AYM Birinci Bölüm 2021/24137 E.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

SERKAN CANBAZ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2021/24137) Karar Tarihi:25/3/2025

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru; ceza infaz kurumunda gerçekleşen fiziksel şiddet ve bu olay hakkında açılan kamu davasında soruşturmanın etkisiz yürütülmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının, bu olaydan doğan zararların tazmini istemiyle açılan tam yargı davasının kısmen reddedilmesi nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

2. Hükümlü sıfatıyla ceza infaz kurumunda barındırılan başvurucunun bir gece rahatsızlanarak doktora görünmek istemesi üzerine infaz koruma memurlarının kendisine fiziksel şiddet uyguladığı şikâyeti üzerine Asliye Ceza Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen yargılama neticesinde infaz koruma memurları hakkında kasten yaralama suçundan, bir infaz koruma görevlisinin adli para cezası ile cezalandırılmasına, diğer infaz koruma görevlileri için ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Karar üzerine başvurucu, Adalet Bakanlığı aleyhine idari yargıda tazminat istemiyle dava açmış; yargılamayı yapan İdare Mahkemesi başvurucunun maddi tazminat talebini reddetmiş, manevi tazminat talebini ise kısmen kabul etmiştir. Başvuru süresi içinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.

II. DEĞERLENDİRME

3. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

4. Anayasa Mahkemesi Hüseyin Aşkan (B. No: 2017/15649, 21/7/2020) kararında kullanıcıların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yaptıkları işlemlerin (doküman oluşturma, düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazdırma gibi) kayıt altına alındığı evrak işlem kütüğünün Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesi sonucunda nihai kararın açılarak okunduğuna ilişkin bir işlemin tespiti hâlinde bu işlemi yapan ilgililerin işlem sırasında nihai kararın sonucunu öğrendiklerinin kabul edileceğini, böyle bir durumda bireysel başvuru süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiğini belirtmiştir. Karara göre yargı sisteminin parçası olarak avukatlar, sistemde vekâleti bulunan dava dosyalarını internet üzerinden UYAP'tan yararlanarak inceleyebilmekte; bu dosyalardan suret alabilmekte, elektronik imza ile sistemdeki dava dosyalarına evrak ekleyebilmekte, yeni dava dosyası açabilmekte ve harç ödeyebilmektedir. Ayrıca nihai kararın gerekçesine erişmenin mümkün hâle geldiği durumlarda başvurucu avukatları bu sistemi kullanmak suretiyle nihai kararın gerekçesini kesin olarak öğrenme imkânını da elde etmektedir (aynı kararda bkz. § 27).

5. Başvuru konusu olayda nihai karar olan Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10.İdari Dava Dairesinin 26/11/2020 tarihli kararına ilişkin olarak UYAP evrak işlem kütüğü üzerinde yapılan incelemede ilgili kararın başvurucunun avukatı olan Mustafa Zengin tarafından 19/2/2021 tarihinde saat 13.27'de açılarak okunduğu tespit edilmiştir. Buna göre nihai kararın başvurucunun avukatı tarafından UYAP üzerinden okunduğu, söz konusu tarihte nihai karardan haberdar olduğunun ve bu doğrultuda bireysel başvuru süresinin 19/2/2021 tarihinden itibaren işlemeye başladığının kabul edilmesi gerekir. Sonuç olarak başvurucunun otuz günlük bireysel başvuru süresinden sonra 31/3/2021 tarihinde yaptığı bireysel başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE, B. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA25/3/2025tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.

Başkan :

Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler :

Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Yılmaz AKÇİL Raportör :

Mustafa Erdem ATLIHAN Başvurucu :

Serkan CANBAZ