Adana BAM 9. HD 2021/923 E. 2024/606 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/923

KARAR NO : 2024/606

KARAR TARİHİ : 15/04/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/01/2021

NUMARASI : ...ESAS-... KARAR

DAVACI : ... TEKSTİL ... TEMİZLİK TURİZM KİRALAMA İNŞAAT BİLGİSAYAR SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : 1- ... - ...

VEKİLİ : Av. ....

DAVALI : 2- ... ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ...

DAVA : Menfi Tespit (Çeke Dayalı)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 15/04/2024

YAZIM TARİHİ : 15/04/2024

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2021 tarih ve ...Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili tarafından davalılardan ... ... Ltd. Şti.'ye Türkiye ... Bankası A.Ş. Adana Çarşı Şubesi'nde bulunan TR... IBAN nolu hesabına ait 19/02/2018 tarihinde vadeli ... seri nolu 45.000,00.TL çek verdiği, davaya konu çekin lehtar ... ... Ltd.Şti.'nce cirolanarak... ... Tekstil Ltd. Şti'ye devredildiği, davalılardan ... ... Ltd.Şti.'nce de davaya konu çekin cirolonarak dava dışı ... ... A.Ş. tarafından davaya konu çekin 10/02/2018 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, karşılığının olmaması nedeniyle arkasına karşılıksız şerhinin düşüldüğünü, 16/04/2018 tarihinde karşılıksız kalan çek yaprağının sorumluluk bedeli olan 1.600,00.TL'nin dava dışı ... ... A.Ş. tarafından tahsil edildiğini, karşılıksız kalan çekin, ... ... Ltd. Şti.'de bulunduğu sırada müvekkilinin davalılardan... ... Ltd. Şti. arasında protokol yapıldığını, müvekkili şirket tarafından karşılıksız kalan davaya konu 9 adet karşılıksız kalan çeki ödememesini, müvekkili şirket adına dava dışı ... ... A.Ş. tarafından düzenlenen 06/03/2018 tarihli ve ... seri nolu 105.481,00.TL, 28/02/2018 tarihli ve ... seri nolu 52.384,00.TL, 05/04/2018 tarihli ... seri nolu 208.448,00.TL miktarlı faturalar düzenlenerek faturalara konu malların davalılardan... ... Ltd. Şti.'ye teslim edildiğini, müvekkili şirketin davaya konu çek dolayısıyla borcunun kalmamasına rağmen, davalılardan ... ... Ltd. Şti.'nin davaya konu çekin karşılıksız kaldığı iddiası ile müvekkili şirket yetkisi ... ... hakkında Adana 5. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından karşılıksız çek düzenlemek suç isnadı ile şikayetçi olduğunu, davalıların kötü niyetli olarak bedelsiz kalmış çeki tekrar tahsil etmeye çalıştıkları, bu nedenlerle öncelikle davanın kabulüne, dolayısıyla müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı... ... Ltd.Şti. yetkilisi ... ... tarafından verilen cevap dilekçesi ile; şirketleriyle davacı şirket arasında 05/04/2018 tarihinde bir protokol yapılmış ise de dava konusu çekle protokolün ilgisinin olmadığını, anılan protokolün taraflarca uygulanamadığını, şirketlerinin protokolde belirtildiği kadar mal teslimatının yapılmadığını, protokolden sonraki keşide tarihli çeklerin tedavülde olduğundan davacı şirketin onları da ödemediğini, ödenen ve ödenmeyen çek listesinin dilekçe ekinde sunulduğunu, protokole dayalı olarak ... ... A.Ş. tarafından kısmen mal teslimi yapıldığını, malların eksik teslim edildiğinin de faturalardan anlaşılacağını, protokol şartlarına uymayan tarafın diğer tarafın uymasını isteme hakkının olmadığı, davacı tarafın 313.897,00.TL tutarında mal teslimatı yaptığı halde kendilerine 334.000,00.TL tutarında yedi adet çek teslim edildiğini, şirketlerinin ve davacı şirketin ticari defter ve belgeleri ile tüm banka kayıtları incelendiğinde şirketlerinin davacı şirketten 374.069,00.TL alacağının bulunduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ...Ltd. Şti. vekili tarafından verilen cevap dilekçesi ile; davacı tarafın ... ... şirketinin temsilcisinin... ... şirketinin ortağı olduğundan söz ettiğini, delil olarak ileri sürdükleri protokolden müvekkili şirketin bilgisinin olduğunu söz etmenin dayanaksız olduğu gibi böyle bir protokol taraflarınca akdedilmişse dahi akdin yapıldığı tarihte müvekkili şirket yetkisinin... şirketinin ortağı olmadığını, her iki şirketi bir şirket kapsamında değerlendirmenin yasal olmadığını, delil olarak gösterilen protokolün... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... ... San. ve Tic. A.Ş. arasında yapıldığının anlaşıldığını, gerek davacı şirket ve gerekse müvekkili şirketin protokolün tarafı dahi olmadığını, taraf olmayan şirketlerin aralarında akdettikleri protokolün müvekkili için bağlayıcılığından söz edilemeyeceğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2021 tarih ve ...Esas, ... Karar sayılı kararı ile; açılan davanın kısmen kabulü ile davalı ... ... ve Gıda Mad. Tic. Ltd.Şti. yönünden davanın ispatlanamadığından reddine, davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd.