Anayasa Norm Denetimi: 1996-31 Sayılı 03-09-1996 Tarihli Karar: İtiraz-İlk - Ret
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Anayasa Mahkemesi Kararı
3 Eylül 1996
II. İNCELEME SONUÇLARI
| Normun Numarası – Adı | Madde Numarası | İnceleme Türü – Sonuç | Sonucun Gerekçesi | Dayanak Anayasa Hükümleri | Erteleme Süresi |
|---|---|---|---|---|---|
| 765 Türk Ceza Kanunu | 434/2 | İlk - Ret | Uygulanacak norm | 1982/153 | yok |
"...
II- İTİRAZIN GEREKÇESİ
İtiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin iptal istemiyle ilgili gerekçesi aynen şöyledir:
"Sanığın suç tarihinde mağdureyi rızası ile kaçırıp alıkoyduğu yine rızası ile ırzına geçerek kızlığını bozmaktan dolayı soruşturma yapıldığı bu soruşturmanın devamı sırasında mağdure ile sanığın 20.6.1996 tarihinde evlendikleri bu evlenmelerinden sonra sanıkhakkında Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 24.6.1996 tarih ve 1996/491 sayılı iddianamesi ile dava açılmıştır.
Sanık hakkında düzenlenen iddianamede mağdure ile evlenmiş olması sebebiyle TCK'nun 434/1. md. gereğince davanın teciline karar verilmesi talep edilmiştir.
Mahkeme yargılama aşamasında sanık hakkında bir karar verme cihetine gitmesi halinde sanık hakkında TCK'nun 434/2 md. uygulanması gerekecektir. Dolayısı ile TCK'nun 434/2 md. mahkemenin bu dava sonunda uygulanması gereken kanun maddesi olup buna dayanarak Anayasa Mahkemesi nezdinde iptal istemine konu teşkil etmiştir.
TCK'nun 434/1. md. gereğince cezanın teciline karar verilmesi halinde sadece erkek tarafından zaman aşımı süresi içinde haksız bir sebeple meydana getirilmiş bir boşanma hükmü mevcut ise takibatın yenileneceği hükmünü taşımaktadır.
Buna karşılık boşanma hükümlerini gösteren Türk Medeni Kanununun yeniden yapılan değişiklikleri sonucunda 134. maddede boşanma sebebi olarak kabul edilen evlilik birliğinin sarsılması veya müşterek hayatın yeniden kurulamaması sebebiyle boşanma davasının eşlerden her biri tarafından açılabileceği ayrıca evlilik en az bir yıl sürmüş ise eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılmış boşanma kararı verilebileceği hükümlerini taşımaktadır.
Bir tarafta Türk Ceza Kanununun 434/2 md. gereğince zaman aşımı süresi içinde boşanmamaya gayret göstermesi gereken erkek tarafına Medeni Kanunun 134. md. gereğince en az bir yıl evlilikten sonra temelinden sarsıldığı kabul edilen evlilik birliğinin yürütme gibi aile ve kamu düzenini bozan bir sınırlama getirilmiştir.
Bu sınırlamaya Medeni Kanunun 134. md gereğince çocuklara da uygulanma ve hakim tarafından değişiklik yapma hakkı tanınmıştır.
Yine 134. md son fıkrası gereğince reddine karar verilen boşanma talebinin kesinleşmesinden itibaren her ne sebeple olursa olsun müşterek hayat yeniden kurulamamışsa 3 yıl geçmesi halinde eşlerden birinin talebi üzerine boşanmaya karar verileceği belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçeye göre bu hakkı davası tecil edilen sanığın kullanması TCK'nun 434/2 md gereğince önlenmiştir.
Türkiye Cumhuriyet Anayasası'nın 2. md "Türkiye Cumhuriyeti ... Demokratik, Lâik ve Sosyal bir hukuk devleti" denilmektedir.
Yine Anayasanın 10. maddesinde herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
Devlet organları ve idare makamları, bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadır.
Yukarda belirtilen Anayasanın maddeleri karşısında iptali istenen TCK'nun 434/2 maddesi cezası evlenme sebebiyle tecil edilen erkek sanık için kendisine Medeni Kanunca tanınan hakları kullanmasına engel teşkil etmektedir.
Medeni Kanun hükümleri gereğince Anayasada konulan hakları kullanması kendisine tevdi edilen kişi Türk Ceza Kanunu hükümleri gereğince bu hakkından yararlanamamakta ve 2 yasa maddesi birbirine çelişki teşkil etmektedir.
Bu sebeple Anayasanın 2. ve 10. md aykırı olan TCK'nun 434/2 md Anayasaya aykırılık hususunun incelenmesi yönünden itirazen iptal talebimizin kabulü ile bu maddenin uygulamadan kaldırılmasına karar verilmesi saygı ile arz ve talep olunur.""
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.
Anahtar Kelimeler
Kaynak: karar_anayasa
Taranan Tarih: 28.01.2026 03:27:44