Anayasa Norm Denetimi: 1999-47 Sayılı 28-12-1999 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

"Olay veYargılama: Sanık hakkında müsnet suçtan TCK.nun 398. ve 402. maddeleri gereğince cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmıştır.

Yargılama aşamasında sanığın eyleminin 560 s. Kanun Hükmünde Kararname'nin 12/b maddesi delaleti ile aynı kanun hükmünde kararnamenin 4128 s. Y. ile değişik 18/A-g maddesi kapsamında kalması ihtimaline binaen ek savunma hakkı verilmiş ve sözkonusu maddede öngörülen cezanın ağır para cezası olması nedeni ile suç tarihi dikkate alınarak 10.000.000 TL. olan ağır para cezası TCK.nun Ek 2/3 maddesi gereğince 61 misli artırılarak 610.000.000 TL.yi ödemesi için sanığa ön ödeme tebliği yapılmış ve sanık para cezasının çok fahiş olduğunu belirterek, itirazda bulunmuştur.

Açıklama : Bilindiği gibi, 3506 s. Y. 07.12.1988 tarihinde yürürlüğe girmiş ve 1988 yılından önceki çıkan yasaların çıkış tarihine göre para cezalarını belirli misli artırımlara tabi tutmuş ve bundan sonra da Bütçe Kanunundaki memur artış katsayısının artışına bağlanıp, her 75 puan artış 1 birim olarak belirlenmiştir.Aynı yasanın 4. maddesi ile getirilen ve TCK.nun eklenen Ek 2. maddesinin 3. fıkrası ile de bu tarihten sonraki çıkarılacak yasalardaki para cezalarının artışı düzenlenmiştir.

İtiraz Edilen TCK Ek 2/3 Maddesi Düzenlemesi : "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra kabul edilecek, kanunlardaki para cezaları içinde, müteakip yıllar, Bütçe Kanunu'nca belirlenen katsayı miktarlarında artırma yapıldığı takdirde birim sayısının tesbitinde başlangıç olarak, o kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki Bütçe Kanunu'nda geçerli olan devlet memurları aylıkları katsayısı esas alınır."

Örneklerle Kıyaslama : Olayımızda sanığın eylemi 560 s. Y.nın 4128 s. Y. ile değişik 18/A-g maddesi kapsamında değerlendirildiğinde ve suç tarihi 1998 yılı olduğuna göre TCK.nun 2/3 maddesine göre, para cezası 61 misli artırılacaktır. Çünkü yasa 1995 yılında çıkarılmıştır. O tarihte Bütçe Kanunu'ndaki memur maaş katsayısı 1225'tir. Suç tarihinde 5820'dir. Aradaki fark 4595'tir. Her 75 puanlık artış, 1 birim kabul edildiğinden, bu 61 birime tekabül etmektedir.

Oysa bu yasanın çıkmasından önce örneğin 1985 yılında çıkarılan ve 100.000 TL. para cezası öngören bir düzenleme getiren yasadaki para cezası Ek 1. maddesi gereğince yasanın çıktığı tarihte 300.000, 1995 yılında Ek. 2/1 maddesi gereğince 4.500.000, 1998 yılında ise 22.800.000 TL.dir. Keza, TCK.nun 19. maddesi gereğince ağır para cezası, 1989 yılında 20.000.- TL, 1995 yılında 300.000 TL. ve 1998 yılında 1.520.000 TL.den az olamaz. Görüldüğü gibi, 1995 yılında çıkarılan ve para cezası öngören bir yasanın 1998 yılında ihlal edilmesi halinde ceza miktarı 61 misli arttığı halde, 3506 s. Y.nın çıkışından önce ya da çıktığı tarihte para cezası düzenleyen bir yasanın para cezası, 1995 yılı itibarı ile 1998 yılında yaklaşık 5 misli artmaktadır.Arada misli arttırmada çok fark vardır. Oysa yasanın amacı, Bütçe Kanunundaki artışa ve enflasyon gerçeklerine göre artışı sağlamaktır. O halde Ek 2/3 maddesi yasanın gerekçesine, ruhuna ve en önemlisi aşağıda belirtilen Anayasa'nın ilgili düzenlemelerineaykırıdır.

Aykırılık ve Gerekçe : Anayasa'nın 5. maddesinde devletin temel amaç ve görevleri düzenlenmiş olup, "... temel hak ve hürriyetlerin sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleri ile bağdaşmayacak surette sınırlayan, ... ibaresi, 10. maddesinde herkesin kanun önünde eşit" olduğu düzenlemesi ve 38/1. maddesinde "... kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemeyeceği" düzenlemesi değerlendirildiğinde, 3506 s. Y. ile getirilen TCK.nun Ek 2. maddesinin,3. fıkrası bu belirtilen Anayasamızın ilgili düzenlemelerine aykırılık teşkil etmektedir. Çünkü bu madde, yayımlandığı tarihten sonraki yeni çıkarılacak yasalardaki para cezalarını, önceki yasalardaki para cezalarına göre çok fazla artırıma tabii tutmaktadır. Bu adil değildir. Adalet ilkeleri ile bağdaşmaz. Örneklemede de görüldüğü gibi, aynı tarihte suç işleyen ve biri eskiden çıkan ve para düzenlemesi getiren yasaya tabii olan, diğeri ise yeni çıkan ve para düzenlemesi getiren yasaya tabii olan iki kişi hakkında Ek 2. maddesinin 3. fıkrası farklı uygulanmaktadır, bu eşitlik ilkesine aykırıdır. Keza aynı zamanda farklı misli artırımlara tabii tutulması nedeni ile de düzenlenen ve enflasyon gerçeği dikkate alınarak amaçlananın dışında, daha ağır bir ceza getirilmek sureti ile Anayasa'nın 38. maddesi de ihlal edilmektedir.

Tüm bu gerekçeler ışığında, TCK.nun 3506 s. Y. ile düzenlenen Ek 2. maddesinin 3. fıkrası bu düzenlemenin yayımlandığı tarihten sonraki para cezası öngören yasalardaki para cezalarını, daha önceki yıllarda düzenleme yapan diğer yasalara göre, çok fahiş şekilde artırdığından ve yukarıda belirtildiği gibi Anayasa'nın ilgili maddelerine göre ciddi aykırılık görüldüğünden yasanın bu düzenlemesinin iptali için itiraz yoluna gitmek gerekmiştir.

Hüküm : Yukarıdaki gerekçeler ile; TCK.nun 3506 s. Y. ile düzenlenen Ek 2. maddesinin 3. fıkrası düzenlemesi Anayasamıza ciddi aykırılık taşıdığından iptali için Anayasa'nın 152. maddesi gereğince itiraz yoluna gidilmesine,

Düzenlenmiş dosyanın gerekçeli karar ile birlikte Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmek üzere C. Başsavcılığı'na tevdiine,

Dair yasal yollar açık olmak üzere sanığın yüzünde karar verildi.""