Şti. yönünden davanın kabulü ile, davacının 19/02/2018 tarihli ... seri nolu 45.000,00.TL'lik çek nedeniyle davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne borçlu olmadığının tespitine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkemece iddialarının yeterince incelenmediği ve neden değerlendirilmeye alınmadığı gerekçeli kararda da tartışılmadığını, çekteki her iki davalının kaşeleri üzerindeki imzaların aynı olması dahi davalılar arasındaki irtibatı göstermeye yeterli olduğu gibi, davalı ... Kim. Ltd. Şti. yönünden de TTK 825/2'de aranan şartların gerçekleştiğinin anlaşıldığını, izah olunan nedenlerle yerel mahkemece davalılardan ... Kim. Ltd. Şti. yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiş olması nedeniyle istinaf başvurusunda bulunulduğunu, bu nedenlerle adı geçen davalıya yönelik açılan davanın reddine dair kararın kaldırılarak, bu davalı yönünden de davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI... ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi istinaf talebi ile; fatura konusu malları teslim ettiğinin ispat yükü davacıya ait olup ispat yükünün davalıya düşmediğini, davaya konu protokolde malların teslim edildiğinin belirtildiği, protokolü kabul eden davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin eksik mal teslim edildiğinin ispatlayamadığı gerekçesinin kabul edilemeyeceğini, protokol bir bütün olarak incelendiğinde, protokolün önceden bilgisayarda hazırlandığı, 06/03/2018 tarihli ve ... seri nolu 105.481,00 TL, 28/02/2018 tarih ve ... seri nolu 52.384,00.TL(lik faturaların bilgisayarda protokole yazıldığı daha sonra hesaplaşma yapıldığı ve bilgisayarda yazılan protokolde 1 adet faturanın yerinin boş bırakıldığı, yapılan mutabakat sonucu 1 adet yani 05/04/2018 tarihli ... seri nolu 208.448,00.TL miktarlı faturanın sonradan kalemle protokole yazıldığı dikkate alındığında, daha protokol hükümleri tamamlanmadan, önceden yapılmış ön protokolde faturalara konu malların teslim edildiği ibaresinin malların teslim edildiği anlamına gelmeyeceğini, zira bu ibare yazıldığında daha 1 adet 05/04/2018 tarihli ... seri nolu 208.448,00.TL miktarlı fatura düzenlenmediğini, mallar teslim edilmiş ise protokolün altına 331.000,00.TL'lik malın teslim alındığına dair ibare yazılarak kendilerine imzalatılmasının mantıkla bağdaşmayacağını, davacı tarafından sunulan belgede yazılı mal teslimatını davacının da inkar etmediği dosya kapsamı ile sabit olup, dava konusu çek nedeniyle davacının borçlu olmadığı yönündeki mahkeme tespitinin yerinde olmadığını anlatılan nedenlerle davacının davasının reddine ve dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere şirket lehine inkar tazminatına hükmedilmesene karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas, ... Karar sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Menfi Tespit" talebine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde, müvekkili şirketin ... ... Bankası A.Ş. nezdindeki hesabından 19.02.2018 keşide tarihli ve 45.000,00 TL bedelli ... seri no'lu çek keşide ettiği çek sebebiyle davalara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiş, davalı şirketlerce davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulü ile davacının dava konusu çek nedeniyle davalılardan... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd.Şti'ne borçlu olmadığının tespitine ve davalı ... ... ve Gıda Mad. Tic.Ltd.Şti yönünden davanın reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekili ile davalılardan... ... Tekstil San. ve Tic.Ltd.Şti tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava konusu çekin davacı tarafından davalılardan lehtar ... ... ve Gıda Mad. Tic.Ltd.Şti emrine keşide edildiği ve onun tarafından ciro edilerek diğer davalı... ... Tekstil San. ve Tic.Ltd.Şti'ne verildiği ve en son dava dışı ... ... A.Ş. tarafından bankaya ibraz olunan çekin karşılıksız çıktığı, davacı şirket ile davalılardan... ... Tekstil San. ve Tic.Ltd.Şti arasında davacı şirkete ait karşılıksız çıkan 9 adet çeke ilişkin olarak protokol imzalandığı hususlarında uyuşmazlık yoktur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu çekin bedeline karşılık olarak protokolde kararlaştırıldığı şekilde davalılardan... ... Tekstil San. ve Tic.Ltd.Şti'ne mal teslim edilip edilmediği ile davalı şirketler arasında organik ilişki bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosya kapsamındaki tarihsiz protokolün incelenmesinde, davacı şirket ile davalılardan... ... Tekstil San. ve Tic.Ltd.Şti arasında, protokolde dava konusu çekin de aralarında bulunduğu davacı şirkete ait 9 adet çekin bedeline karşılık dava konusu çekin de aralarında yer aldığı davacı şirkete ait olup karşılıksız çıkan 9 adet çekin bedeline karşılık dava dışı ... ... San.ve Tic.A.Ş. tarafından protokolde tarih ve numaraları belirtilen faturalara konu malların teslim edilmiş olduğu belirtilerek protokolde dökümü yapılan 9 adet çekin davacı şirkete teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, protokolde daktilo edilen yazı ile imzalar arasındaki boşluğa el yazısı ile "Not:331.000 TL'lik ödenmemiş çeke karşılık mal alınmıştır" ibaresi eklenerek bu ibarenin altının malı teslim alan tarafından ayrıca imzalandığı görülmüştür.

