Anayasa Norm Denetimi: 1999-15 Sayılı 11-05-1999 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/10


                                                                                ,

                                        

                                    1982/11


                                                                                ,

                                        

                                    1982/13


                                                                                ,

                                        

                                    1982/19


                                                                                ,

                                        

                                    1982/38


                                                                                ,

                                        

                                    1982/48


                                                                                ,

                                        

                                    1982/60


                                                                                ,

                                        

                                    1982/152


                                                                                ,

                                        

                                    1982/166 | yok | 

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Mahkeme'nin itiraz gerekçesi şöyledir :

"16.5.1991 tarihli 3717 sayılı Kanun ile Harçlar Kanununun 34. maddesi yürürlükten kaldırılmış, Hazine avukatları da, adli personel, icra müdür ve yardımcıları, hakim ve savcılarla aynı gruba alınmış, ayrıca, 4753 sayılı Yasa'ya göre Devlet davalarını takibe yetkili kişiler ile 3402 sayılı Kadastro Kanununun 31. maddesine göre defterdar veya malmüdürü tarafından görevlendirilecek kişiler ile muhakemat hizmeti yapan raportör, şef ve memurlar bu Kanun kapsamında sayılmış, dolayısıyla Kanunun verdiği haklardan yararlanmaya başlamışlardır.

3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat Kanununun 34. maddesindeki "...hukuk müşavirleri, merkez ve taşrada görevli bütün orman avukatları ve hukuk müşavirleri ile genel müdürlük hukuk müşavirliğinde ve taşra teşkilatında dava takibi yapılan birimlerde çalışan memurlar ile sözleşmeli avukatlar, 1389 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerinden faydalanırlar." hükmündeki "ilgili mevzuat" sözünün 3717 sayılı Yasayı da kapsadığını kabul etmek gerekmektedir.

Diğer taraftan; orman avukatları ve diğer Devlet kurumlarında çalışan avukatlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Avukatlık Hizmetleri Sınıfında" istihdam edilmekte, Hazine avukatları ile aynı gösterge üzerinden maaş almakta, vekalet ücreti, özel hizmet tazminatı vs. gibi hakları aynı bulunmaktadır. (Burada Hazine avukatlarının uygulamadan kaynaklanan bazı fazla hakları var ise de değinmeye gerek görülmemiştir.)

Orman avukatları ve diğer kamu avukatlarının Devlet davası takip etmediği söylenemez. Zira Orman Genel Müdürlüğü de bir Devlet kuruluşudur. Bu nedenle orman avukatlarının ve diğer Devlet avukatlarının da 3717 sayılı Yasa ile Harçlar Kanununda belirtilen haklardan faydalanması, dosya başına keşif, haciz gibi görevlerde tazminat (harcırah) alması gerekir. Aynı görevi yapan, aynı keşife katılan iki kamu avukatından Hazine avukatı dosya başına tazminat alırken Orman avukatının 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre kaç dosyanın keşfine katılırsa katılsın bir harcırah alması, adalet ve eşitlik kurallarına, dolayısıyla T.C. Anayasasının 10. maddesindeki eşitlik ilkesine (ve eşit ise eşit ücret kuralına) aykırıdır. Anayasa'ya göre hiçbir sınıf ve zümreye ayrıcalık tanınamaz. Dar anlamda 657 sayılı Kanundaki deyime göre avukatlık hizmeti bir sınıf ve Hazine avukatları bu sınıf içindebir zümredir. Buna göre Hazine avukatlarına dosya adedine göre yol gideri ve tazminat ödenmesi davacıya ise bu hakkın verilmemesi Anayasaya tamamen aykırıdır. Nasıl ki sağlık hizmetleri sınıfında görev yapan, aynı süre hizmeti olan bir dahiliye uzmanı ilegöz hastalıkları uzmanı arasında bir ayrıcalık yapılamazsa Devlet avukatları arasında da bir ayrıcalık yapılmamalıdır.

Sonuç: 3717 sayılı Kanunun 1. maddesinde; Devlet davalarını takip eden avukatlardan sadece Hazine avukatlarına yol gideri ödeneceğinin öngörülmesi, Devlete ormanlarıyla ilgili davaları takip eden ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Avukatlık Hizmetleri sınıfında" yer alan Orman Genel Müdürlüğü avukatlarına bu hakkın tanınmaması T.C. Anayasasının 10. maddesindeki eşitlik ilkesine, 55.maddesindeki Devletin, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmelerini sağlayacağı (bunu da aynı görevi yapanlara eşit ücret ödemek suretiyle yerine getireceği) kuralına aykırı olduğu kanısına varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu 3717 sayılı Kanunun 1. maddesinin iptali istemiyle Anayasanın 152. ve 2949 sayılı Kanunun 28. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, dosyada bulunan dava, savunma ve cevap dilekçesi örneklerinin Anayasa Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine 31.10.1997 gününde oybirliğiyle karar verildi.""