Anayasa Bireysel Başvuru: 2014-14833 Sayılı 13-04-2017 Tarihli Karar: Esas (İhlal)-İkinci Bölüm

III. İNCELEME SONUÇLARI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

PERVİN KARAMAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/14833)

Karar Tarihi: 13/4/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

| Başkan | : | Engin YILDIRIM | | --- | --- | --- | | Üyeler | : | Serdar ÖZGÜLDÜR | | | | OsmanAlifeyyazPAKSÜT | | | | Muammer TOPAL | | | | M. Emin KUZ | | Raportör Yrd. | : | Ceren Sedef EREN | | Başvurucular | : | 1. Pervin KARAMAN | | | | 2.DilfürüzAKAGÜNDÜZ | | | | 3. Yusuf KARAMAN | | | | 4. Bircan ŞAHİN | | | | 5. İsmail KARAMAN | | | | 6. Emine DAĞTEKİN | | | | 7. Zeynep DEMİREL | | | | 8. Fatma GÖZÜKARA | | Vekili | : | Av. Hakan GELERİ | | Başvurucu | : | 9. Aliye TAYFUR | | Vekili | : | Av. Fuat ÇAMLIBEL |

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 11/9/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurucu Aliye Tayfur yönünden başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, diğer başvurucular yönünden ise başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmiştir.

5. 2015/3828 sayılı bireysel başvuru dosyası konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/14833 sayılı dosya üzerinde birleşmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurucu Aliye Tayfur yönünden başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucular Pervin Karaman, Dilfürüz Akagündüz, Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmail Karaman, Emine Dağtekin, Zeynep Demirel ve Fatma Gözükara'nın babaları olan murislerinin 16/4/1992 tarihinde Doğubayazıt Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitine itiraz davasına, başvurucu Aliye Tayfur'un babası olan murisi 5/2/1997 tarihinde müdahil olmuş ve anılan dava yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik Yönünden

12. Başvurucu Aliye Tayfur yönünden açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).

14. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye esas alınan sürenin başlangıç anıdır ( Gülseren Gürdal ve diğerleri , B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

15. Başvuru konusu davanın açılış tarihi farklı olmakla beraber başvurucu Aliye Tayfur'un murisinin 5/2/1997 tarihinde verdiği müdahale talepli dilekçesi sonrasında, müdahil sıfatıyla yargılamada yer almaya başladığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle başvurucu murisi açısından makul süre değerlendirmesinde dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, davanın açıldığı tarih değil usulüne uygun olarak müdahale talebinde bulunulan 5/2/1997 tarihidir ( İsmail Özkan , B. No: 2012/367, 17/9/2013, § 25).

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , §§ 41-45).

17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu Aliye Tayfur yönünden yaklaşık 20 yıl, diğer başvurucular yönünden ise yaklaşık 25 yıllık yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

19. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden

20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir...”

21. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

22. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

23. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alınarak başvurucular Pervin Karaman, Dilfürüz Akagündüz, Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmail Karaman, Emine Dağtekin, Zeynep Demirel ve Fatma Gözükara'ya ayrı ayrı net 3.300 TL; başvurucu Aliye Tayfur'a ise net 6.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Pervin Karaman, Dilfürüz Akagündüz, Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmail Karaman, Emine Dağtekin, Zeynep Demirel ve Fatma Gözükara'ya müştereken; 226,90 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.026,90 TL yargılama giderinin ise başvurucu Aliye Tayfur'a münferiden ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurucu Aliye Tayfur yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alınarak başvurucular Pervin Karaman, Dilfürüz Akagündüz, Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmail Karaman, Emine Dağtekin, Zeynep Demirel ve Fatma Gözükara'ya ayrı ayrı net 3.300 TL; başvurucu Aliye Tayfur'a ise net 6.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Pervin Karaman, Dilfürüz Akagündüz, Yusuf Karaman, Bircan Şahin, İsmail Karaman, Emine Dağtekin, Zeynep Demirel ve Fatma Gözükara'ya MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 226,90 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.026,90 TL yargılama giderinin ise başvurucu Aliye Tayfur'a MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Doğubayazıt Kadastro Mahkemesine (E.1992/106) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.