Adana BAM 9. HD 2021/1889 E. 2024/516 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1889 - 2024/516

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1889

KARAR NO : 2024/516

KARAR TARİHİ : 27/03/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/04/2021

NUMARASI : ... ESAS ... KARAR

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av....

DAVALI :...

VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 27/03/2024

YAZIM TARİHİ : 27/03/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesi ile; merkezi ... 'da bulunan müvekkili şirketin ... ve ... 'da bulunan fabrikalarında enerji nakil hattı direkleri ve hırdavatları, trafo merkezi çelik konstrüksiyonları, cıvata, oto korkuluk, GSM kuleleri, her türlü poligon direkleri ve galvaniz tesisleri vb. ürünlerin imalatını ve bu ürünlerin Türkiye ve tüm dünyaya satışını gerçekleştirdiğini, ... 'da 4, ... 'da 1 adet fabrikası bulunan müvekkilinin 2000'in üzerinde istihdam sayısı ile 2016 yılı verilerine göre Türkiye'nin en büyük 126. Sanayi kuruluşu olduğunu, aynı zamanda enerji nakil hattı, açık ve gaz izoleli trafo merkezi, back-to-back dönüştürücü merkezi, dağıtım ve telekomünikasyon projeleri alanlarında anahtar teslimi müteahhitlik hizmeti veren müvekkilinin, ...'ın en büyük müteahhidi olduğunu, davalının ise EPDK tarafından verilen Doğal Gaz Dağıtım Lisansı kapsamında, doğal gaz dağıtım faaliyetlerini yürüttüğünü, mevzuat hükümleri gereği serbest tüketici olan müvekkili ile davalı arasında 06.08.2009 tarihinde bağlantı anlaşması imzalandığını, müvekkilinin ... adresinde kurulu fabrikalarına gaz arzının sağlanabilmesi için yapılacak şebeke tesislerinin inşa ettirilmesi ve müvekkili tarafından KDV dahil 596.844,00 Euro tutarında abone bağlantı bedelinin ...'ya ödenmesi konusunda mutabık kaldığı ve tüm edimleri sözleşmeye uygun olarak ifa edildiğini, mevcut bağlantı hattı ile müvekkiline sağlanan doğal gaz kapasitesinin müvekkilinin ihtiyacını karşılamaya yetmemesi üzerine taraflar arasında Bağlantı Anlaşması'na istinaden 08/02/2018 tarihinde Ek Bağlantı Anlaşması imzalandığını, anlaşma neticesinde, müvekkilinin adresinde kurulu tesisindeki mevcut bağlantı hattı ve bağlı ekipmanlara ek olarak, yeni tüketim noktası kullanımı için 300 metre küp kapasiteli doğal gaz arzını karşılayabilecek 1 adet 500 m3/h RMS/B tesis edildiğini ve karşılığında müvekkili şirket tarafından davalıya KDV dahil 163.164,50.TL ödendiğini, davalı tarafından müvekkili şirkete gönderilen yazıda dava dışı ... İnşaat A.Ş. unvanlı şirketin müvekkili tarafından yaptırılan mevcut doğal gaz bağlantı hattı üzerinden 2000 m3/h kapasiteli doğal gaz arzı sağlanmasını talep ettiği ve müvekkilinin tesisinin mevcut doğal gaz tüketimi, dava dışı şirketin kapasitesi ve şebekenin dizayn kapasitesi değerlendirilerek bu talebin uygun bulunduğunun bildirildiğini, müvekkili şirket tarafından gönderilen cevabi yazıda ise 2018 yılı onaylı yatırım bütçesinde Cıvata Fabrikası için plananan yatırımların 2018 yılında yaşanan ekonomik kriz ve 2020 yılının neredeyse tamamında etkili olan Covid pandemisi nedeniyle 2021 yılına alındığı, her iki tesisin toplam doğal gaz ihtiyacının yaklaşık 4.400-4.500 m3/h olacağının hesaplandığı, yatırımlar sonrası doğacak gaz ihtiyacı nedeniyle mevcut bağlantı hattından gaz temini talep edildiği ve müvekkiline öncelik tanınması gerektiğinin belirtildiği, ancak müvekkili şirketin doğacak doğal gaz ihtiyati nedeniyle bizzat müvekkili tarafından tüm maliyeti karşılanarak yaptırılan ve ileride planlanan yatırımlar gözetilerek kapasitesi belirlenen mevcut bağlantı hattı üzerinden