Anayasa Bireysel Başvuru: 2015-12152 Sayılı 10-10-2019 Tarihli Karar: Kabul Edilemezlik-İkinci Bölüm

III. İNCELEME SONUÇLARI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

TANER YALÇINKAYA BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/12152)

Karar Tarihi: 10/10/2019

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

| Başkan | : | Engin YILDIRIM | | --- | --- | --- | | Üyeler | : | Recep KÖMÜRCÜ | | | | Rıdvan GÜLEÇ | | | | Recai AKYEL | | | | Yıldız SEFERİNOĞLU | | Raportör | : | HeysemKOCAÇİNAR | | Başvurucu | : | Taner YALÇINKAYA | | Vekili | : | Av. Enver Erdal ŞİMŞEK |

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 13/7/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

6. Davalıya ait işyerinde hizmet sözleşmesine bağlı olarak hekim olarak çalışan başvurucu 5/5/2008 tarihinde işçilikten kaynaklanan bir kısım alacağının ödenmesi istemiyle dava açmıştır. Başvurucunun aynı nitelikteki fazlaya ilişkin hakları için açmış olduğu ikinci dava da ilk dava ile birleştirilmiştir.

7. Elazığ İş Mahkemesi (Mahkeme) 12/4/2013 tarihinde davanın fazla mesai ücreti ve ulusal bayram tatil ücreti yönünden kabulüne, diğer istekler yönünden reddine karar vermiştir.

8. Hüküm başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi iş sözleşmesinin başvurucu tarafından haklı nedene dayalı olarak feshedildiği tespitinde bulunarak kıdem tazminatına karar verilmek üzere hükmü 19/2/2015 tarihinde bozmuştur.

9. Mahkeme, bozma ilamına uymuş ve 26/5/2015 tarihinde daha önce kabul edilen isteklerin yanı sıra kıdem tazminatına da karar vermiştir. Karar, temyiz edilmeden 26/6/2015 tarihinde kesinleşmiştir.

10. Başvurucu 13/7/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 10/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu, işçilik alacaklarına dayalı olarak açılan ve karmaşık olarak kabul edilmesi mümkün olmayan davanın yargılamasının makul süre içinde tamamlanmamasından yakınmıştır. Başvurucu ayrıca uzun süren yargılama nedeniyle bir kısım alacaklarının zamanaşımına uğradığını ve hükmedilen alacakların da değer kaybına uğradığını belirterek mülkiyet ile adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

13. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu, mülkiyet hakkına yönelik şikâyetlerin kaynağı olarak yargılamanın makul süre içinde tamamlanmamasını gösterdiğinden iddialar bir bütün olarak adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmiştir.

B. Değerlendirme

14. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna (Tazminat Komisyonu) başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.

15. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur ( Ferat Yüksel , §§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir ( Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

16. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 10/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.