6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 26.maddesinde sözleşme özgürlüğü ilkesi benimsenmiş olup Kanun'un anılan maddesine göre taraflar bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilir. Buna göre, tarafların, aralarında mevcut hukuki ilişkide ifanın daha önce öngörülenden az veya çok veyahut farklı şekilde yerine getirilmesi konusunda anlaşmaları mümkündür. Nitekim, davacı şirket ile davalı... ... Tekstil San. ve Tic.Ltd.Şti arasındaki protokolde, karşılıksız çıkan çeklerin bedellerine karşılık olmak üzere dava dışı ... ... San.ve Tic.A.Ş. tarafından tarih ve numaraları protokolde belirtilen faturalara konu malların adı geçen davalı şirkete teslim edilmiş olduğu belirtilerek buna karşılık adı geçen davalı şirketin 9 adet çeki davacı şirkete iade edileceği kararlaştırılmıştır. Protokolün aksini ileri süren ve bu sebeple ispat yükü kendisine ait olan davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından bu konuda bir delil sunulmamıştır. Bu haliyle, davacının dava konusu çekin bedeline ilişkin borcu, çek bedeli yerine mal teslimi suretiyle sona erdiğinden ilk derece mahkemesince davacının menfi tespit davasının davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti yönünden kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, adı geçen davalı şirketin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Davacı şirket vekilince, davalı şirketler arasında organik ilişki bulunduğundan bahisle davalılardan ... ... ve Gıda Mad. Tic. Ltd. Şti. yönünden de davanın kabulü gerektiği ileri sürülmüş ise de, davalılar arasında organik ilişki bulunduğuna dair dosyaya yansıyan bir delil bulunmadığı anlaşıldığından davacı şirket vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekili ve davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/01/2021 tarih ve ...Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili ve davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2)a-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca istinaf eden davacıdan alınması gereken 427,60.TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

b-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca istinaf eden davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınması gereken 3.073,75.TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 769,00.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 2.304,75.TL harcın davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3)6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı ve davalı... ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin tarafların üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 15/04/2024 tarihinde karar verildi.

...

Başkan

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Katip

...

¸e-imzalıdır