Anayasa Norm Denetimi: 1996-6 Sayılı 14-02-1996 Tarihli Karar: İtiraz-İlk - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/Geçici 15 | yok | 

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin iptal istemiyle ilgili gerekçesi aynen şöyledir:

"Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü kuralına göre, hiçbir yasa Anayasaya aykırı olamaz. (Anayasa madde 11) 18.10.1982 tarihinde kabul edilen Anayasanın 33. maddesinin 4 ve 5. fıkraları derneklerin siyasi faaliyetlerde bulunmalarını yasaklamakta idi. Bu yasak doğrultusunda 6.10.1983 tarihinde yürürlüğe giren 2908 sayılı Yasa ile de Derneklerin siyasi faaliyetleri yasaklanmış idi. Oysa 23.7.1995 tarihinde 4121 sayılı Yasa ile Anayasada birçok değişiklik yapılmış ve özellikle 33. maddesinin 4 ve 5. fıkraları kaldırılmıştır. Bu durumda 2908 sayılı Yasanın 5. maddesinin 11 nolu bendinin de anayasa değişikliğine paralel olarak kaldırılması gerekir. Çünkü 2908 sayılı Yasada aynen muhafaza edilen yasak Anayasada yapılan son değişiklik karşısında artık Anayasaya aykırı hale gelmiştir. Yasa koyucunun bu yolda bir düzenlemeye gitmemesi karşısında derneklerinsiyasi faaliyetlerde bulunmalarına yönelik iddialar devamedegelmektedir.

Öte yandan Anayasanın 25 ve 26. maddeleri herkesin düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarda tek başına ve toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahip olduğunu açıkça belirtmektedir. Sanıklar yönetici ve üyesi oldukları dernek kanalıyla özellikle ölüm cezalarına karşı oldukları yolundaki görüşlerini bildirmek amacıyla bu önergeyi verdiklerini savunmuşlardır. Bildirinin içeriği incelendiğinde sanıklar kendilerinegöre gereksiz ölüm cezasına çarptırıldıklarını iddia ettikleri kişilerin kimliklerinin iadesini istemektedirler. Bu davranış siyasi içerikli bir davranış olarak değerlendirilebilirse de bu tür faaliyette bulunulmasını yasaklayan Anayasa hükmü kaldırılmıştır. Dolayısıyla derneklerin bundan böyle bir baskı grubu olarak siyasi düşüncelerini açıklamaları normal kabul edilmelidir.

Kısaca özetlemek gerekirse olayımızda yukarıda belirtilen çerçeve içinde baktığımızda mahkememizde uygulanması istenen 2908 sayılı Yasanın 37/2. maddesinin atıf yaptığı 5. maddenin özellikle 11 nolu bendi Anayasanın 11, 25 ve 26. maddelerine aykırıdır. Dosyada bulunan yardımcı Doç. Dr. Fatih S. Mahmutoğlu'nun 15.8.1995 tarihli raporu da bu görüşümüzü destekler niteliktedir. İşte bu sebeple Anayasa Mahkemesine başvurarak derneklerin siyasi faaliyetlerde bulunmalarını yasaklayan 2908 sayılı Yasanın 5. maddesinin 11 nolu bendinin iptalini istemek gerekmiştir.""