Adana BAM 9. HD 2021/1512 E. 2024/824 K.

T.C. ... BAM 9. HUKUK DAİRESİ

T.C.

...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1512

KARAR NO : 2024/824

KARAR TARİHİ : 17/05/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 26/05/2021

NUMARASI : ... ESAS ... KARAR

DAVACI :...

VEKİLLERİ :Av. ... - ...

Av. ... -

Av. ... -

DAVALI : 1- ... - ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR :2- ... -

3.  ...  .  ...

4- ... BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SAN TİC A.Ş - ...

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/05/2024

... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili, davalı şirketlerin aldıkları ihale sonucu davacı idare ile Hizmet Alımlarına İlişkin Sözleşme imzalandığını, imzalanan sözleşmeler gereğince davacı adına işi yürüttüğünü, söz konusu işleri yürütmek üzere personel çalıştırdığını, sözleşmeye göre sözleşme konusu iş ile ilgili çalışan personele ilişkin sorumlulukların tamamının yükleniciye ait olduğunu, davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden ... ...'nun davalı şirketlerde çalıştığı süre ile ilgili olarak müvekkili ... Genel Müdürlüğü'ne karşı işçilik alacakları konusunda ... 6. İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile alacak davası açtığını, talebin kabul edildiğini, dava dışı işçinin mahkeme kararının ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, 17/08/2018 tarihinde icra dosyasına 34.881,01.TL ödeme yapıldığını belirterek 34.881,01.TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davalı ... Hiz. A.Ş. vekili; zamanaşımı ve yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin ... ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, kıdem tazminatı alacaklarından ... kurumunun sorumlu olduğunu, müvekkilinin sadece kendi döneminden sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin ihale kapsamında işçi çalıştırdığını, son alt işveren konumunda bulunmadığını, ihbar tazminatı ve yıllık izin alacaklarından sorumluluğunun bulunmadığını, aksi düşünüldüğünde dahi yarı nispetinde sorumlu olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinde sorumluluğun müvekkili şirkete yüklendiğine ilişkin hükmün bulunmadığını belirterek davanın müvekkili açısından reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

Yerel mahkemece verilen karar ile; "asıl işveren olan davacının, sorumluluk alanındaki işin bir kısmını, değişik zamanlarda açtığı ihaleler sonucu imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri ile farklı alt işverenlere verdiği, dava dışı işçinin bu sözlemelere konu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığı, iş akdinin feshi nedeniyle işçinin asıl işverene karşı açtığı davada hüküm altına alınan işçilik alacaklarının, icra takip dosyasına davacı tarafından ödendiği, asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, 12.08.2011-12.08.2012 tarihleri arasını kapsayan ... sayılı ihalede sorumluluğun açık ve net biçimde yükleniciye bırakıldığı, dava dışı işçinin ... Bil. San. A. Ş. /Taç Elektrik Ltd. Şti. İş ortaklığında 11/02/2012-11/08/2012 arasında 6 ay 0 gülük çalışmasından dolayı 4.360,35.TL alacağı olduğu, bu miktardan ortaklığın anılan sebeple tam sorumlu olduğu, 16.09.2012-20.09.2012 tarihleri ile 21.09.2012-25.09.2012 tarihlerini arasını kapsayan sözleşmede sorumluluğun açık ve net biçimde yükleniciye bırakıldığı, dava dışı işçinin ... Gıda İnş. Tem. San. Tic. A. Ş. 'nde 16/09/2012-30/09/2012 arası gerçekleşen çalışmasından dolayı 381,19.TL alacağı olduğu, bu miktardan şirketin anılan sebeple tam sorumlu olduğu, 12.08.2012-31.12.2013 tarihleri arasını kapsayan ... sayılı ihale ile 01.01.2014-30.12.2014 tarihleri arasını kapsayan ... sayılı ihalede sorumluluğun açık ve net biçimde yükleniciye bırakıldığı, dava dışı işçinin, ihbar ve yıllık izin ücretinden son yüklenicinin sorumlu olduğu dikkate alınarak, ... Dağıtım Hiz. A.ş. 'nde, 12/08/2012-15/09/2012 arası gerçekleşen çalışmasından dolayı 792,08.TL, 01/10/2012-31/12/2014 arası gerçekleşen çalışmasından dolayı 29.321,56.TL alacağı olduğu, bu miktardan şirketin anılan sebeple tam sorumlu olduğu değerlendirilerek, hizmet alım sözleşmelerindeki sorumluluğa ilişkin düzenlemeler nazara alınarak yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; dava dışı işçinin asıl ve tek işvereni davacı kurum olduğunu, işçinin işe alınması, işten çıkarılması, çalışma saatleri vs. tüm esaslı konularda nihai yetkinin davacıya ait olduğunu, İş Kanunu'nun 2/6. Maddesi ve Türk Borçlar Kanunu'nun 167. maddesinin açık hükümleri gereğince idare ve yüklenicilerin yarı yarı olacak şekilde sorumlu olduklarını, bilirkişinin bu yöndeki değerlendirmesinin ham yasal mevzuata hem yerleşik Yargıtay kararlarına uygun olduğunu, işçi tazminatlarında sadece bir tarafa sorumlu olduğuna ilişkin açık bir düzenleme yoksa bu tarafların eşit miktarlarda sorumlu oldukları anlamına geldiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER :

