Anayasa Bireysel Başvuru: 2018-37049 Sayılı 19-11-2020 Tarihli Karar: Kabul Edilemezlik-İkinci Bölüm

III. İNCELEME SONUÇLARI

IV. İLGİLİ HUKUK

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MUSA KAZIM EJDEROĞLU BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2018/37049)

Karar Tarihi: 19/11/2020

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 17/12/2018 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

6. Elektrik abonesi olan başvurucu, elektrik faturalarında kayıp kaçak ve diğer bedeller altında haksız olarak tahsilat yapıldığını ileri sürerek 16/3/2015 tarihinde alacak davası açmıştır.

7. Kocaeli 1. Asliye Ticaret Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) 25/2/2016 tarihinde, davanın kabulü ile 4.586,65 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte başvurucuya ödenmesine karar vermiştir. Hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

8. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (Daire) 29/12/2016 tarihinde Mahkeme kararını bozmuştur. Daire gerekçesinde, karar tarihinden sonra 4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılan değişikliklerin kayıp kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve hâlen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması gereken hükümler içerdiğini açıklamıştır. Daire, söz konusu kanun değişikliğinin eldeki davaya etkisinin bulunup bulunmadığının Mahkeme tarafından değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

9. Mahkeme 9/11/2017 tarihinde bozma kararına uymuş ve esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Mahkeme gerekçesinde, dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6446 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesi uyarınca davanın konusuz kaldığı belirtilmiştir.

10. Başvurucu, haksız tahsilat yapıldığını ve aleyhe kanun değişikliğinin geriye yürütülemeyeceğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir. Daire 27/11/2018 tarihinde Mahkeme kararını onamıştır.

11. Başvurucu 7/12/2018 tarihinde nihai kararı öğrenmiştir.

12. Başvurucu 17/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

13. İlgili hukuk için bkz. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/9/2018, §§ 17-46.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15. Başvurucu 6719 sayılı Kanun hükümlerinin geçmişe etkili olarak yürürlüğe girmesinin ve aleyhe olan kanun değişikliğin devam eden davada uygulanmasının hukuk devleti ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir. Başvurucu, kayıp kaçak ve diğer bedellerin haksız olarak tahsil edildiğini iddia etmiştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

16. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesince daha önce Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında ortaya konulmuştur.

17. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında, kanun değişikliklerinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla derdest olan davalara etkisine ilişkin değerlendirmenin derece mahkemelerinin takdirinde olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte bu husus daha önce norm denetimi kapsamında incelenmiş ve yargısal kararlar arasındaki çelişkililere dikkat çekilerek kanuni düzenlemeden önce müktesep hak söz konusu olmadığından yeni düzenlemenin devam eden uyuşmazlıklara uygulanmasının hukuki güvenlik ilkesini ve daha geniş anlamıyla hak arama özgürlüğünü zedelemediği sonucuna varılmıştır. Belirsizliklerin giderilmesine yönelik sonradan kanun koyucu tarafından birtakım yasal düzenlemeler yapıldığı ifade edilmiştir ( Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., §§ 62-67).

18. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıp kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik bulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulama bulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde açılan davaların mutlak surette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceği açıklanarak kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki farklılığı gidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifade edilmiştir. Başvurucunun tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğu hususunda da bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğini dikkate alan Anayasa Mahkemesi, müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklemediğini belirtmiştir ( Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., §§ 69-76).

19. Başvurucu yargılama sırasında yürürlüğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğurmuş olmasından yakınmaktadır. Benzer şikâyetin incelendiği Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında açıklanan ilkelerden somut olay özelinde ayrılmayı gerektirir bir durum bulunmadığı anlaşıldığından adil yargılanma hakkına yönelik açık bir ihlalin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

20. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 19/11/2020 OYBİRLİĞİYLE karar verildi.