Karar Detayı

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1245

KARAR NO : 2024/1553

KARAR TARİHİ : 30/09/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/03/2024

NUMARASI : ... D.İŞ ... KARAR

TESPİT

TALEP EDEN : ... - (TCKN:...),

KARŞI TARAF : ... -

İLGİLİ : ... - TCKN:...,

TALEP : Tespit (D.İş)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 30/09/2024

YAZIM TARİHİ : 30/09/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2024 tarih ve ... D.İş , ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ :

Davacı dava dilekçesi ile; Dava konusunun Türk Ticaret Kanunu kapsamında Anonim Şirket kuruluşu, tescil ve ilanı ile ilgili ticari vekil veya tacir yardımcısı durumu ile ilgili yasal mevzuat kapsamında somut olayda davalı olan ... Yapı Sistemleri Sanayi Dış Ticaret Anonim Şİrketi tarafından ilgili ... tarafına verilen basit noter vekaleti ile ... şahsının bu davalı anonim şirketin yetkilisi ticari vekili ve tacir yardımcısı olup olmadığı hukuki durumunun tespiti, basit noter vekaleti ile TTK ve TBK kapsamında ilgili ... şahsının davalı anonim şirket adına şirketin satış fatura tahsilatlarını bizzat kedi şahsi banka hesabına fatura tahsilat veya bizzat elden kendi şahsına elden fatura tahsilat yetkisi olup olmadığı durumunun tespiti olduğunu, .... Genel İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı icra dosyasında taraf olarak alacaklı tarafın kendisi borçlu tarafın ise davadaki karşı taraf olan ... Yapı Sistemleri Sanayi Dış Ticaret Anonim Şirketi olduğunu, tacir olan ... Yapı Sistemleri Sanayi Dış Ticaret Anonim Şirketi'i firmasının 2012 yılı içerisinde başlamak üzere tapuları-araçları ve banka hesapları hacizli blokeli durumda iken ekte yer alan 2 adet fatura evrakında görüleceği gibi 3. Şahıs tacir kurum olan ... İnşaat İş Makinaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Firmasına satış yaptığı ticari ilişkide bulunduğunun sabit olduğunu, faturalı malları alan 3. Şahıs tacir kurum olan ... Limited Şirketi'nin bu faturaları aldıklarını kabul ettiklerini, aldıkları bu faturaların ödemesini fatura sahibi tüzel kurum olan karşı taraf tacir olan ... Yapı A.Ş. Firmasına ödeme yerine ilgili ... şahsına ödeme yaptıkları iddiasıyla ödeme savunmasında bulundukları,anonim şirket için ticari vekil veya tacir yardımcısı durumunun tespiti için anonim şirketler için yetkili, tacir vekili, tacir yardımcısı durumunun yetki devri durumunun tacirin keyfine göre değil amir yasa hükümlerine göre belirlemek amacıyla keyfi yetki devri iddialarının önüne geçmek amacıyla hukuki yararının var olduğunu, dava şartı olarak ticari ilişki ve hukuki yarar ilkesinin mevcut olduğunu, TTK kapsamında Anonim Şirket kuruluşu tescil ve ilanı ile ilgili ticari vekil veya tacir yardımcısı durumu ile ilgili yasal mevzuat kapsamında davalı olan ... Yapı Sistemleri Sanayi Dış Ticaret A.Ş tarafından ilgili ... tarafına verilen basit noter vekaleti (....Noter 02/06/2011 tarih ... yevmiye sayılı) ile ...'ın bu davalı Anonim Şirketinin yetkilisi, ticari vekili veya tacir yardımcısı olup olmadığının ve hukuki durumlarının tespiti ile yine bu basit noter vekaleti ile TTK ve TBK kapsamında ilgili ... şahsının davalı Anonim Şirket adına Anonim Şirketinin satış fatura tahsilatlarını bizzat kendi şahsi banka hesabına fatura tahsilat veya bizzat elden kendi şahsına elden fatura tahsilat yetkisi olup olmadığı durumlarının tespiti ile bu noter vekaletinin taraflar arasında bir alacak temlik sözleşmesi olup olmadığı durumlarının tespiti ile, tespit istenen hususların tespitinin ticaret hukuku alınında üniversite hocası bilirkişiler vasıtası ile yaptırılması ve oluşacak vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı olan karşı tarafa aidiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2024 tarih ve ... D.