Anayasa Bireysel Başvuru: 2014-19303 Sayılı 20-04-2017 Tarihli Karar: Kabul Edilemezlik-İkinci Bölüm

III. İNCELEME SONUÇLARI

IV. İLGİLİ HUKUK

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET ALTUN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/19303)

Karar Tarihi: 20/4/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

| Başkan | : | Engin YILDIRIM | | --- | --- | --- | | Üyeler | : | Serdar ÖZGÜLDÜR | | | | OsmanAlifeyyazPAKSÜT | | | | Muammer TOPAL | | | | M. Emin KUZ | | Raportör Yrd. | : | Gökçe GÜLTEKİN | | Başvurucu | : | Mehmet ALTUN | | Vekili | : | Av.ŞeyhmüslümKAYACAN |

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 5/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

8. Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 10/5/2000 tarihli iddianamesi ile evrakta sahtecilik suçunu işlediği iddiasıyla başvurucu hakkında kamu davası açılmıştır. Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009 tarihli kararı ile başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Başvurucunun itiraz etmemesi üzerine karar kesinleşmiştir.

9. Başvurucu, denetim süresi boyunca kasıtlı bir suç işlemediğini ve denetim gereklerine uyduğunu belirterek 31/10/2014 tarihinde davanın düşmesine karar verilmesi istemiyle Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesine başvurmuştur. Mahkemenin 12/11/2014 tarihli kararı ile 13/5/2009 tarihinde verilip kesinleşen hükmün ortadan kaldırılmasına ve sahtecilik suçundan açılan söz konusu kamu davasının başvurucu tarafından denetim süresi içinde başkaca herhangi bir suç işlenmemesi nedeniyle düşürülmesine, temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir. Karar 5/12/2014 tarihinde kesinleşmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 20/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012, § 17).

13. Somut olayda Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009 tarihli kararıyla başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, anılan karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir. Başvurucu 31/10/2014 tarihinde Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesine başvurarakdavanın düşmesine karar verilmesini talep etmiştir.

14. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilen durumlarda sanığın suçlu olduğu konusunda ulaşılmış bir vicdani kanaat bulunmakta ve bu kanaat “kasten yeni bir suç” işlenmemesi ve öngörülmüşse denetimli serbestlik tedbirlerine uyulması şartlarına bağlı olarak hüküm ifade etmemektedir. HAGB, mahkûmiyet konusunda vicdani kanaate ulaşmış mahkemenin buna ilişkin hükmü açıklamayı belirli bir süre ertelemesini, bu süre zarfında hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ve bu süre sonunda kişinin başka suç işlememesi ve öngörülen tedbirlere uygun davranması hâlinde açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilmesini ifade eder ( Kürşat Eyol , B. No: 2012/665, 13/6/2013, §§ 28, 29).

15. Yukarıda belirtildiği üzere (bkz. § 11) Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıç tarihi 23/9/2012 olup 6216 sayılı Kanun’un 76. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile aynı Kanun'un geçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesi 23/9/2012 tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları inceleme yetkisine sahiptir. Belirtilen hükümlerin Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisini belirlerken olay ve olguların meydana geldiği tarihi değil hak ihlali oluşturan işlem ve eylemlere karşı başvurulabilecek kanun yollarının tüketildiği, yani işlem veya kararın kesinleştiği tarihi esas aldığı görülmektedir. Dolayısıyla bir hak ihlali iddiasının Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi kapsamına girip girmediği noktasında dikkat edilecek husus, başvuruya konu işlem veya eylemin meydana geliş tarihi değil bu işlem veya eyleme karşı müracaat edilen kanun yollarından sonra verilen kararın kesinleşme tarihidir ( Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 51).

16. Bu durumda HAGB kararı verilen hâllerde makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği şikâyeti yönünden yapılan incelemelerde zaman bakımından yetkinin tespitinde, mahkemelerce verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı tarihinin veya bu karara karşı tüketilen kanun yolu sonucunda verilen karar tarihinin esas alınması gerekir.

17. Somut olayda, Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009 tarihli kararı ile başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Başvurucunun itiraz etmemesi üzerine kararın 23/9/2012 tarihinden önce kesinleştiği anlaşılmıştır.

18. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 20/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.