objektif ve yazılı olarak da belgelendirdiği ihtiyaçları doğrultusunda doğal gaz arzı için ek bağlantı anlaşması yapılması konusunda davalı ile yaptığı tüm iyi niyetli ve yapıcı görüşmeler akim kaldığını, davalı tarafın müvekkili ile anlaşma imzalamaya yanaşmadığını, üstelik davalı tarafından dava dışı ... şirketine hitaben yazılan tesise bağlantı hattı yapılması planlandığı ve bağlantı hattı için müvekkili şirkete 828.032,23 TL + KDV tutarında katılım bedeli ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini, müvekkiline ödenmesi gerektiği belirtilen tutar için fazlaya dair tüm talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla müvekkili şirketin doğal gaz ihtiyacının karşılanması amacıyla, mevcut bağlantı hattından müvekkiline ait tesise 4.456 m3/h kapasitesli doğal gaz arzının sağlanmasına ve esas hakkında verilecek karar kesinleşinceye dek ihtiyati tedbir yoluyla davalı tarafından dava konusu bağlantı hattından dava dışı ... şirketine ait tesise bağlantı hattı yapılmasının menine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; öncelikle görev itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin EPDK tarafından verilen lisans kapsamında faaliyetlerini yürüttüğünü, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 36. Maddesi "münferit bağlantı hattı olan doğal gaz müşterilerinin bu hatları üzerinden başka bir müşteriye bağlantı yapılmasının gerekmesi durumunda mevcut müşterinin görüşü alınarak ve mevcut müşterinin kapasitesini etkilemeyecek şekilde, dağıtım şirketince tespit edilecek uygun bağlantı noktasından bağlantı yapılacağını, hattın bedelini ödemiş olan müşteriye bağlantı noktası ve kapasite kullanım oranıyla belirlenecek bedelin ödenmesi gerektiğinin yeni gelen müşteriye bildirildiğini, uygulamaya ilişkin usul ve esasların kurul kararı ile belirlendiğini, bağlantı talebi reddedilen talep sahibinin, dağıtım şirketinin kararının kendisine ulaştığı tarihten 60 gün içerisinde kuruma yazılı olarak başvurarak bağlantının teknik ve ekonomik olarak mümkün olup olmadığının tespitini isteyebileceğini, kurulun, dağıtım şirketinin konu hakkındaki savunmasını aldıktan sonra bu maddede belirtilen esasları ihlal edildiğinin tespiti halinde dağıtım şirketinin kurulun kararına uymak zorunda olduğunu, serbest tüketicilerin bağlantı hattı, bedeli kendilerine ait olmak üzere dağıtım şirketinin uygun göreceği yerden şebekeye bağlanacak şekilde, serbest tüketicinin seçimine bağlı olarak dağıtım şirketine veya sertifika sahibine yaptırıldığını, bağlantı ve servis hatlarının test ve kontrolü dağıtım şirketince tamamlandığını ve işletmeye alındığını.." şeklinde düzenlendiğini, davacı şirketin bağlantı anlaşması imzalandıktan sonra 06.03.2013 tarihinde şirketin 3-5 yıl içerisinde yapacağı yatırımlar için 6000 m3/h doğal gaza ihtiyacı olacağı ve basınç düşürme ve ölçüm isasyonu giriş noktasından geçen toplam doğal gazın kendilerine rezerve edilmesini istediklerini, ancak geçen sürede herhangi bir başvuru yapılmadığından bağlantı anlaşması imzalanmadığını ve kapasite rezervi yapılmadığını, sonrasında davacı şirketin 08.02.2018 tarihinde 300 m3/h doğal gaz arzı talep ettiğini, davacının müvekkili şirket ile imzalanan ilk bağlantı anlaşmasının üzerinden 11 yıl, davacının 6000 m3/h doğal gaz rezervasyon talebinin üzerinden ise 8 yıl geçmesine karşın davacı müvekkili şirketten sadece 300 m3/h doğal gaz talebinde bulunduğu, dava dışı ... şirketinin Asfalt ... tesisi için 3.034 m3/h kapasiteli doğal gaz bağlantı talebinde bulunulduğunu, davacı şirkete bu konuda görüşünün sorulduğunu, ve ... İnşaat tarafından ... enerjiye