Adana BAM 9. HD 2021/1203 E. 2024/770 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1203

KARAR NO : 2024/770

KARAR TARİHİ : 10/05/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/01/2021

NUMARASI : ... Esas, ... Karar

DAVACI : ... -...

VEKİLİ : Av. ...:

DAVALI : ... -...:

VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 10/05/2024

YAZIM TARİHİ : 10/05/2024

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 17/08/2019 tarihinde ... Oto Kiralama adlı işletmeden ... plakalı ... markalı aracı 740,00.TL bedel ile kiraladığını, kira bedelini aynı gün işletme sahibi davalı ... ...'ya elden ödediğini, taraflar arasında oto kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin bir parçası gibi görünen bir bono yer aldığını, davacının farkında olmadan oto kiralama sözleşmesi imzaladığını düşünürken aslında bono imzaladığını, araç ile Mardin'e giderken yolda arızalandığını, davalı ... ... isimli şahsı arayarak kasko firmasına da aynı zamanda bilgi verdiğini, kiralık aracın yapılan kontrollerinin ardından aracın bakımlarının yapılmadığında dolayı motorun yatak sardığı bilgisi verildiğini, bunun davacının kusuru olmadığını, tır şoförü olan davacının Mersin'de olmadığı bir zamanda Mersin 6 İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ... isimli şahıs tarafından icra takibi başlatıldığını, sözleşme imzaladığı sıradaki imzaladığı bononun icra takibine konu edildiğini, bonodaki yazıların davacıya ait olmadığını, davalıların kötü niyetli olarak birlikte hareket ettiklerini belirterek Mersin 6 İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davacının borçlu olmadığının tespitine, HMK'nin 209/1 maddesi gereğince takibin "teminatsız olarak" durdurulmasına, aksi kanaatte ise İİK 72/3 maddesi gereğince takibin durdurulması yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin diğer davalı ... ... ile sürekli ticari ilişki içerisinde olup alacağının tahsili için diğer davalı tarafından kendisine ciro edilerek verilen dava konusu senedi işleme koyduğunu, davacının, senedin bedelsiz kaldığını belirterek icra takibinin iptalini istediğini, T.T.K.nin 690. maddesinin göndermesiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 593. maddesi gereğince, kambiyo senedi niteliğinde olan bonodaki hakkın devri, ancak ciro ve teslim yoluyla mümkün olduğunu, senet lehtarının usulüne uygun cirosu ve teslimiyle senetteki hakkı iktisap eden takip alacaklısının yetkili hamil olup, senede dayanarak takip yapmasında usule ve yasaya aykırılık bulunmadığını, işbu dava da husumet yokluğu nedeni ile davanın reddinin gerektiğini, menfi tespit davasının ise keşideciyle ... ... arasında görülmesi gerektiğini, izah edilen nedenlerle husumet yokluğu nedeni ve somut hiçbir delil olmaması sebebi ile davanın reddine karar verilmesini ayrıca kötü niyetli davacı için % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davanın menfi tespit davası olduğunu, davacının (dosyamızdan tefrik edilerek ayrılan davalı) ... ...'dan araç kiraladığı ve bu nedenle bononun tanzim edildiği, davalı ...'un ciranta konumunda olduğunun anlaşıldığını, ayrıca dosya kapsamınca ciranta konumunda bulunan davalının kötü niyetli olarak davrandığına dair herhangi bir delilin sunulmadığı anlaşılmakla iyiniyetli 3. kişi konumunda olan davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkil, 17.08.2019 tarihinde ... Oto Kiralama adlı işletmeden ... plakalı ... markalı aracı 740,00.TL bedel ile kiraladığını, kira bedelini aynı gün işletme sahibi ... ...’ya elden ödediğini, müvekkil ile taraflar arasında oto kiralama sözleşmesinin akdedildiğini, akdedilen sözleşmenin alt kısmında sözleşmenin bir parçası gibi görünen bir bononun yer aldığını, müvekkil bunun farkında olmadan oto kiralama sözleşmesi imzaladığını düşünürken aslında müvekkile bono imzalatıldığını, müvekkilinin tır şoförü olarak çalıştığını, kendisinin Mersin’de olmadığı bir zamanda Mersin 6.İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile ... isimli şahıs tarafından aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkiline oto kiralama sözleşmesi imzaladığı izlenimi verilerek aynı zamanda bir bononun da imzalatıldığını, takibe konu senedin bir borca karşılık verilmediğini, müvekkilinin ne lehtara ne de hamile bononun keşide tarihinde bir borcunun olmadığını, taraflar arasında hiçbir ticari işin de olmadığını, müvekkili tarafından, takibe konu senedin bedelsiz olduğundan bahisle 30.10.2019 tarihinde Mersin Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca ... Soruşturma numaralı dosya ile şüpheli ... ... hakkında aralarında hukuki ilişki olduğundan bahisle KYOK kararı verildiğini, müvekkiline iradesi dışında, sözleşme imzalama kastı ile imzalatılan bono, sonradan 17.08.2019 düzenleme, 24.08.2019 ödeme tarihli ve 12.500,00.TL bedelli olarak doldurularak takibe koyulduğunu, işleme konulan bonodaki hiçbir yazının müvekkiline ait olmadığını, ... ...'nın Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasında verdiği ifadesinde senedi müvekkil ...’nun doldurduğunu ve senetteki 12.500,00.TL bedelin araç kirasına ilişkin olduğunu savunduğunu, sözleşmede açıkça belirtildiği üzere müvekkilinin, aracı 4 günlüğüne kiraladığını, araç kira bedeli 740,00.TL olduğunu, bu bedel müvekkili tarafından ... ...’ya peşin olarak ödendiğini, ... ...’nın ... soruşturma numaralı dosyada verdiği ifadesinde araç kira bedeli olarak müvekkilin 4 gün için 12.500,00.TL bedelli bono verdiği iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, bu iddiasının ticari teamüllere ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, icra dosyası ile takibe girişen ... takibe dayanak yapılan senedin bedelsiz olduğunu bilerek icra takibine giriştiğinden kötü niyetli olduğunu, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasında şüpheli ... ...’nın müdafiliğini üstlenen avukat ile Mersin 6.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında alacaklı ...’un vekilliğini üstelenen avukatın aynı avukat olduğunu, icra dosyasında alacaklı görünen ... ciranta sıfatını haiz ... ...’ya karşı takip de yöneltmediğini, tabiri caiz ise ilgili dosyada adeta danışıklı dövüş yapılarak müvekkil aleyhinde haksız yere icra takibine girişildiğini, müvekkilinin maaşına haksız yere haciz konulduğunu, bonodaki yazıların müvekkiline ait olmadığından bu hususta bir karar verene kadar müvekkilin hiçbir ilgisi olmayan bonoya istinaden girişilmiş olan icra takibinin kanunun emredici hükmü gereği durması gerektiğini, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.sas ... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibarıyla "Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)" davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının hakkında tefrik kararı verilerek dosyası ayrılan ... ...'dan araç kiraladığını ve araç kira sözleşmesi imzaladığını düşünürken sözleşmenin altında bulunan bononun da kendisine imzalatıldığını, bono imzalatıldığını bilmediğini, aracın kira bedelini ... ...'ya ödediğini, ... ...'nın senedi ciro ederek diğer davalı ...'a verdiğini, davalı ...'un bu durumu bilerek senedi ciro yoluyla devir aldığını, davalıların birlikte hareket ederek davalı ... tarafından bononun takibe konulduğunu belirterek davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan açık yargılama neticesinde davanın davalı ... bakımından reddine karar verildiği ve işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava konusu bono incelendiğinde; 17.08.2019 düzenleme tarihi, 24.08.2019 ödeme tarihi ve 12.500,00.TL bedelli, keşidecisinin davacı ..., lehtarının ... ... olduğu, davalı ...'un ise senedi ciro yoluyla devralarak hamil olduğu görülmüştür.

