Anayasa Norm Denetimi: 1993-56 Sayılı 07-12-1993 Tarihli Karar: İtiraz-Esas - Ret

II. İNCELEME SONUÇLARI

"...

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

"...Davada Medenî Kanun'un 297. maddesinin uygulanması istenmektedir. Bu madde, bozma ilamında değinilen 'tabii babalık'dan daha geniş kapsamlı çocuk ile davalı arasında neseb bağının kurulmasını sağlayacak kişisel sonuçlu babalık davasını da içermektedir. Dünyaya gelişinde kendi takdiri ve kusuru bulunmayan çocuğun korunması ile ilgili Anayasa'nın 41. maddesi karşısında çocuk lehine düşünmek ve değerlendirme yapmak gerekir. Ancak kişisel sonuçlu tam babalığa hükmedebilmek Medenî Kanun'un iptali istenen maddesinde belirtilen koşullardan en az birinin varlığına bağlıdır.

Kişisel sonuçlu babalığa hüküm halinde çocuk babanın nüfusuna yazılmış, onun soyadını taşımak, onun vatandaşlık hakkını kazanmak, babasının kendisine karşı olan görevlerini yerine getirmesini istemek (MK.un Madde 312), ona mirasçı olmak (MK.un Madde 440) haklarına sahip olacaktır.

Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde tabii (doğal) babalığa hüküm halinde ise sadece çocuk lehine nafaka ödenmesi zorunluluğu doğacaktır.

1. Anayasa'nın 10. maddesi yönünden inceleme :

Anayasa'nın 10. maddesinin birinci fıkrasında '...herkes... ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir', ikinci fıkrasında da 'hiçbir kişiye, aileye, ...imtiyaz tanınamaz' hükmü getirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin pek çok kararlarında, maddede belirlenen 'Yasa önünde eşitlik' ilkesinin 'aynı durumda olan kişinin aynı yasa hükmüne bağlı tutulacağı' şeklinde olduğu belirtilmektedir. Medenî Kanun'un iptali istenen maddesindeki koşullardan bir veya birkaçını içeren cinsel birleşmede, bu şartları taşımayan, yasal anlamda evli olmayan kadın ve erkeğin cinsel birleşmesinde ana rahmine düşen çocuklar, doğduklarında babalık davası açılması halinde kendilerine farklı biçimde babalık tanınacaktır. İkincihalden yani evli olmayan kadın ve erkeğin rızaya dayalı birleşmesinden olan çocuk, onların yanlış ve yasal olmayan davranışlarının sonucuna kendi kusur ve günahı olmaksızın katlanacak, babalığın tanınması halinde birinci halden doğan çocuğa nazaran kişisel sonuçlu babalığı kazanamayacaktır. Oysa ikisi de aynı durumdadır, her ikisi de yasal evliliğe dayanmayan cinsel ilişkinin ürünüdürler. Ancak Medenî Kanun'un iptali istenen hükmü karşısında kendilerine farklı hükümler uygulanacaktır. Bu nedenle, iptali istenen hükümler Anayasa'nın 10. maddesine aykırıdır.

2. Anayasa'nın 12. maddesi yönünden inceleme:

Anayasa'nın 12. maddesine göre 'herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.'

Medenî Kanun 310/1. maddesindeki koşullar sonucu doğan çocuk, yukarıda açıklanan Medenî Kanun'un 312. ve 443. maddesinde tanınan haklara sahip olma olanağını veren kişisel sonuçlu babalığa kavuşabilecek, bu koşullar dışında rızaya dayalı evlilik dışı birleşmeden doğan çocuk ise butemel haklara kavuşamayacak sadece nafaka ilişkisi doğuracak olan babalığa kavuşacaktır.

Hakimliğimizdeki davada davalının, çocuğun tabii babalığına hükmedilmesi halinde, çocuk babasının nüfusuna yazılmak, onun soyadını taşımak, ona mirasçı olabilmek, babasının kendisine karşı olan görevlerinin yerine getirilmesini istemek gibi kişiliğine bağlı bu temel haklardan mahrum kalacaktır. Bu nedenle, Medenî Kanun'un 310/1. maddesindeki iptali istenen hükmü Anayasa'nın 12. maddesi aykırıdır.

3. Anayasa'nın 41. maddesi yönünden inceleme:

Anayasa'nın 41. maddesi Devlete, çocukların korunması için gerekli tedbirleri alma görevini yüklemiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin 28.12.1991 gün, Esas 1990/15, Karar 1991/5 sayılı kararında da uygulandığı gibi 'evlilik dışı çocuk' ile babası arasında neseb bağının kurulmasına olur verilmesi hiçbir kusuru ve katkısı olmaksızın toplumda güç duruma düşürülen çocuğun korunması ile ilgili bir önlemdir.' Oysa Medenî Kanun'un 310/1. maddesindeki koşullar haricindeki evlilik dışı birleşme nedeniyle kişisel sonuçlu neseb bağı kurulamadığından iptali istenen bu hüküm bu nedenle Anayasa'nın 41. maddesindeki çocukların korunması ilkesine aykırıdır.

Sonuç

Yukarıda açıkladığımız nedenlerle, Hakimliğimizdeki davada istem gibi kişisel sonuçlu babalığa hüküm kurulabilmesi için dava dilekçemizin itirazın konusu bölümünde yazılı yasa maddesinin Anayasa'nın 10, 12 ve 41. maddelerine aykırı oluşu nedeniyle, iptaline karar verilmesini saygı ile arz ederim.""