Anayasa Bireysel Başvuru: 2014-5463 Sayılı 12-04-2017 Tarihli Karar: Esas (İhlal Olmadığı)-Birinci Bölüm

III. İNCELEME SONUÇLARI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

İNAN AKMEŞE BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/5463)

Karar Tarihi: 12/4/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 17/4/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucunun da aralarında bulunduğu toplam on beş kişi hakkında 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na aykırı olarak toplantı ve gösteri yürüyüşüne katıldıkları gerekçesiyle kamu davası açılmış, başvurucu ve diğer dokuz sanık hakkında -kaçmaları nedeniyle- zorla getirme müzekkereleri çıkarılmış, ilk duruşma tarihinden başvurucunun ifadesinin alındığı tarihe kadar yaklaşık 2 yıl 2 ay, diğer dokuz sanığın ifadelerinin alındığı tarihe kadar ise yaklaşık 4 yıl 4 aylık bir süre geçmiştir.

9. Küçükçekmece 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/03/2011 tarihli kararıyla başvurucu hakkında beraat kararı vermiştir. Söz konusu karar temyiz edilmeyerek 27/4/2011 tarihinde kesinleşmiştir.

10. Başvurucu 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun uyarınca 30/4/2013 tarihinde İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna (Komisyon) başvurmuş ve Komisyon 5/9/2013 tarihli ve K.2013/465 sayılı kararıyla başvurucunun makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine dair şikâyetinin reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde söz konusu davanın 2911 sayılı Kanun'a aykırı olarak toplantı ve gösteri yürüyüşüne katıldıklarından bahisle on beş kişiyi kapsadığı, başvurucu ile diğer sanıkların tutumunun yargılamanın uzamasına neden olduğu, başvurucu ve dokuz sanık hakkında kaçmaları nedeniyle zorla getirme müzekkeresi çıkarıldığı, tüm sanıkların ifadelerinin alınması tarihine kadar yaklaşık 4 yıl 4 aylık bir süre geçtiği ve bu sürenin 6 yıl 6 ay olan toplam yargılama süresinden düşüldüğünde kalan 2 yıl 2 aylık sürenin makul olduğu sonucuna varıldığına yer verilmiştir.

11. Başvurucunun Komisyon kararına itiraz etmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. Kurulunca 22/1/2014 tarihinde itiraz reddedilmiş ve anılan karar 18/3/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

13. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik Yönünden

14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

15. Ceza yargılamasının süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlar tarafından bildirilmesi veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltı gibi birtakım tedbirlerin uygulandığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak suç isnadına ilişkin nihai kararın verildiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( B.E. , B. No: 2012/625, 9/1/2014, § 34).

16. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( B.E. , § 29).

17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 6 yıl 6 aylık yargılama süresinin makul olduğu, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı ve Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. Kurulunun kararlarının Anayasa Mahkemesinin bu konudaki içtihatları ile uygun olduğu ve başvurucunun makul sürede yargılanma hakkına yönelik bir ihlalin olmadığı sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLMEDİĞİNE 12/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.