ödenek olan bağlantı katıılım bedelide bildirildiğini, davacı şirketin 2021 yılı içerisinde yatırım planlarının olduğu bu nedenle ... şirketine doğal gaz arzının sağlanmasına yönelik olumsuz görüş bildirdiğini, müvekkili şirketin uyuşmazlık hakkında EPDK'dan görüş sorulduğunu ve Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 36. Maddesi belirtilerek "..Sonuç olarak, mevcut müşterisinin kapasite artışındaki iddiasının kısa vade de gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine ilişkin nihai değerlendirmenin şirketçe yapılarak yönetmelik ve bağlantı anlaşması hükümleri kapsamında müşterinin mevcut kapasitesinin karşılanmaya devam edilmesi ve bağlantı noktasıyla kapasite kullanım oranı dikkate alınarak belirlenecek katılım payının ynei gelen müşteri tarafından mevcut müşteriye ödenmesi kaydıyla yeni başvuruda bulunan firmanın bağlantısının tamamlanabileceği,"nin bildirildiği, tarafların başvuru tarihleri dikkate alındığında yasal yükümlülüklerini yerine getiren dava dışı ... İnşaat A.Ş. İle bağlantı anlaşması yapılmasının ise mevzuat hükmü gereği müvekkili açısından yasal zorunluluk arz ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; Davacı şirket ile davalı şirket arasındaki doğal gaz arzına ilişkin bağlantı sözleşmesinin 2009 yılında kurulduğu, davacı şirket tarafından 2013 yılında davalı şirkete başvurularak 3-5 yıl içerisinde yapılacak projeler nedeniyle 6.000 m3/h doğal gaz arzına ihtiyaç duyulacağının bildirildiği, ancak 2018 yılında yapılan başvuruda 300 m3/h doğal gaz arzı başvurusunda bulunulduğu, 6.000 m3/h doğal gaz arzının davacı tarafından talep edilmediği gibi davacı tarafından gerçekleştirilecek projelerin ekonomik konjonktür ve 2020 yılında dünyada ortaya çıkan Covid-19 pandemisi nedeniyle ertelendiği belirtilmiş ise de, davacı tarafından yapılacak projeler için 4.400-4.500 m3/h doğal gaz arzına ihtiyaç duyulacağı yönünde yapılan hesaplama dikkate alındığında davacının doğal gaz arzına hangi tarihte ihtiyaç duyulacağının tam olarak tespit edilemediği gibi projelerin gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğinin tam olarak tespit edilemediği, dava dışı şirkete doğal gaz arzı sağlanmasının ardından, davacı şirket tarafından yapılabilecek yatırımlar ve doğabilecek ihtiyaç değerlendirilerek daha sonra müdahalenin önlenmesi istenebileceği anlaşılmakla davanın açıldığı tarih itibariyle davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığından söz konusu kısım yönünden davacının davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkil şirketin somut ve ciddi bir biçimde doğal gaz talebinde bulunmasına karşın salt doğal gaz arzına hangi tarihte ihtiyaç duyulacağının ve projelerin gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğinin tam olarak tespit edilemediği gerekçeleriyle hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, belirtilen yatırımlar için müvekkilinin görüşmeler yaptığını, müvekkiline teklif yazıları gönderildiğini, bu durumun müvekkilinin yatırımları gerçekleştirme konusunda ciddi bir hazırlık faaliyeti içerisinde olduğunu gösterdiğini, davalının müvekkilinin doğal gaz ihtiyacının somut ve ciddi olmadığı yönünde herhangi bir itirazda bulunmadığını veya bu anlama gelebilecek hiçbir gerekçe öne sürmediğini ve yargılama sırasında böyle bir savunma yapmadığını, gerekçeli kararda dava dışı şirkete doğal gaz arzı sağlanmasının ardından müvekkil şirket tarafından yapılabilecek yatırımlar ve doğabilecek ihtiyaçlar değerlendirilerek daha sonra müdahalenin önlenmesinin istenebileceği yönündeki gerekçesinin isabetsiz olduğunu, müvekkilinin talebi karşısında, hakim