Anayasa Norm Denetimi: 1996-2 Sayılı 18-01-1996 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

"...

II-İTİRAZIN GEREKÇESİ

Mahkemenin Anayasa'ya aykırılık gerekçesi aynen şöyledir :

"1918 sayılı Kanunun ek 2/111. maddesinin 1. fıkrasında, Gümrük Kanunun 19-20 maddelerine dayanılarak çıkarılan hükümet kararlarına aykırı olarak, herhangi bir madde veya eşyayı memlekete ithal edenler veya memleketten çıkaranlar veya bu fiillere teşebbüs edenlerin hapis ve ağır para cezası ile cezalandırılacakları hükme bağlanmıştır. Dolayısı ile ithal veya ihraç işlemleri ile ilgili eylemler hükümet kararları ile suça dönüşmekte veya 1918 sayılı Kanunun ek 7. maddesi yolu ile suç olmaktan çıkarılabilmektedir. Nitekim bazı kişi veya kurumlar yararına ithalat veya ihracat rejimlerinde geçici değişiklikler yapıldığı, geçmişte ve günümüzde gözlenmiştir.

Oysa Yüksek Anayasa Mahkemesinin 6.7.1993 gün ve 5/25 sayılı kararı gerekçesinde belirtildiği üzere. Anayasanın 38. maddesine göre hangi eylemlerin suç sayılacağı ancak yasayla öngörülebilir. Anayasanın 7. ve 87. maddeleri gereğince yasama yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne ait olup, bu yetki devredilemez. Anayasadaki açıklık karşısında yürütmenin suç oluşturabilmesi olanaklı değildir. Yürütme organının KHK ile suç oluşturmasına izin verilmez iken, düzenleme olanakları ve biçimleri KHK'lere göre çok daha kolay olanve hukuk kuralları hiyerarşisinde daha sonra gelen idari düzenlemelerle kimi eylemlerin suç sayılması açıklanan Anayasa kurallarına aykırı düşer. Bakanlar Kurulunca bir malın ithal veya ihracının yasaklanması ile (veya ithalat rejiminin değiştirilmesi ile)eylem suç oluşturmaktadır. Böylece itiraz konusu kuralda suç saptanmamakta, suç olma niteliği Bakanlar Kurulu Kararına bırakılmaktadır. Bu ise Anayasa'nın 38. maddesinde öngörülen suçun yasallığı ilkesine aykırıdır. Anayasa'da yasayla düzenlenmesi öngörülen konularda yürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme yetkisinin verilmesi olanaklı değildir.

Bu nedenlerle, mahkememizce uygulanması istenen 1918 sayılı Kanunun ek 2/111. maddesinin 1. fıkrası Anayasa'nın 2., 7. ve 38. maddelerine aykırı olduğundan, yine Anayasa'nın 152. maddesi uyarınca incelenerek iptaline karar verilmesi arz ve talep olunur.""