İş, ... Karar sayılı kararı ile;" talep eden tarafın talebinin karşı taraf şirketin tahsilat yapma yetkisinin ilgili kişiye ait olup olmadığının tespiti olup karşılıklı yargılamayı gerektirmesi nedeniyle delil tespitine konu olamayacağı, bu talebin ancak 6100 sayılı HMK.nun 106. maddesi kapsamında açılacak davada inceleme konusu yapılabileceği ve delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunmaması nedeniyle hukuki yarar yokluğu değerlendirilerek tespit talebinin reddine karar vermek gerektiği" " HMK 400. Maddesi ve devamı maddeleri gereğince tespit talebinin reddine" şekilinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkemedeki açılan davaları için yerel mahkemece reddedilen gerekçeler ve red gerekçesi yapılan kanun maddesi yanlış değerlendirildiğini, davanın HMK madde 106/1 amir hükmü gereği tespit davası olarak açıldığını, mahkemenin dava talebini HMK madde 106 kapsamında değerlendirme yerine sehven HMK 400. Maddesi kapsamında değerlendirme yaptığını, somut olayda taraflar tacir olup hukuki uyuşmazlık konusu olan Ticaret Hukuki konusunun aydınlatılması tespiti için ticaret mahkemesince, heyetince, istinaf dairesi heyetince tespit kararına ihtiyaç olduğunu, somut olaydaki karşı taraf sıfatındaki tacir olan ... Yapı Sistemleri Sanayi Dış Ticaret A.Ş. Firmasının tüzel kişi kurum olduğunu, Anonim Şirket'in tacir türüne sahip tüzel bir şirket olduğunu, takip borçlusu davalının Anonim Şirketi'in ticaret sicil gazetesinde de görüleceği gibi takip borçlusu merkezinin İstanbul'da olup İstanbul'da da üretimi var olduğunu, teşvik nedeniyle ... Organize Sanayinde kuruluş yaptığını ve ... Organize Sanayi Bölgesi'nde kurulu fabrikada taşyünü asma tavan panel dekorasyon ürünleri üretimi yaptığını, davalı Anonim Şirket'in fabrikasında bizzat çalıştığını ve yurtiçi ve yurtdışı fuar, tanıtım ve projelendirme hizmetlerinde çalıştığını, firmanın öncesi firmaları ve bu firmayı bizzat tanıdığını, 2015-216-2017-2018-2019 yıllarında üretilen dekorasyon ürünlerinin KDV oranının %18 olduğunu, şu durumda güncel KDV ise %20 olduğunu, davalı takip borçlusu ... Yapı A.Ş satış faturaları evrakında alt kısmında fatura sahibi takip borçlusu ... Yapı A.Ş şirketine ait 4 adet banka iban numarası yazılı olduğu halde, davalının fatura ödemelerini fatura sahibi tüzel kurum banka hesaplarına ödeme kolaylığından kaçma şekli takip borçlusunun banka hesaplarının hacizli blokeli olmasından kaynaklı olduğunu ve bu şekilde takip borçlusundan alacaklı olan alacaklıların alacak hakkı karşısında davalı firma kötü niyet sergilediğini ve faturalarla alakasız ilgisiz ... şahsına ödeme iddiasında elden ödedim iddiasında bulunduğunu, burada kanuna karşı olduğunu, davalı borçlusu ... Yapı A.Ş'nin bağlı olduğu İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce mahkemeye ibraz edilmiş sicil gazete cevaplarında ... şahsının takip borçlusu ... Yapı A.Ş firmasının yetkilisi olmadığını ve yine takip borçlusu ... Yapı A.Ş. Tarafından ... şahsına verilen basit noter vekaletinin sadece takip borçlusu ... Yapı A.Ş. Vergi numarasına tanımlı banka hesaplarına yatan paraları bankadan para çekme yetkisi dışında bir yetkinin olmadığını, satış faturalarının tahsilat yetkisinin verilmediğini, fakat bu sabit durum için taraflar tacir olup uyuşmazlık hukuki konusunun tespit için Ticaret Mahkemelerince tespit kararına ihtiyaç olduğunu, davalıdan faturalı malı alan tacir ile davalı takip borçlusu her iki şirkette ticari tacir şirket ve kurumlar vergisi beyannamesi mükellefleri olduğunu, bu şekilde anayasal zorunluluk olan tacirler arasındaki fatura tahsilat ve ödeme şekli zorunluluklarını bildikleri halde ikisi birlikte kötü niyet sergileyerek davalıdan takip borçlusundan alacaklı olan 3. Kişilerin alacaklarını vermemek için böyle kanunen karşı hileli yollara başvurduklarının sabip olduğunu, fakat bu sabit durum için taraflar tacir olup uyuşmazlık konusunun tespiti için Ticaret Mahkemesince tespit kararına ihtiyaç olduğunu, bu nedenlerle HMK madde 106/1 amir hükmü gereği tespit davayı yoluyla mahkemeden bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun olup olmadığının belirlenmesi talebiyle açılan tespit davalarının HMK Madde 106/1 kapsamında tespit davası olduğunu, yerel mahkemenin ... D.İş, ... Karar sayılı kararının kaldırılmasını, devamında dosyanın eksiklik olmayıp istinaf dairesi heyetince talepleri için karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş , ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibariyle tespit istemine ilişkindir.

