CASE OF SÜLEYMAN ÇELEBİ AND OTHERS v. TURKEY (No. 2) - [Turkish Translation] by the Turkish Ministry of Justice

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

SÜLEYMAN ÇELEBİ VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE DAVASI (NO.2) (GÖZDEN GEÇİRME)

(Başvuru No. 22729/08 ve 10581/09)

KARAR (Gözden geçirme)

41. madde • Manevi tazminat • Başvuranın ölümü nedeniyle kararın gözden geçirilmesi • Mirasçılara meblağ ödenmesi

STRAZBURG

4 Şubat 2020

KESİNLEŞME TARİHİ

4 Haziran 2020

İşbu karar, Sözleşme’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Bazı şekli düzeltmelere tabi tutulabilir.

Süleyman Çelebi ve diğerleri/Türkiye davasında (No.2),

Başkan

Robert Spano

Hâkimler

Paul Lemmens,
Jon Fridrik Kjølbro,
Valeriu Griţco,
Stéphanie Mourou-Vikström,
Arnfinn Bårdsen,
Saadet Yüksel ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla oluşturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), Daire olarak toplanarak, 14 Ocak 2020 tarihinde gerçekleştirilen müzakerelerin ardından, söz konusu tarihte aşağıdaki kararı vermiştir.

USUL

1. Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde, Türk vatandaşı olan sekiz kişi (ekte isimleri bulunan, “başvuranlar”) ve bir sendika tarafından yapılmış olan iki başvuru (No. 22729/08 ve 10581/09) bulunmaktadır. Başvuranlar, Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleşmesi’nin 34. maddesi uyarınca 21 Nisan 2008 ve 30 Ocak 2009 tarihlerinde Mahkemeye başvuruda bulunmuşlardır. Başvuran Kamer Aktaş, 21 Nisan 2008 tarihinde, 22729/08 No.lu başvuru çerçevesinde Mahkemeye başvurmuştur.

2. Mahkeme, 12 Aralık 2017 tarihli bir kararla, gösterinin dağılması nedeniyle Sözleşme’nin 11. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir. Mahkeme ayrıca, başvuranların her birine manevi tazminat olarak 7.500 avro ödenmesine karar vermiştir. Karar, 12 Mart 2018 tarihinde kesinleşmiştir, icra edilmek amacıyla Bakanlar Komitesi önünde bulunmaktadır.

3. 19 Aralık 2018 tarihinde Yazı İşleri Müdürlüğüne gelen tarihi olmayan bir yazıyla, başvuranların temsilcisi, Mahkemeyi, Kamer Aktaş’ın 3 Şubat 2009 tarihinde vefat ettiği konusunda bilgilendirmiştir. Sonuç olarak, başvuranın temsilcisi, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 80. maddesi anlamında kararın gözden geçirilmesini talep etmektedir.

4. Mahkeme, 14 Mayıs 2019 tarihinde, gözden geçirme talebini incelemiş ve Hükümete muhtemel görüşlerini sunması için üç haftalık bir sürenin verilmesine karar vermiştir. Bu görüşler, Mahkemeye 11 Haziran 2019 tarihinde iletilmiştir.

5. Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünün başvuranın temsilcisini başvuranın vefatından haberdar olduğu tarihi bildirme talebi üzerine, başvuranların temsilcisi, kendisini vefat hakkında bilgilendiren 21 Mayıs 2018 tarihli Adalet Bakanlığının yazısını sunmuştur. Başvuranların temsilcisi, bildirim tarihini 24 Haziran 2018 olarak kaydetmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1. Tarafların iddiaları

2. Başvuranların temsilcisi, 12 Aralık 2017 tarihli kararın gözden geçirilmesini talep etmektedir. Başvuranların temsilcisi, söz konusu kararın kabul edilmeden önce başvuran Kamer Aktaş’ın ölümü nedeniyle infaz edilemediğini ve ilgilinin mirasçıları Fatma Aktaş, Aslıhan Aktaş, Nagihan Aktaş (Aslan), Pınar Aktaş (Erat) ve Hilal Aktaş’ın, yakınlarına verilen meblağı almaları gerektiğini iddia etmektedir. Talebine ek olarak, temsilci, 13 Şubat 2009 tarihli vasiyet kapsamında mirasçıları ortaya koyan hukuki bir belge sunmuştur.

3. Hükümet, başvuranların temsilcisinin, Mahkemeye, kararın açıklanmasından önce, sekiz yıl ve on aya aşkın bir süre sonra gerçekleşen Kamer Aktaş’ın ölümü hakkında ancak bilgi verdiğini ve gerek başvuranın temsilcisinin gerekse mirasçılarının, başvurunun Mahkeme önünde incelenmesi sırasında meydana gelen bu olayı haberdar etmediklerini belirtmiştir. Hükümet, Mahkemenin başvuran Kamer Aktaş’ın ölümü hakkında makul bir süre içerisinde bilgilendirilmemesinin, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 44/A ve 44/C maddeleri anlamında yargılamaya etkin bir şekilde katılım sağlanmamasını teşkil ettiğini ileri sürmektedir.

4. MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ

5. Mahkeme, İç Tüzüğü’nün 80. maddesi uyarınca, 12 Aralık 2017 tarihli kararın gözden geçirilmesi gerektiği kanaatindedir. Dolayısıyla, somut davada, söz konusu maddenin ilgili kısımları aşağıdaki gibidir:

“Taraflardan biri, niteliği gereği, daha önce karar bağlanan bir davanın sonucu üzerinde belirleyici bir etki yaratabilecek ve kararın verildiği dönemde, Mahkemenin bilgisi dâhilinde olmayan ve makul olarak kendisi tarafından da bilinmesi mümkün olmayan bir olayın varlığını öğrenmesi durumunda, bu taraf, olayın öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içerisinde, Mahkemeye söz konusu kararın gözden geçirilmesi talebiyle başvuruda bulunabilir. ”

9. Mahkeme, mevcut durumun, örneğin, Lutz/Fransa (gözden geçirme) No.49531/99, 25 Kasım 2003), Meryem Çelik ve diğerleri/Türkiye (gözden geçirme), No. 3598/03, 16 Eylül 2014), Yalçınkaya ve diğerleri/Türkiye (gözden geçirme) No. 25764/09 ve diğer 18 başvuru, 9 Şubat 2016), Hayati Çelebi ve diğerleri/Türkiye (gözden geçirme) No. 582/05, 24 Ocak 2017) ve Cangöz ve diğerleri/Türkiye (gözden geçirme), No. 7469/06, 19 Eylül 2017) gözden geçirme kararlarına konu edilen durumdan ayırt edecek hiçbir hususun bulunmadığını tespit etmektedir.

10. Bu nedenle, Mahkeme, başvurana daha önce manevi tazminat olarak verilen 7.500 avronun müştereken ölen Kemal Aktaş’ın varislerine ödenmesine karar vermektedir.

BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OY BİRLİĞİYLE,

1. 12 Aralık 2017 tarihli kararın gözden geçirilmesi talebinin kabul edilmesine;

a) Davalı Devlet tarafından Fatma Aktaş’a, Aslıhan Aktaş’a, Nagihan Aktaş (Aslan)’a, Pınar Aktaş (Erat)’a ve Hilal Aktaş’a, müştereken, Sözleşme’nin 44 § 2 maddesi uyarınca, kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içerisinde, ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere, ödeme tarihindeki geçerli döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilmek üzere, manevi tazminat olarak 7.500 avro (yedi bin beş yüz avro) ödenmesine;

b) Söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme tarihine kadar, bu meblağa, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına,

İşbu karar Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları gereğince 4 Şubat 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Hasan Bakırcı Robert Spano
Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan

EK

Başvuru No. 22729/08

Başvuru No. 10581/09