Anayasa Norm Denetimi: 1997-6 Sayılı 30-01-1997 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/2


                                                                                ,

                                        

                                    1982/6


                                                                                ,

                                        

                                    1982/91 | 6 ay |

| | 3 | Esas - İptal | Uygulanamaz hale gelme | yok | 6 ay |

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

İtiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin gerekçesi şöyledir :

"Davacı vekili, Şehir ve Bölge Planlamacısı ünvanını taşıyan personelin, 09.08.1978 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan, yan ödeme kararnamesiyle tüm Mühendis ve Mimarlarla aynı haklar çerçevesinde teknik eleman sayıldıklarını, 418 sayılı KHK ile ek gösterge oranlarının belirlendiği cetvelde Şehir ve Bölge Planlamacılarının Teknik Hizmetler Sınıfının,Mimar ve Mühendislerin yeraldığı (a) bendinde değerlendirilmeyip, (b) bendinde değerlendirildiğini, uygulamanın, 418 sayılı KHK yerine geçmek üzere çıkarılan 527 sayılı KHK ile devam ettiğini ve bu yöndeki uygulamanın; aynı eğitimi tamamlayarak benzer görevleri üstlenen Mimar, Mühendisler ile Şehir ve Bölge Planlamacıları arasında ikinciler aleyhine farklı ek gösterge oranları uygulanması suretiyle ücret eşitsizliği ortaya çıkardığını, çalışanlar arasında ayrıcalık yaratıldığını ve eşitsizliğin emeklilik koşullarını da etkileyerek, yaşam boyu sürecek etkisi olması nedeniyle 527 sayılı K.H.K.'nin 3. maddesiyle 657 sayılıDevlet Memurları Kanununa eklenen I ve II Sayılı ek gösterge cetvellerinin I SAYILI CETVEL'in, II TEKNİK HİZMETLER SINIFI (b) bendinde yer alan" .Şehir Plancısı, Bölge Plancısı..." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile ilgili bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair 527 sayılı K.H.K. nin 3. maddesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen I SAYILI CETVEL'in; II TEKNİK HIZMETLER SINIFI'nın (a) bendinde;

Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli Yükseköğretim ve Fakülte veya Yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ünvanını almış olanlara 1995 yılı için, kadro derecelerine göre asgari 850, azami 3600 ek gösterge rakamının uygulanacağı,

Yine II Teknik Hizmetler Sınıfının (b) bendinde;

Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli Yükseköğretim veren Fakülte ve Yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre, Şehir Plancısı, Bölge Plancısı, Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfoloji, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (Hareket Araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager ünvanını almış olanlarla Teknik Yüksek öğretmen Okulu Mezunlarına 1995 yılı için kadro derecelerine göre asgari 800, azami 3000 ek gösterge rakamının uygulanacağı belirtilmiştir.

Dava dosyasında bulunan Mimar Sinan Üniversitesinin TMMOB Şehir Plancılar Odası İstanbul Şubesi Genel Sekreterliğine muhatap 03.08.1994 tarih ve 3080 sayılı yazısında, Şehir ve Bölge Planlama Bölümlerinin, Mimarlık Fakültelerinin bir bölümü olduğu, MimarlıkMühendislik bölümleri ile eşdeğer statüde bulunduğu, Yıldız Teknik üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Başkanlığının yukarıda anılan Oda Sekreterliğine muhatap 30.06.1994 tarih ve 155 sayılı yazısında, Şehir ve Bölge PlanlamaBölümünde uygulanan Lisans ve Yüksek Lisans Eğitimi programlarının Mimarlık Mühendislik Fakültelerinin bölümlerinde uygulanan lisans ve Yüksek Lisans programlarıyla eşdeğer olduğu, Ortadoğu Teknik Üniversitesinin Maliye Bakanlığına muhatap 30.03.1981 tarihve 06 sayılı yazısında, Şehir ve Bölge Planlama Bölümlerinin üniversitelerinin Mimarlık Fakülteleri içinde yer aldığı, bu bölümde verilen ders programlarının mimarlık ve mühendislik disiplinlerinin ders programları ile eşdeğer nitelikte olduğu belirtilmiş olup, Başbakanlık, Devlet Personel Heyetinin 20.04.1982 tarih Ve 1982/244 sayılı kararında Şehir ve Bölge Planlama Bölümlerinde verilen ders programlarının, Mimarlık ve Mühendislik Disiplinlerinin ders programları ile eşdeğer olduğu belirtilerek, 657 sayılı Kanunda Şehir ve Bölge Planlamacılarının Mimarlarla eşit tutulması gerektiğine karar verildiği anlaşılmıştır.

