Anayasa Norm Denetimi: 1994-72 Sayılı 27-09-1994 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - İptal

II. İNCELEME SONUÇLARI

                                                                                ,

                                        

                                    1982/87


                                                                                ,

                                        

                                    1982/91


                                                                                ,

                                        

                                    1982/121 | yok |

| | 27/4 | Esas - İptal | Uygulanamaz hale gelme | 1982/11

                                                                                ,

                                        

                                    1982/87


                                                                                ,

                                        

                                    1982/91


                                                                                ,

                                        

                                    1982/121 | yok |

| 3217 1918 Sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Aynı Kanuna 3 Ek Madde İlavesiyle 1177 sayılı Tütün ve Tütün Tekeli Kanununun 44. Maddesinin (a) Bendinin, 3078 sayılı Tuz Kanununun 27. Maddesinin Değiştirilme | 4 | Esas - İptal | Anayasaya şekil yönünden aykırılık | 1982/2

                                                                                ,

                                        

                                    1982/7


                                                                                ,

                                        

                                    1982/38 | yok |

| | 4 | Esas - İptal | Uygulanamaz hale gelme | yok | yok |

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Mahkemenin Anayasa'ya aykırılık gerekçesi aynen şöyledir:

"Anayasa'nın 2. maddesi "Türkiye Cumhuriyetinin sosyal ve hukuk devleti olduğunu belirtmiştir."

Anayasa'nın 7. maddesinde ise "Yasama Yetkisinin Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindir. Bu yetki Değiştirilemez". Şeklinde kabul edilmiştir.

Anayasa'nın 8. maddesinde ise "Yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından Anayasa'ya ve Kanuna uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir." şeklindedir.

Anayasa'nın 38. maddesinde ise "Ceza ve Ceza Yerine geçen tedbirler ancak kanunla konur" şeklindedir.

Anayasa'nın 138. maddesinde ise "Hakimler görevlerinde bağımsızlar Anayasa'ya kanuna veya hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler..... görülmekte olan bir dava karşısında yasama meclisinin yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz....yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır. Bu organlar ve idare mahkeme kararını hiçbir surette değiştiremez.... bunların yerine getirilmesini geciktiremez" şeklindedir.

Yukarıda belirtilen Anayasa hükümlerine karşı iptali istenilen 1918 sayılı yasanın 3217 sayılı kanunla değişik 27/4 madde ve fıkrasında mevcut "ihtahat ve ihracaat rejimi kararları ile" yasaklanmış bulunması tümcesi kaçak yurda sokulan veya yurttan dışarı çıkartılan malların idarece tanzim edilecek rejimlere göre yasaklar listesinde olup olmamasına göre bir uygulama getirmemektedir.

Bu uygulamada karar mercii olarak Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkili kılınmıştır. Bunun için adı geçen müsteşarlık tarafından bazı malların ithali veya ihracı yasak mal statüsünde iken alınan bir kararla yasak mal olmaktan çıkartılmakta sonuç olarak da idarenin bu tasarrufu ile yasaları uygulamakla görevli mahkemeler yalnızca para cezası yönünden bir karar verip hapis cezası yönünden bir uygulama yapamamaktadır.

Bu değişiklik bazen aynı günde yapılmakta, bazen hafta başında yasak olan mal hafta sonunda yasak olmaktan çıkartılmaktadır.

Anayasamızda suçta kanunilik prensibi esas alınmıştır. Suçların her yönden doğrudan doğruya kanun tarafından tesbit edilmesi gerekir.

Yine Anayasa gereği cezalarda da kanunilik esası mevcuttur. Yasama organı yürütme merciilerine niyabet veremez. Aksi halde Yasama Yetkisi devredilmiş olur.

Yürütmenin ceza verme yetkisi olmadığı gibi cezayı kaldırma yetkiside yoktur. Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın alacağı bir karar ile hapis cezasının kaldırılması veya başka bir tarihte tekrar konulması kuvvetler ayrılığı prensibine aykırıdır.

Yine temel prensip kanunsuz suç ve ceza olamaz. Cezaların kanun tarafından tayin edilmesi ilkesi Anayasa'nın gereği olması karşısında yürütme gücüne kanunların uygulanması maksadı ile tanzim yetkisi tanınmamıştır.

Yönetmelik, karar, sirküler veya diğer tanzimi işlemler ile yetkinin saptırılması ceza hukukunun temel prensibine aykırıdır.

İdare yönetmelik, karar ve sirküler gibi tanzim tasarrufları ile yasak ve mükellefiyetler yaratabilir. Fakat buna dayalı olarak bir cezanın kaldırılmasını veya konulmasını yapamaz. Cezanın konulması ve kaldırılması mutlaka kanun ile olmalıdır. Ayrıca kanunların kaldırılması idari kararla mümkün değildir.

Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı idari bir organdır. Bu organ tarafından yasada mevcut bir cezanın alınacak bir kararla kaldırılması hukukun temel prensiplerine aykırıdır.

Keza devam etmekte olan bir davada bir karar ile cezanın kaldırılması veya konulması Anayasa'nın 138. maddesine de aykırıdır. Görülmekte olan bir davaya yürütmenin müdeahale yetkisi yoktur.

Yukarıda belirtildiği gibi 1918 sayılı yasanın 3217 sayılı kanunla değişik 27/4 Mad. ve fıkrasında mevcut "İthalat ve ihracaat rejimi kararlarıyla" tümcesinin Anayasa'nın 2,7,8,38,138. maddelerine aykırı olduğu cihetle bu hususun yüksek mahkemenizce incelenmesi yönünden itiraz ve iptal talebimizin kabulü ile belirtilen yasa maddesindeki tümcenin uygulamadan kaldırılmasına karar verilmesi arz ve talep olunur.""