Mahkemece 16/12/2020 tarihli celsede davalılardan ... ...'ya ilişkin davanın tefrikine karar verildiği, davalı ... ... yönünden tefrik edilen dosyanın aynı mahkemenin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.

Kambiyo hukukuna ilişkin genel ilkeler 6102 sayılı TTK'nun 778.maddesinin atfıyla bonolarda da uygulanması gereken TTK 687.maddesinde; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. " şeklinde ifade edilmiştir. Buna göre kural olarak mücerretlik ilkesi gereğince keşideci ile hamiller arasında temel ilişki bulunmayan durumlarda kişisel defiler hamile karşı ileri sürülemez.Somut davada davacı tarafından ileri sürülen iddia , şahsi bir def’idir. Bu hükme göre şahsî def’îlerin kural olarak hamile karşı ileri sürülmesi söz konusu değildir. Ancak hamil poliçeyi devralırken bile bile borçlunun zararına hareket ederse, bu durumda şahsî def’îler hamile karşı da ileri sürülebilecektir.

Somut olayda; davacı öncelikle lehtar olan ... ...'ya karşı iddiasını ispat etmeli, bunu ispat ettikten sonra davaya konu bononun hamili olan davalı ...'un bu bonoyu bilerek devraldığını ispat etmelidir.Dava konusu bononun lehtarı ... ... hakkında açılan davanın tefrik edildiği, tefrik edilen dosyanın aynı mahkemenin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı, ancak dosya kapsamından akıbetinin bilinmediği anlaşılmaktadır.Bu sebeple davacının iddiasının ispat edildiği bu aşamada söylenemeyecektir. Mahkemece yukarıda açıklandığı üzere lehtar ... ... hakkında açılan davanın akıbeti araştırılarak gerekirse bu dosyanın sonucu bekletici mesele yapılmak suretiyle davalı hamil aleyhine açılan dava hakkında varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. (Benzer Şekilde Yargıtay 11 H.D 2021/7396 Esas 2021/7379 Karar sayılı ilamı)

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-Davacı vekili tarafından Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 59,30.TL istinaf karar harcının, kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,

5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,

6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,

7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 10/05/2024 tarihinde karar verildi.

...

Başkan

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Katip

...

¸e-imzalıdır