Anayasa Norm Denetimi: 1998-69 Sayılı 17-11-1998 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/91 | yok | 

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir :

"İtiraz konusu kanun hükümlerinin anlam ve kapsamı :

1- 4247 sayılı Kanunun itiraz konusu 2. maddesinin ilk fıkrası kamu kuruluşlarının, Sosyal Sigortalar Kurumuna olan prim, sosyal yardım zammı ve eklentilerinden doğan borçlarının, sonuçta Hazine tarafından karşılanmasını öngörmektedir. Davacı Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş. bir kamu kuruluşu değildir. Ancak Dairemiz, 12.3.1996 günlü bozma kararında, Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.nin, 205 sayılı Kanunla kurulmuş olan "Ordu Yardımlaşma Kurumu"nun "bağlı ortaklığı" olduğunu kabul etmiş ve adı geçen Anonim Şirketi Kurumun ödediği sosyal yardım zamlarını karşılamakla yükümlü saymıştır.

2- 4247 sayılı Kanun'a gelinceye kadar geçen yasal düzenlemeler zincirine kısaca değinmekte yarar vardır.

a) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'na 6.3.1981 gün, 2422 sayılı Kanunla getirilen Ek 5. madde (sonradan Ek 24 olarak sıraya konulmuştur) hükmüyle, Kurum tarafından, kimi sigorta kollarından gelir veya aylık alanlara her ay "sosyal yardım zammı" adı altında ek bir ödeme yapılması kabul edilmiştir.

b) Yapılan bu yardımın Kurum'un parasal durumunu zorlaması üzerine, söz konusu Ek 24. maddeye 20.6.1987 gün, 3395 sayılı Kanunla (L) bendi eklenmiş Kurumca ödenmekte olan sosyal yardım zamlarının, bentte sayılan kurum ve kuruluşlarca karşılanması esası getirilmiştir. Bu yeni yasal düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığı, Anayasa Mahkemesi'nin 19.2.1992 tarih, E.1991/5, K.1992/9 sayılı kararıyla belirlenmiştir.

c) (L) bendinde daha sonra 1.4.1994 gün 3995 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, Kurum'ca ilgililere ödenen sosyal yardım zamlarının, bentte yazılı kurum ve kuruluşlarca Kurum'a ödenmesine hız kazandırılmıştır.

d) Yukarıda açıklanan yasa hükümleri, Dairemizin ve daha sonra Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun kararlarıyla, gerçek anlamları yönünde belirginleştikten sonra itiraz konusu 4247 sayılı Kanun yürürlüğe girmiş ve Anayasa'ya aykırılık sorunu ortaya çıkmıştır.

Anayasa'ya Aykırılık Sorunu:

1- Anayasa'nın 10. maddesi açısından:

4247 sayılı Kanun'un itiraz konusu 2. maddesinin birinci fıkrasıyla, yalnızca kamu kuruluşlarının sosyal yardım zammı borçlarının Hazinece karşılanması öngörülmüş, "Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş." gibi kamu kuruluşu olmayan, Ticaret Kanunu çerçevesinde kurulmuş bulunan özel şirketleri kapsam dışı bırakılmıştır. Böylece, kamu kuruluşları ile özel şirketler arasında eşitsizlik ve dolayısıyla Anayasa'nın 10. maddesine aykırılık yaratılmıştır. Bu eşitsizliğe haklı bir neden de gösterilmemiştir.

2- Anayasa'nın 48. maddesi açısından:

Anayasa'nın 48. maddesinde, özel teşebbüsler kurmanın serbest olduğu belirtildikten sonra, "Devlet, özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürütülmesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alır" kuralına yer verilmiştir. Dosyadaki Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş. 16 Mart 1994 tarihli olağan genel kurulu toplantısında hazır bulunanları gösterir çizelgeye göre, A.Ş.nin sermayesinin %58 payına, "Regie Notionale Usines Renault S.A." adında bir Fransız şirketi sahiptir. 4247 sayılı Kanun'un itiraz konusu 2. maddesi hükmüyle kamu kuruluşlarına ayrıcalık tanınarak özel teşebbüs ve özellikle A.Ş.te pay sahibi Fransız Şirketi açısından güvenlik değil, tersine bir güvensizlik yaratılmış olmaktadır. Bu nedenle söz konusu 2. maddenin ilk fıkrasında yer alan "kamu" sözcüğü Anayasa'nın 48. maddesine de aykırıdır.

Sonuç: 1. 8.5.1997 günlü, 4247 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "kamu" sözcüğü ile bu sözcükten sonra "kuruluşları" sözcüğünün sonundaki "ı" takısının, sosyal yardım zammı açısından Anayasa'ya aykırı bulunması nedeniyle iptaline;

2. İptal kararından sonra, 2. madde kapsamına "kamu" kuruluşu dışındaki kuruluşlar da gireceğinden 1. maddenin ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının kısmen uygulama alanı kalmayacağı için ikinci fıkra ile üçüncü fıkrasının Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 29. maddesi gereğince iptaline,

Karar verilmesinin itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi'nden istenilmesine... 18.12.1997 gününde karar verildi.""