Anayasa Norm Denetimi: 1999-8 Sayılı 13-04-1999 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir :

"Sanık yapılan yargılama sırasında atılı suçlamayı kabul ettiğini, üzüm sergi yeri hazırlamak amacı ile 20-30 m2'lik bir yerdeki buğday saplarını toplayarak yaktığını yangının komşu taşınmazlardan birkaçına sıçradığını, başkaca bir zarar meydana gelmeden söndürüldüğünü, bu yer yakınında orman olmadığını beyan etmiştir.

Yargılama sırasında tanıklar dinlenmiş, ayrıca sanığın anız yaktığı belirtilen yerin orman tahdit sınırına olan uzaklığının tesbiti amacı ile keşif yapılmış, keşif sonrasında yangın çıkarılan arazinin kesinleşmiş orman tahdit sınırına 210 metre mesafede olduğu ancakorman olarak nitelenen yerde orman ağacının olmadığı, bu sahanın orman toprağı olduğu tesbit edilmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi neticesinde sanık hakkında 6831 sayılı Yasanın 4114 sayılı Yasa ile değişik 76. maddesinin yol göstermesiyle, yine aynı yasanın 110. maddesinin c bendinin uygulanma ihtimali belirdiğinden; 6831 sayılı Yasanın 4114 sayılı Yasanın 1. maddesinin değişik 76. maddenin (d) bendindeki "ormanlara 4 km. mesafede" ibaresinin Anayasaya aykırı olduğu görüşüne varıldığındanmahkememizce (d) bendindeki bu hükmün iptali için 9.12.1998 tarihli oturumda Anayasa Mahkemesi'ne başvuruda bulunulması yönünde karar verilmiştir. Şöyle ki: Yasama Organı bu düzenlemeyi yaparken ormanlarımızı yangınlardan korumayı amaçlamış ve ormana 4 km.mesafede anız yakmayı tehlikeli görerek, tehlike suçu olarak yasa metnine koymuştur. Aynı zamanda bu suça ağır müeyyideler getirmiştir. (4114 s.y. 110/c) Yasa metnine konulan 4 km'lik sınır gerçekleştirilmek istenen amaç için yeterli olmayıp soyut verilere dayanılarak belirlenmiştir. Çünkü anızların kesintisiz şekilde devam etmesi halinde 7/8 km, hatta daha uzaklardaki anız yangınlarının orman alanına ulaşması mümkündür. Buna rağmen 50-60 metre ya da daha az mesafedeki yangınların ormanla arasında doğal yada suni setlerin (yol, kanal, kayalık, nehir, vadi, yamaç, deniz vb.) bulunması halinde ormana ulaşması mümkün değildir. Ama buna rağmen bu eylemi gerçekleştiren sanığın cezalandırılması yoluna gitmek gerekmektedir. Bu da Anayasamızın 2. ve 10. maddesindeöngörülen "Sosyal Hukuk Devleti" ve "Kanun önünde eşitlik" kavramlarıyla bağdaşmamaktadır.

Ülkemiz ormanlarının çok dağınık bir şekilde bulunması gözönünde bulundurulduğunda bu ormanları çevreleyen 4 km. genişliğindeki hattın kapsamı düşünüldüğünde, ülkenin çok büyük bir kısmının bu alan içinde kaldığı görülür. Bu alanda anız veya benzeri bitki örtüsünün yakılmasının ağır müeyyidesi de düşünülürse, hukukun kabul edemeyeceği sonuçlar ortaya çıkabilir. Örneğin, Bekilli ilçesinde bulunan köy ve kasabalar, üzerinde orman ağacı bulunmayan, çoğunluğu sadece orman toprağı olan orman alanlarıyla çevrili olduğundan bu madde kapsamına giren suçtan mahkememizde derdest olan 130-140 civarında dava dosyası mevcuttur.

Yine 6831 sayılı Yasanın 110. maddesini değiştiren 4114 sayılı Yasanın 4. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen "Tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu orman yangınına sebebiyet verenlere uygulanacak ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve ikiyüzelli milyon liradan beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezası"dır. Aynı maddenin 2. fıkrasında zararın pek hafif olması halinde 1/3'ine kadar indirileceği belirtilmiştir. Buna göre tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu pek hafif zarar doğuracak derecede ormanın yanmasına sebebiyet veren bir kişi, ormana 4 km. mesafede anız veyabenzeri bitki örtüsü yakıp ormana hiçbir şekilde zarar vermemiş sadece zarar verebilme tehlikesini oluşturan kişiden, daha hafif bir ceza ile cezalandırılacaktır. Bu gibi durumlar da toplumdaki adalet duygusunu zedeleyici bir durumdur.

Yukarıda belirtilen nedenlerden ve karar ekindeki evrakların incelenmesi sonucu, öncelikle başvurumuzun kabulüne karar verilerek, 6831 sayılı Yasanın 76. maddesini değiştiren 4114 sayılı Yasanın 1. maddesinin (d) bendindeki "Ormanlara 4 Kilometre Mesafede" ibaresinin Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle Yasa metnindeki bu ibarenin iptaline, karar verilmesi arz olunur.""