durumda olan davalı dağıtım şirketinin sözleşme kurma zorunluluğu bulunduğunu, mevcut bağlantı hattını inşa ettiren müvekkil şirketin gaz arzı konusunda öncelik hakkına sahip olduğunu, müvekkil talebinin kabul edilmesi halinde, kapasitenin atıl kalmaksızın en verimli şekilde kullanılmasının sağlanmış olacağını, bağlantı hattının dava dışı şirkete kullandırılmasının adaletsiz sonuçlara yol açtığını, kanunda uygulanabilir bir hükmün olmadığı kanaatine varılsa daha, hakimin hukuk yaratması kurumu uyarınca müvekkil şirketin haklı beklentilerinin korunması gerektiğini, davalı tarafın müvekkil ve dava dışı şirkete eşit yaklaşmayarak, açıkça kötü niyetli bir tavır sergilediğini, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava taraflar arasındaki mevcut doğalgaz bağlantı hattı üzerinden sağlanan doğlagaz arz kapasitesinin arttırılması istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, taraflar arasında 06.08.2009 tarihinde bağlantı anlaşması, doğal gaz kapasitesinin ihtiyacı karşılamaya yetmemesi üzerine 08.02.2018 tarihinde ek bağlantı anlaşması yapıldığı, davalının 20.07.2020 tarihli yazıyla davacının mevcut doğal gaz bağlantı hattı üzerinden dava dışı şirkete ait tesise bağlantı hattı çekilmesinin uygun bulunduğunun davacıya bildirildiği, ancak davacının civata fabrikası için planlanan yatırımlarını 2021 yılına alındığı ve doğal gaz ihtiyacının yaklaşık 4.400-4.500 m3h olacağının hesaplandığı, yapılan görüşmelere rağmen davalının doğal gaz arzı için ek bağlantı anlaşması yapmaya yanaşmadığı ileri sürülerek mevcut bağlantı hattı üzerinden 4.456 m3/h kapasiteli doğalgaz arzı sağlanmasına karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise davacının 2021 yılında yatırım planları olduğu bu sebeple ... İnşaat A.Ş.ye doğal gaz arzına yönelik olumsuz görüş bildirildiğini, ... İnşaat AŞ ile 2000 m3/h doğal gaz arzı kapasiteli bağlantı anlaşması imzalandığını davacı tarafın 4500 m3/h doğal gaz kapasiteli bağlantı talebine ilişkin yazışmaların devam ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h maddesi uyarınca hukuki yarar dava şartı olup, davacının açtığı dava ile korunabilecek güncel bir hukuki yararının bulunması gereklidir. Dava şartları kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilmelidir.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ışığında davalı tarafından mevcut bağlantı hattından dava dışı şirkete bağlantı hattı yapılacağının bildirilmesi üzerine davacı tarafından 2018 yılı onaylı yatırım bütçesinde yer alan civata fabrikası için planlanan yatırımların ekonomik kriz ve covid nedeniyle 2021 yılına alındığı, planlanan yatırımlar için toplam doğal gaz ihtiyacının yaklaşık 4400-4500 m3/h olacağının hesaplandığı, mevcut bağlantı hattında davacıya öncelik tanınması gerektiğinin davalıya bildirildiği, ancak ek doğal gaz talebinin davalı tarafından karşılanmadığından bahisle davacıya ait tesise mevcut bağlantı hattı üzerinden doğal gaz arzının sağlanmasına karar verilmesine yönelik açılan davada, davacının civata fabrikası yatırımına ilişkin projenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin belirli olmadığı gibi davacının doğal gaz arzına da hangi tarihte ihtiyaç duyacağının tespit edilmediği, davacının dava tarihi itibariyle dava yoluyla korunması gerekli güncel bir hukuki yararının bulunmadığı ilk derece mahkemesince hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2021 tarih ve ... Esas, ... sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,

6)HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 27/03/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır