AYM Birinci Bölüm 2024/55282 E.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

MUHAMMED EL MUHAMMED BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2024/55282) Karar Tarihi: 14/1/2026

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

2. Başvurucu 1999 doğumlu olup Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşıdır.

3. Elazığ Valiliği 6997838.101.18.03.2 sayılı işlemiyle 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 54. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi uyarınca başvurucunun sınır dışı edilmesine karar vermiştir.

4. Başvurucu, sınır dışı etme kararının iptali talebiyle Elazığ 1. İdare Mahkemesinde (İdare Mahkemesi) dava açmıştır.

5. İdare Mahkemesi 5/9/2024 tarihinde davanın kesin olarak reddine karar vermiştir.

6. İdare Mahkemesi kararı başvurucunun vekili Av. Zehra Felhan'a elektronik tebligat (e-tebligat) yoluyla tebliğ edilmiştir. E-tebligat 9/9/2024 tarihinde başvurucu vekilinin elektronik tebligat alanına (hesabına) teslim edilmek üzere Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) tarafından teslim alınmış, aynı tarihte alıcı için ayrılmış tebligat hesabına başarılı şekilde konulmuştur. Nihai karar başvurucu vekili tarafından 9/9/2024 tarihinde e-tebligatın açılması suretiyle öğrenilmiştir.

7. Başvurucu 11/10/2024 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

8. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

9. Bölüm tarafından Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 73. maddesi uyarınca sınır dışı etme işleminin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

10. Anayasa Mahkemesi tarafından adli yardım talebinin kabul edilebilmesi için gerekli şartlar Mehmet Şerif Ay ([2. B.], B. No: 2012/1181, 17/9/2013, § 23) kararında, yabancıların adli yardım talepleri konusunda benimsenen ilkeler ise Nadali Aghelı Kohne Shahrı ([1. B.], B. No: 2014/12633, 9/9/2015, §§ 17, 18) kararında yer almaktadır. Anılan ilkelere göre adli yardım için gerekli şartlar mevcutsa karşılıklılık şartı gerçekleşmese bile yabancının adli yardım talebi kabul edilmelidir. Somut başvuruda da yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

11. Başvurucu, adil yargılanma hakkı ile eşitlik ilkesinin ihlal edileceğini ileri sürmüştür.

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin bir numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.

13. Anayasa Mahkemesi Mehmet Özcan ([1. B.], B. No: 2019/6266, 15/1/2020, § 27) kararında, tebligatın elektronik tebliğ yöntemi ile yapıldığı hâllerde elektronik tebligatın açıldığı tarihte başvurucuların bireysel başvuruya ilişkin gerekçeli nihai karardan haberdar olduğunu kabul etmiş ve bireysel başvuru süresinin bu tarihten başlayacağını belirtmiştir.

14. Somut olayda bireysel başvuruya konu nihai kararı içeren tebligat, UETS'de 9/9/2024 tarihinde başvurucu vekili tarafından açılmıştır. Başvurucunun nihai kararı öğrendiği tarih olan 9/9/2024'ten itibaren otuz gün içinde ve en geç 9/10/2024 tarihine kadar bireysel başvuruda bulunması gerekirken bu tarihi geçirdikten sonra 11/10/2024 tarihinde yaptığı başvurunun süresinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

15. Açıklanan gerekçelerle bireysel başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE, B. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, C. Sınır dışı etme işlemine ilişkin verilen tedbir kararının SONLANDIRILMASINA, D. Kararın bir örneğinin bilgi için İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE E. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 14/1/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan :

Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler :

Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Yılmaz AKÇİL Raportör :

Ayşe Didem ÖZDEMİR AKCA Başvurucu :

Muhammed EL MUHAMMED Vekili :

Av. Zehra FELHAN