Yine dosyada bulunan: Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının T.M.M.O.B. Şehir plancıları Odasında Muhatap 09.07.1990 tarih ve 3768 sayılı yazısının incelenmesinde, Şehir Plancısı kadrolarının, yükümlendikleri görev ve sorumluluklar açısından kurumlarının, benzer statüdeki Mühendislik ve Mimarlık kadrolarının yükümlülük ve sorumluluklarıyla farklı olmadığının belirtildiği, Turizm Bakanlığı Yatırımlar Genel Müdürlüğünün anılan oda başkanlığına muhatap 13.06.1990 tarih ve 13080 sayılı yazısında, Şehir Plancılarının Mimarlar ile aynı görev ve sorumlulukları yüklendiklerinin, İş ve Sorumluluklar açısından hiçbir fark bulunmadığının açıklandığı, Maliye ve Gümrük Bakanlığı Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün 15.06.1990 tarih ve 344 sayılı yazısında, kurumlarında Mimar, Şehir Plancısı gibi ünvanlarla çalışan teknik personelin ekipler oluşturarak birbirini tamamlar şekilde görev yürüttüklerinin ve çalışmalarının koordinatörlüğünü şehir plancısının yaptığının, Başbakanlık Çevre Müsteşarlığının, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının, Ankara, İzmir, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlıklarının T.M.M.O.B. Şehir Plancıları Odası Başkanlığı muhatap yazılarında Şehir veBölge Planlamacılarının, Mühendis ve Mimarlarla aynı statüde görev yaptıklarının ve benzer çalışmaların sorumluluklarını üstlendiklerinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, 527 sayılı, K.H.K.'nin 3. maddesiyle 657 sayılı Yasaya eklenen I SAYILI CETVEL'in TEKNİK HİZMETLER SINIFI (b) bendi hükmü ile Mimarlarla ve Mühendislerle aynı eğitimden sonra benzer görevleri yürütmelerine rağmen, farklı ek gösterge oranları uygulanmak suretiyle şehir ve bölge planlamacılarının aleyhine olmak üzere, Mühendis ve Mimarlara ayrıcalık tanındığı anlaşıldığından, uygulamanın; Anayasanın 10. maddesinin son fıkrasında "Hiçbir kişiye aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz" ilkesine, yine sözkonusu K.H.K.'nin getirdiği düzenleme ile oluşturulan ücret, farkının, Anayasanın 49. maddesinin 2. ve 3. fıkralarında, "Devletin çalışanları hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alacağı ve çalışma barışının sağlanmasını kolaylaştırıcı ve koruyucu tedbirler alacağı" ilkesine ve Anayasanın 55. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında "Ücretin emeğin karşılığı olduğu, Devletin çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri vediğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirler alacağı" ilkelerine aykırıdır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 547 sayılı K.H.K. ile değişik 8. maddesinin "Tazminatlar" fıkrasının özel Hizmet Tazminatına ilişkin (e) bendinde, Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda görev yapanlara verilen özel Hizmet Tazminatı yönünden Şehir Plancısı kariyerini haiz olanların, Mühendis ve Mimarlarla eşit tutularak, aynı oranda özel Hizmet Tazminatı ödendiğinden, 527 sayılı K.H.K.'nin 3. maddesi ile657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48 maddesine eklenen I SAYILI CETVEL'in Teknik Hizmetler Sınıfı (b) bendi ile getirilen uygulamanın çalışanlar arasında eşitsizlik yaratması nedeniyle de Anayasa'nın 55. maddesine aykırı olduğunun kabulü gerekir.

Diğer yandan 527 sayılı K.H.K.'nin geçici 2. ve 3. maddelerinin iptali istemiyle açılan davada, Anayasa Mahkemesi 527 sayılı K.H.K. nin yasal dayanağı olan 3390 sayılı Yetki Yasasının 05.07.1994 gün, E:1994/50 K:1994/44 sayılı kararıyla iptal edildiğine dayanarak, 527 sayılı K.H.K.'nin geçici 2. ve 3. maddelerinin iptaline, 08.07.1994 gün, E:1994/48, K:1994/53 sayılı kararıyla karar verdiğinden dayanağı olan 3390 sayılı Yetki Yasası Anayasa Mahkemesince iptal edilen bir K.H.K. ile getirilen düzenleme bu nedenle de Anayasaya aykırılık oluşturmaktadır.

Açıklanan nedenlerle bir davaya bakmakta olan Mahkemenin, taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, tarafların bu konudaki iddia ve savunmalarını ve kendisini bu konuya götüren görüşünü açıklayan kararı ile Anayasa Mahkemesine başvurması gerektiğini öngören 2949 sayılı Yasanın 28. maddesinin 2. fıkrası gereğince 527 sayılı K.H.K.'nin 3. maddesiyle 657 sayılı Yasanın 43. maddesinin (b) fıkrasına eklenen I SAYILI CETVEL'in,II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI (b) bendinde er alan " .Şehir Plancısı, Bölge Plancısı..." ibaresi yönünden iptali için konunun dosyada bulunan ilgili belgelerin onaylı birer örneği de eklenerek Anayasa Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına 14.11.1996 tarihinde oybirliği ile karar verildi.""