Anayasa Bireysel Başvuru: 2015-5483 Sayılı 10-05-2018 Tarihli Karar: Kabul Edilemezlik-Birinci Bölüm

III. İNCELEME SONUÇLARI

IV. İLGİLİ HUKUK

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ABDULMENAF OSMAN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/5483)

Karar Tarihi: 10/5/2018

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, hükümlü olan başvurucunun bilgisayar kullanma talebinin ceza infaz kurumu idaresince reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğü ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 23/3/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucu başvuru tarihinde, devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya çalışmak suçundan hükümlü olarak Kocaeli 2 No.lu F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (İnfaz Kurumu) bulunmaktadır.

7. İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu (Kurul) 20/11/2014 tarihli kararında, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 67. maddesi uyarınca başvurucunun terör örgütü üyesi olması ve personel ile derslik alanlarının yetersizliği nedeniyle başvurucunun bilgisayar kullanma talebini reddetmiştir.

8. Başvurucu, Kurul kararına karşı itiraz etmiştir. İtirazı inceleyen Kocaeli İnfaz Hâkimliği (İnfaz Hâkimliği) 11/2/2015 tarihinde itirazı reddetmiştir. İnfaz Hâkimliği, bilgisayar kullanma talebiyle ilgili olarak Adalet Bakanlığının yetkili olduğunu, bu konuda kendisinin bir yetkisi bulunmadığını belirtmiştir.

9. Başvurucu, İnfaz Hâkimliğinin ret kararına karşı itiraz etmiştir. İtirazı inceleyen Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesi, İnfaz Hâkimliğinin gerekçesinin yerinde görüldüğünden bahisle 26/2/2015 tarihinde itirazı reddetmiştir.

10. Başvurucu 23/3/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

11. 5275 sayılı Kanun'un 67. maddesinin ilgili bölümü şöyledir:

" (3) Kapalı ve açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde ancak, eğitim ve iyileştirme programları çerçevesinde kurum yönetimince belirlenen yerlerde görsel ve işitsel eğitim araç ve gereçlerinin kullanımına izin verilebilir. Eğitim ve iyileştirme programları gerekli kıldığı takdirde denetim altında internetten yararlanılabilir. Hükümlü, odasında bilgisayar bulunduramaz. Ancak, Adalet Bakanlığının uygun görmesi hâlinde eğitim ve kültürel amaçlı olarak bilgisayarın ceza infaz kurumuna alınmasına izin verilebilir.

(4) Bu haklar, tehlikeli hâlde bulunan veya örgüt mensubu hükümlüler bakımından kısıtlanabilir. "

V. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 10/5/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

13. Başvurucu; edebî eserlerini yazmak için bilgisayar kullanmaya ihtiyacı olduğunu, nitekim hiçbir yayınevinin el yazısıyla hazırlanmış bir metni kabul etmediğini belirtmiştir. Eserlerinin basılabilmesi için bilgisayarla yazması gerektiğini ifade eden başvurucu, bilgisayar kullanma talebinin terör örgütü üyesi olduğu gerekçesiyle reddedilmesinin, ifade özgürlüğü ve bağlantılı olarak eşitlik ilkesini ihlal ettiğini ileri sürmektedir.

B. Değerlendirme

14. Hükümlü ve tutuklular, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) ortak alanı kapsamında kalan temel hak ve hürriyetlerin tamamına kural olarak sahiptirler (M ehmet Reşit Arslan ve diğerleri, B. No: 2013/583, 10/12/2014, § 65). Bu bağlamda hükümlü ve tutukluların ifade özgürlüğü de Anayasa ve Sözleşme kapsamında koruma altındadır.

15. İnfaz Kurumunda terör suçundan hükümlü olarak bulunan başvurucunun edebî bir eser yazmak için İnfaz Kurumunda bulunan bilgisayarlardan birini kullanmayı talep etmesinin ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı kabul edilmiştir. Bununla birlikte devletin, egemenlik alanındaki bir ceza infaz kurumuna kapattığı mahpusların bilgisayar veya bu gibi bazı araçlara erişimi konusunda geniş bir takdir yetkisi vardır. Bu bağlamda ceza infaz kurumu idaresinin, mahpusların kendi araçlarını bulundurmaları ve kullanmaları da dâhil olmak üzere teknik bazı araçlara ilişkin düzenlemeler yapması, bunları organize etmesi ve kurum koşullarına göre denetlenmesi mümkündür. Bu takdir yetkisi işin teknik boyutu, devletin olanakları, kurumların imkân ve kapasitesi ile infaz hukukunun gereklilikleri gibi koşullarla da bağlantılıdır.Nitekim bu takdir yetkisinin bir sonucu olarak 5275 sayılı Kanun'un 67. maddesinde, bilgisayara erişimin yalnızca eğitim ve iyileştirme programları yönünden mümkün kılındığı anlaşılmaktadır.

16. Başvurucunun İnfaz Kurumunda bulunan bir bilgisayarı kullanmayı kendi yazdığı edebî eserlerini bastırabilmek için talep ettiği görülmektedir. Öte yandan başvurucunun, eserlerini el yazısıyla yazarak daha sonra daktilo ya da bilgisayarla yazımını sağlamasının her zaman mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda bilgisayar kullanma talebinin reddedilmesi nedeniyle başvurucunun, edebî eserlerini yayınevine göndererek basımını sağlama ve bu yolla düşüncelerini açıklama imkânından tümüyle mahrum edilmediği değerlendirilmiştir.

17. Dolayısıyla başvurucunun bilgisayar kullanma talebinin reddedilmesinin -bilgisayar kullanarak gerçekleştireceğini belirttiği düşünce açıklamasını başka yollarla gerçekleştirmesini beklemenin somut olay koşullarında makul olduğu da gözönüne alındığında- devletin bu alandaki geniş takdir yetkisi kapsamında kaldığı kabul edilmelidir.

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (2) numaralı fıkrasında açıkça dayanaktan yoksun başvuruların Anayasa Mahkemesince kabul edilemezliğine karar verilebileceği belirtilmiştir. Bu bağlamda başvurucunun ihlal iddialarını kanıtlayamadığı, temel haklara yönelik bir müdahalenin olmadığı veya müdahalenin meşru olduğu açık olan başvurular ile karmaşık veya zorlama şikâyetlerden ibaret başvurular açıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir ( Hikmet Balabanoğlu , B. No: 2012/1334, 17/9/2013, § 24).

19. Somut olayda başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edilmediğinin açık olduğu değerlendirilmiştir. İfade özgürlüğünün ihlal edilmediğine karar verildiğinden ve eşitlik ilkesinin ihlaline ilişkin hiçbir temel sunulmadığından eşitlik ilkesine ilişkin iddiaların ayrıca incelenmesine gerek görülmemiştir.

20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddiasının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 10/5/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.