Anayasa Bireysel Başvuru: 2014-8656 Sayılı 21-12-2016 Tarihli Karar: Esas (İhlal)-İkinci Bölüm

III. İNCELEME SONUÇLARI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

SEVDA GÜZEL VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/8656)

Karar Tarihi: 21/12/2016

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

| Başkan | : | Engin YILDIRIM | | --- | --- | --- | | Üyeler | : | OsmanAlifeyyazPAKSÜT | | | | Recep KÖMÜRCÜ | | | | Celal Mümtaz AKINCI | | | | Recai AKYEL | | Raportör Yrd. | : | İsmail Emrah PERDECİOĞLU | | Başvurucular | : | Sevda GÜZEL ve DİĞERLERİ (bkz. ekli tablonun (B) sütunu) | | Vekilleri | : | Av.AbdulhamitÇAKAN -Av. Ahmet Şükrü DENİZ |

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Ekli listede sıralanan başvurulara ait başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde belirlenen eksiklikler tamamlatılmış ve başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Konularının aynı olması nedeniyle ekli tablonun A sütununda numaraları belirtilen başvuru dosyalarının, aynı tablonun (1) numaralı satırında yer alan 2014/8656 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.

4. Komisyonlarca 2014/14130, 2014/14124, 2014/14323, 2014/14319, 2014/14317, 2015/166, 2014/15638, 2014/14321, 2014/14117, 2014/14107, 2014/14137, 2014/14120, 2014/14324, 2014/14114, 2014/14318, 2014/15642, 2014/14316, 2014/14123, 2014/14327, 2015/173, 2014/15643, 2015/184, 2014/15646, 2014/15647, 2014/14121, 2015/160, 2014/15641, 2014/14138, 2014/14110, 2014/1428, 2014/14112, 2014/14136, 2014/14126, 2014/15640, 2014/14132, 2014/14135, 2014/14116, 2014/14315 ve 2014/14326 numaralı bireysel başvuru dosyalarının kabul edilebilir olduklarına ve esaslarının incelenmesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Komisyonlarca ekli tablonun (A) sütununda yer alan ve yukarıda (§ 4) belirtilen başvurular dışında kalan başvuruların kabul edilebilirlik hususları karara bağlanmadan Bölüme gönderilmesine karar verilmiş, Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. Olaylar

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucular ekli tablonun (D) sütununda belirtilen tarihlerde ve Batman 1. İş Mahkemesi nezdinde ekli tablonun (E) sütununda belirtilen nihai esas sıra numaralarına kayden Millî Eğitim Bakanlığı aleyhine hizmet tespiti ve aksi yöndeki işlemin iptali davası açmışlardır.

9.Bu davalara ilişkin nihai kararlar ekli tablonun (F) sütununda belirtilen yargılama makamlarınca ve ekli tablonun (G) sütununda belirtilen tarihlerde verilmiş böylece yargılama süreçleri sona ermiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 21/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvurular incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Komisyonlarca Kabul Edilebilirlik Kararı Verilmeyen Başvuruların Kabul Edilebilirliği Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemelerinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın açıldığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak yargılamanın sona erdiği ( Nesrin Kılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69), yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Mehmet Salih Ayyıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).

14. İş mahkemelerinde görülen davalarda yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Nesrin Kılıç , §§ 57, 58).

15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olaylarda her bir başvuru için ekli tablonun H sütununda belirtilen yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden

17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir ...”

18. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında başvuruculara ekli tablonun (I) sütununda belirtilen meblağlarda manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin her bir başvurucuya ayrı ayrı ödenmesine ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiaların KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara ayrı ayrı ekli tablonun (I) sütununda belirtilen meblağlarda manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin her bir başvurucuya AYRI AYRI ÖDENMESİNE, 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Batman 1. İş Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 21/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.