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE :

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, taraflar arasında Hizmet Alım Sözleşmesi bulunduğu, davalılar yanında işçi olarak çalışan dava dışı ... ...'nun, işçilik alacakları için açılan dava sonucu verilen kararın, işçi tarafından icra takibine konulduğu ve icra dosyasına 17/08/2018 tarihinde 34.881,01.TL ödeme yapıldığı iddia edilerek, yapılan ödemenin davalılardan rücuen tazmini talep edilmiş, davalılardan ...ise, işçilik alacaklarından idarenin sorumlu olduğunu, son alt işveren konumunda bulunmadığını, ihbar ve yıllık izin alacağından sorumlu olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, aksi halde yarı oranında sorumlu tutulmaları gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı, davalılardan ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı ilamı benzer mahiyettedir)

Davalı alt işverenin asıl işveren olan davacıya karşı işçilik alacaklarından kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olup, davalının işçiyi çalıştırmadığı dönemlerden dolayı sorumluluk altına sokulması doğru değildir.(Yargıtay 13. HD'sinin 2016/1699-2018/3248- Yargıtay 23. HD'sinin 2014/700-2015/709 EK sayılı karaları benzer mahiyettedir)

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü bulunmamaktadır. (Yargıtay 15.HD'sinin 2021/1308-351 EK ve Yargıtay 23.HD'sinin 2019/1244-2020/2303 EK sayılı kararı bu mahiyettedir.)

Somut olayda, davacı ile davalılardan ... A.Ş arasındaki hizmet alımına dair sözleşme ve eki olan şartnamelerde, çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatı ve diğer yasal yükümlülüklerin alt işverende olduğuna dair açık hüküm bulunduğu, bu nedenle davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden, işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere, ödediği bedeli talep etme hakkı bulunduğu, bu nedenle, davalı ...Ş.'nin, dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem için yarı yarıya sorumlu olduğuna ilişkin kabulünün yerinde olmadığı, davalıların kendi dönemlerindeki sorumluluğun tam olduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesince alınan ve dairemizce de benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının, son işveren olan davalı ... AŞ'den, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti dahil 30.113,64.TL, diğer alt işverenler olan davalı ... Bilişim A.Ş ve Taç Ltd.Şti iş ortaklığından 4.360,35.TL ve davalı ... Gıda San.Tic.AŞ'den 381,19.TL'nı rücuen talep hakkı bulunduğu, davacının, dava dışı işçiye yaptığı ödemeyi, ödeme tarihi olan 17/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan talep edebileceği, tüm bu nedenlerle, mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1. 6100 sayılı HMK'nın 353/1. b. 1 maddesi gereğince davalı ...vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.057,06.TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 515,00.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.542,06.TL nispi istinaf karar harcının davalı ...Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3. 6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davalı ...Ş. tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,

4. 6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5. 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

6. 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki kabul edilen dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere karar verildi.

17/05/2024

...

Başkan

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Katip

...

¸e-imzalıdır