Anayasa Bireysel Başvuru: 2016-4638 Sayılı 21-03-2019 Tarihli Karar: Kabul Edilemezlik-Birinci Bölüm

III. İNCELEME SONUÇLARI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

MURAT EREN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2016/4638)

Karar Tarihi: 21/3/2019

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, usule aykırı biçimde elkonulan dijital delile dayalı olarak mahkûmiyet kararı verilmesi ve yargılamanın yenilenmesi istemi hakkında karar veren bazı hâkimlerin daha önce yargılama aşamalarında görev yapmış olmaları nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 4/3/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucunun Genelkurmay Başkanlığı Askerî Mahkemesinin 11/10/2012 tarihli kararıyla devletin güvenliğine, siyasal yararlarına ilişkin bilgileri açıklamak suçundan 4 yıl 2 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.

7. Anılan hüküm, Askerî Yargıtay 2. Dairesinin 6/2/2013 tarihli kararıyla onanmıştır.

8. Başvurucunun 25/11/2015 tarihli yargılamanın yenilenmesi talebi ise Yargıtayın 19/1/2016 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.

9. Anılan karar başvurucuya 8/2/2016 tarihinde tebliğ edilmiş olup başvurucu 4/3/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

10. Bireysel başvuru sonrasında başvurucu vekili 2/8/2016 tarihli dilekçeyle başvurucu hakkındaki yargılamanın yenilenmesini ve infazın durdurulmasını talep etmiştir.

11. Başvurucu vekili tarafından 28/11/2016 tarihli dilekçeyle Askerî Yargıtay 2. Dairesinin 17/8/2016 tarihli kararıyla bu istemin esastan kabulüne ve infazın durdurulmasına karar verildiği bildirilmiştir.

12. Sonrasında Anayasa'nın 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanun ile getirilen geçici 21. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendiyle Askerî Yargıtay ve askerî mahkemeler kaldırılmış olduğundan dosya Yargıtay 16. Ceza Dairesine (Yargıtay) gönderilmiştir.

13. Başvurucu vekili tarafından 28/11/2016 tarihli dilekçeyle, Yargıtay tarafından 16/7/2018 tarihli karar ile Askerî Yargıtay 2. Dairesinin 17/8/2016 tarihli yargılamanın yenilenmesi talebinin esastan kabulüne dair verdiği kararının hukuki varlığını sürdürdüğünden bu konuda yeni bir karar verilmesine gerek olmadığına ve yargılamanın yenilenmesi kararının gereği için Ankara Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesinin görevlendirilmesine karar verildiğini Anayasa Mahkemesine bildirmiştir. Aynı dilekçeye göre söz konusu karar üzerine yargılama Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/422 esasına kayden derdesttir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 21/3/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15. Başvurucu; hakkında kanundaki usule aykırı yöntemle elkoyulan dijital delillere dayalı olarak mahkûmiyet kararı verildiğini, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar veren hâkimlerin daha önce asıl yargılamanın çeşitli aşamalarında görev yapmış olmaları nedeniyle bağımsız ve tarafsız olmadıklarını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

16. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması gerekir. Temel hak ve özgürlüklere saygı, devletin tüm organlarının anayasal ödevi olup bu ödevin yerine getirilmemesi nedeniyle ortaya çıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari ve yargısal makamların görevidir. Bu nedenle temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddialarının öncelikle derece mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bu makamlar tarafından değerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturulması esastır ( Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 16).

17. Somut olayda başvurucu hakkında verilmiş olan karar, temyiz incelemesi sonucunda Askerî Yargıtay 3. Dairesinin 6/2/2013 tarihli kararıyla onanarak kesinleşmiştir. Ancak başvurucunun bireysel başvurudan sonra olağanüstü kanun yolu niteliğinde olan yargılamanın yenilenmesi talebiyle kararı veren mahkemeye yaptığı başvuru kabul edilmiştir (bkz. §§ 11,13 ) .

18. Yargılamanın yenilenmesi, olağanüstü bir kanun yolu olarak düzenlenmişse de mahkemece yargılamanın yenilenmesine karar verilmesi hâlinde yapılacak duruşma sonucunda dava hakkında yeniden hüküm verilecektir. Anılan hükme karşı kanun yollarına başvurulması imkânı da bulunmaktadır. Dolayısıyla bu süreçte, adil yargılanma hakkına yönelik ihlal iddialarının öncelikle derece mahkemelerince incelenmesinin beklenilmesi Anayasa Mahkemesinin ikincil nitelikteki rolüne uygun olacaktır( benzer yöndeki karar için bkz. Orhan Eren , B. No: 2014/3003, 9/3/2017, § 34).

19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 21/3/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.