | | 4498 Yükseköğretim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun | 2 | Esas - İptal | Anayasaya esas yönünden aykırılık | yok | yok | | | 2 | Esas - Ret | Anayasaya esas yönünden uygunluk | yok | yok | | | 2 | Esas - İptal | Anayasaya esas yönünden aykırılık | 1982/7

                                                                                ,

                                        

                                    1982/130


                                                                                ,

                                        

                                    1982/153


                                                                                ,

                                        

                                    1982/169 | yok |

| | 2 | Esas - İptal | Uygulanamaz hale gelme | 1982/2

                                                                                ,

                                        

                                    1982/169 | yok |

| | 2 | Esas - İptal | Uygulanamaz hale gelme | 1982/153 | yok | | | 2 | Esas - İptal | Uygulanamaz hale gelme | yok | yok |

"...

I- İPTAL VE YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI İSTEMİNİN GEREKÇESİ

Yürürlüğün durdurulması istemini de içeren dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir:

I. Genel İptal Sebepleri

"28.12.1999 tarih ve 4498 sayılı "Yükseköğretim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", 30.12.1999 tarih ve 23922 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ancak bu Kanun'un 2. maddesi ile Geçici 1. maddesi Anayasamızın 2., 130/IX, 153/son ve 169/I,III. madde/fıkralarına açıkça aykırıdır.

1**-**4498 sayılı Kanun'un 2. maddesi Anayasa'ya aykırıdır;

4498 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na değişik Ek 18. maddesine 3 (üç) fıkra eklenmiştir.

Birinci fıkra, Anayasa'nın 130. maddesinin dokuzuncu fıkrasına ve yine Anayasa'nın 153. maddesinin son fıkrasına aykırıdır.

a) 1.fıkra, Anayasa'nın 130. maddesinin 9. fıkrasına aykırıdır.

Anayasa'nın 130. maddesinin 9. fıkrasına göre Devletin, üniversitelere sağlayacağı mali kaynaklar "Kanun" ile düzenlenir. Halbuki işbu (dava konusu) 1. fıkra, tahsislerin Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılacağını öngörmektedir.

Anayasa Mahkemesi, daha önceki bir düzenlenmeyi sırf bu sebeple iptal etmişti. (E. 1991/21, K.1992/42, T.29.6.1992)

Anayasa Mahkemesi, anılan kararında aynen şöyle demişti;

"Vakıflar tarafından kurulmuş Yükseköğretim Kurumlarına; fıkrada belirtilen gereksinimlerini karşılamak üzere Hazine arazi ve tesislerinin doğrudan, Kamu tüzelkişilerine ilişkin olanların da muvafakatları alınarak Bakanlar Kurulunca özgülenmesi (tahsisi)ni öngören kural devlet katkısına olanak sağlamaktadır. 2547 sayılı Yasa'nın Ek 3. maddesi gereğince, yükseköğretim kurumu kurmak için yapılan başvuruya eklenen belgelerle akçalı durumunun yeterli olduğunu kanıtlayıp çalışmalarını sürdürmekle birlikte kamusal nitelik taşıyan kimi hizmetlerini doyurucu biçimde yerine getirebilmesi için arazi ve yapıların başkagerçek ya da tüzelkişilere devredilmemek koşuluyla verilmesi, devlet varlığının azaltılmasıdır. Vakıf üniversitesi devlet üniversitesiyle eşdüzey sayılsa da bu özgülemenin gerekleri, koşulları, sınırları bir yasayla belirlenerek yapılması asıldır. DevrinBakanlar Kurulu'na bırakılması, bu bırakışın bir yasayla öngörülmesi, özgülemenin yasadan kaynaklandığı anlamına gelemez. Özgülemeye ilişkin ayrıntıların yasayla düzenlenmesi gerekir."

...

Yukarıda açıklanan nedenlerle Anayasa'nın 130. maddesine aykırı olan fıkra iptal edilmelidir."

