AYM İkinci Bölüm 2021/6506 E.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MERVE YILDIZTAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2021/6506) Karar Tarihi: 10/2/2026

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru; işçilik alacağının ödenmesine ilişkin kesinleşmiş yargı kararının icra edilmemesi nedeniyle kararın icrası hakkının, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

2. Çaldıran Belediyesinde (Belediye) işçi olarak çalışan başvurucuların hizmet sözleşmeleri Belediye tarafından feshedilmiştir. Başvurucuların açtığı işe iade davaları kabul edilmiştir.

3. İşe iade talepleri reddedilen başvurucular, işçilik alacağı davaları açmıştır. İş mahkemeleri başvurucuların davalarını kabul ederek işçilik alacaklarının Belediyeden tahsiline ve başvuruculara ödenmesine hükmetmiştir. İstinaf kanun yolundan geçen kararlar 2019 yılının son ve 2020 yılının ilk aylarında kesinleşmiştir.

4. Başvurucular 2019 ve 2020 yıllarında hükme konu işçilik alacaklarının ödenmesi talebiyle Belediye aleyhine icra takibi başlatmıştır.

5. Ödeme yapılmaması üzerine başvurucular, belediye başkanı hakkında suç duyurusunda bulunmuştur. Çaldıran Cumhuriyet Başsavcılığı 1/9/2020 tarihinde soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar vermiştir.

6. Başvurucular 15/1/2021 tarihinde yapılan görüşmede Belediyenin ödenmeyen işçilik alacaklarının faizinden ve %20'sinden feragat edilmesi şartıyla ödeme yapabileceğini bildirmesi üzerine 5/2/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunduklarını açıklamıştır.

7. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

8. Başvurucular adli yardım talebinde bulunmuştur. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucuların adli yardım taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

9. 2021/7672, 2021/7696, 2021/7701, 2021/7732, 2021/7736, 2021/7804, 2021/8794, 2021/10727, 2021/10745, 2021/10778, 2021/11042, 2021/11590 ve 2021/12604 numaralı başvuruların konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2021/6506 numaralı başvuru ile birleştirilmesine karar verilmesi gerekir.

10. Başvurucular, kesinleşmiş yargı kararına dayalı işçilik alacaklarının ödenmemesi ve yargılamanın uzun sürmesinden yakınmıştır. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, Belediyeden temin edilen görüşe göre 7/9/2021 tarihinde başvurucular vekili ve Belediye arasında imzalanan protokol kapsamında bazı başvurucuların alacaklarının ödendiği, diğer başvuruculara ise ödemelerin devam ettiği belirtilmiştir. Başvurucular, Bakanlığın görüşe karşı imzalamak zorunda kaldıkları protokole rağmen iki başvurucuya ödeme yapıldığını, diğer başvuruculara ödeme yapılmadığını ifade etmiştir.

11. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Veysi Ado ([GK], B. No: 2022/100837, 27/4/2023) kararında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede Anayasa Mahkemesi 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'un geçici 2. maddesinde 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun'un 40. maddesi ile yapılan değişikliğe göre 9/3/2023 tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla derdest olan, yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle yapılan başvurular ile yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılan başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı neticesine varmıştır. Somut başvuruda da anılan kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

12. Açıklanan gerekçelerle kararın icrası hakkı ve makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiaların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvuruların BİRLEŞTİRİLMESİNE, B. Adli yardım talebinin KABULÜNE, C. Kararın icrası hakkı ve makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiaların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucuların yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 10/2/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan :

Basri BAĞCI Üyeler :

Yıldız SEFERİNOĞLU Kenan YAŞAR Ömer ÇINAR Metin KIRATLI Raportör :

Kamber Ozan TUTAL Başvurucular :

1. Merve YILDIZTAN

2. Ahmet SAYINER

3. Emine TIRAK

4. Faruk TAŞ

5. Gülay ÇILGIN

6. Hasan BATUR

7. Kasım ŞAHİN

8. Kasım TALAN

9. Mahmut YILDIZ

10. Mehmet MUTLU

11. Memet CAN

12. Mina MAYKOT

13. Sinem KAYA

14. Şefik TAŞ Vekili :

Av. Erhan ÇİFTÇİLER