Anayasa Norm Denetimi: 1998-60 Sayılı 07-10-1998 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir :

"Taşıt Alım Vergisi Kanununun Geçici 2 nci maddesi ile getirilen ek taşıt alım vergisine ait hükmün uygulama süresinin 31.3.1998 tarihinde sona erdiği, ancak bu sürenin 1.1.1998 tarihinde yürürlüğe giren 4316 sayılı 1998 Mali Yılı Bütçe Kanununun 70 inci maddesi ile 31.12.1998 tarihine kadar uzatıldığı, bu arada 12.5.1998 tarihli makbuzla aynı tarihte ilk defa satın alma yolu ile iktisap edilen taşıttan dolayı ek taşıt alım vergisi tahsil edildiği, bu uygulamanın Anayasaya aykırı olduğu iddia edilerek dava açılmıştır.

Davacı vekillerinin bu Anayasaya aykırılık iddiası mahkememizce ciddi bulunmuş, konu ile ilgili mahkememiz görüşü aşağıda açıklanmıştır.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın Vergi Ödevi ile ilgili 73 üncü maddesinde "Herkes kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır." hükmü yer almış, bütçenin hazırlanması ve uygulanması ile ilgili 161 inci maddesinde de "Devletin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları, yıllık bütçelerle yapılır. Mali yıl başlangıcı ile genel ve katma bütçelerin nasıl hazırlanacağı ve uygulanacağı kanunla belirlenir. Kanun, kalkınma planları ile ilgili yatırımları veya bir yıldan fazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller koyabilir. Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz." denilmiştir.

Görüldüğü üzere vergi koymak, değiştirmek ve kaldırmak kanunla olmakta, devlet daire ve müesseselerinin yıllık harcamaları ise bütçe kanunu ile yapılmaktadır. Bu haliyle bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında başka bir hüküm konulamayacağı Anayasada açıkça belirtilmiştir. Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak işi ile bütçeyi görüşmek ve kabul etmek işinin Türkiye Büyük Millet Meclisinin ayrı ayrı görevlerinden olduğu Anayasa'nın 87 nci maddesinde belirtilmiş, kanun ile bütçe kanununun yasallaşması ile ilgili usuller yine Anayasanın 88 ve 89 uncu maddeleri ile 161 ve müteakip maddelerinde ayrı kurallara bağlanmıştır. Bu durum karşısında Anayasa, bütçe yasalarını öteki yasalardan ayrı tutmuştur. Bu nitelik itibariyle de, bir yasa kuralının -ancak aynı nitelikte bir başka yasa kuralı ile değiştirilmesi ya da- kaldırılabilmesi gerekir. Bir yasa hükmününuygulanma süresinin uzatılmasının da aynı kurala tabi olacağı kuşkusuzdur.

Bu nedenle, Finansman Kanununun Taşıt Alım Vergisi Bölümüne 3418 sayılı Kanunla eklenen geçici 2 nci maddede öngörülen ve 31.3.1998 tarihinde sona eren ek taşıt alım vergisi uygulama süresini 31.12.1998 tarihine kadar uzatan 4316 sayılı 1998 Mali Yılı Bütçe Kanununun 70 nci maddesi hükmünün Anayasanın 73 ve 161 inci maddeleri hükümlerine aykırılığı açıktır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekillerinin 4316 sayılı 1998 Mali Yılı Bütçe Kanununun 70 inci maddesinin Anayasaya aykırılığı iddiası mahkememizce de ciddi bulunarak 2949 sayılı Kanunun 28 inci maddesi gereğince de dava dosyasındaki ilgili belgelerin onaylı suretleri ile birlikte oluşturulacak dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine 2.6.1998 günü oybirliği ile karar verildi.""