Şimdi aynı fıkra, hemen hemen aynı şekilde tekrar yürürlüğe konulmuştur.

b) 1. fıkra Anayasa'nın 153. maddesinin son fıkrasına aykırıdır.

Malumları olduğu üzere, Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen bir Kanun hükmünün, benzer şekilde yeniden kanunlaştırılması Anayasa'nın 153. maddesinin son fıkrasına,

"Anayasa Mahkemesi kararları...yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar"

hükmüne aykırı düşer.

c) 4498 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun değişik Ek 18. maddesine eklenen 2. fıkra Anayasa'nın 2. maddesinde ifadesini bulan "Hukuk Devleti" ilkelerine aykırıdır.

Hukuk Devletinin temel özelliklerinden biri de hiç şüphesiz ki kanunların, genel ve soyut olmalarıdır. Halbuki 2. fıkra bu niteliklerden yoksun. Yoksundur, çünkü, tekil ve somut'tur.

Belirli bir vakıf için çıkarıldığı her bakımdan açıktır. Bu sebepledir 4498 sayılı Kanun hem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde hem de Türk kamuoyunda belli bir holdingin adıyla anılmaktadır. Gerçekten; İstanbul'un en güzel ormanlık alanını tahrip ederek kurulmuş bir vakıf üniversitesi vardır. Bu üniversite iki yılı aşkın bir süre faaliyettedir. Söz konusu üniversite Devletten aldığı mali destek ile öğrencilerinin %15 ine bursvermektedir. Kısaca, Hukuk Devleti ilkesine aykırı düşen 2. fıkranın iptali gerekir.

d) 4498 sayılı Kanun'un 3. fıkrası Anayasa'nın 169. maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarına aykırıdır.

Çünkü 4498 sayılı Kanun'un 3. fıkrası vakıflara bırakılan ormanların açıkça tahribini öngörmektedir.

Söz konusu (3.) fıkra aynen şöyledir;

"Vakıf Üniversitesi, Orman Bakanlığı'nın göstereceği arazide, tahsis edilen alanın 2 katı kadar bir bölümü, tahsisten itibaren en geç beş yıl içinde ağaçlandırır ve ilk beş yıllık bakım giderlerini üstlenir."

Böyle bir düzenleme ise Anayasa'nın 169. maddesinin;

"Devlet ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli Kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir."

diyen 1. fıkrasına ve

"Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez"

diyen 3. fıkra hükmüne açıkça aykırıdır.

2- 4498 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesi Anayasa'nın 153. maddesinin son fıkrasına aykırıdır.

Gayet açıktır ki "Geçici Madde 1"in amacı; Anayasa Mahkemesi'nin E.1991/21, K.1992/42 ve 29.6.1992 tarihli kararını etkisiz kılmaktır.

Böyle bir düzenlemenin ise Anayasa'nın 153. maddesinin son fıkrası hükmüne aykırı düşeceği belirgindir. İptali gerekir.

II. Yürürlüğün Durdurulması Sebepleri

1-28.12.1999 tarih ve 4498 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile "Geçici Madde 1"i, Anayasa'ya açıkça aykırıdır.

2- Anayasa'ya açıkça aykırı olan bu Kanun hükümlerinin uygulanması halinde kamu için telafisi imkansız bir takım zararların meydana geleceği kesindir.

3- Dava konusu hükümler hakkında yürürlüğün durdurulması kararı verilmeyip de bilahare iptal kararı verildiği takdirde, iptal kararı -geriye yürümediği için- büyük ölçüde etkisiz kalacaktır.

4- Dava konusu maddeler hakkında yürürlüğün durdurulması kararı verildiği takdirde hukukumuzda önemli bir boşluk meydana gelmeyecektir.

Sonuç: 28.12.1999 tarih ve 4498 sayılı Kanun'un, Anayasa'ya açıkça aykırı olan ve uygulanması halinde giderilmesi imkansız zararlar doğuracağı kesin bulunan 2. maddesi ile geçici 1. maddesi hakkında yürürlüğün durdurulması ve iptal kararı verilmesini arz ederim.""