Tespit talep eden talep dilekçesi ile, karşı taraf ... Yapı Sistemleri Dış Ticaret Anonim Şirketi tarafından ...'a verilen ve ticaret sicile tescil edilmeyen ve Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilmeyen noter vekaleti nedeniyle ...'ın davalı şirketin temsilcisi, yetkilisi, ticari vekili veya tacir yardımcısı olup olmadığının tespiti, yine ...'ın fatura tahsilat, muhasebe finans yetkisi olup olmadığının tespiti, vekaletname nedeniyle şirket ile şahıs arasında temlik sözleşmesi olup olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince tespit isteyenin talebinin reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı tespit isteyen tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, mahkemece verilen kararın kesin olduğu gerekçesi ile istinaf talebinin yapılmış sayılmasına dair ek karar ile karar verilmiş, verilen ek karar tespit talep eden tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile ilgili konularla sınırlı olarak yapılmıştır.

Talep dilekçesi ve dosya kapsamına göre; mahkemeden, ... isimli kişinin davalı ... Yapı Sistemleri Sanayi Dış Ticaret Anonim Şirketi'nim temsilcisi, yetkilisi, ticari vekili veya tacir yardımcısı olup olmadığının, fatura tahsilat, muhasebe finans yetkisi olup olmadığının tespiti, davalı şirket ile şahsı arasında temlik sözleşmesi niteliğinde olup olmadığının tespitinin talep edildiği, bu haliyle istemin HMK'nın 106 maddesine göre tespit davasının konusunu oluşturduğu, delil tespitine yönelik HMK'nın 400 ve devamı maddeleri kapsamında olmadığı, talep edenin, anılan karara karşı HMK'nın ve 346. maddelerine göre istinaf başvurusunda bulunamayacağına ilişkin mahkeme ek kararının yerinde olmadığı ancak davacı tarafça değişik iş kaydından talepte bulunulduğu, anılan talebin karşı tarafa husumet yöneltilerek esas kaydından görülmesi gereken dava çeşidi olduğu, bu durumda ilk derece mahkemesince sonuç olarak talebin reddine karar verilmiş olmasının yerinde olduğu, tespit talep edenin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, tespit talep edenin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2024 tarih ve ... D.İş, ... sayılı kararına karşı tespit talep eden tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2)-Tespit talep edenin adli yardım talebi kabul edildiğinden HARÇ ALINMASINA VE İADESİNE YER OLMADIĞINA,

3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince tespit talep eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin tespit talep eden üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362 maddesi gereğince kesin olmak üzere 30/09/2024 tarihinde karar verildi.

...

Başkan

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Üye

...

¸e-imzalıdır

...

Katip

...

¸e-imzalıdır