Karar Detayı

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1239 - 2024/1456

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1239

KARAR NO : 2024/1456

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/11/2023

NUMARASI : ... ESAS ... KARAR

DAVACI : ... TİCARET ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ : Av.

DAVALI : HASIMSIZ

DAVANIN KONUSU : Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 09/09/2024

YAZIM TARİHİ : 09/09/2024

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkil şirket tarafından işletilmekte olan "... ili ... Mah ... Cad. A Blok N:61 ... /..." Adresinde açık halde bulunan ... ... ... Cad. ... ... satış mağazası 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş Pazarcık ve Elbistan 7.6 büyüklüklerinde yaşanan ve çok büyük yaralar açan deprem felaketi nedeniyle ağır hasar aldığını ve yağmalama olayları meydana geldiğini, müvekkili şirket açısından mağazaya girilmesi can güvenliği açısından uygun olmadığını, elverdiği ölçüde tarafça mağazada bulunan belgelerin zayi olup olmadığının tespitine çalışıldığını, mağaza içerisinde bulunan mağazaya ait yazarkasa, yazar kasa datası, Ocak 2022 döneminden itibaren Sevk İrsaliyeleri, Ekü (Yazarkasa), Günlük Z Raporları, Mali Hafıza Raporları (NCR + Profilo), Banka Pos Slipleri ve sair her türlü belge ve evrak zayi olduğunu beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre dava süresi içerisinde açılmış olup, meydana gelen deprem nedeniyle davacıya ait bir kısım defterlerin ve belgeler ile ilgili zayi belgesi verilmesini talep ettiğinin anlaşıldığını, mahkemece Bilirkişi ...'dan alınan 05.07.2023 tarihli rapora göre; dava konusu şirketin bulunduğu yerin yıkılmadığını, hasar durumunun az hasarlı olarak Bakanlık tarafından belirlendiğini, mağazanın çalışır durumda olduğunu, davacı tarafa dava dilekçesinde dayandığı yağma olayı hakkında savcılık dosya numarasını ve hangi yıla ait hangi defter ve belgelerin zayi olduğunu bildirmek üzere kesin süre verilmesine rağmen beyanda bulunmadığını, işbu yargılamada resen araştırma ilkesi değil taraflarca getirme ilkesinin geçerli olduğu anlaşıldığından TTK'nun 82/7 maddesinde belirtilen sebeplerin var olması ve bunun belgelendirilmesi halinde zayi belgesinin verilebileceğinin açık olmakla birlikte davacıya ait ticari defter, fatura ve vergiye esas belgelerin zayi olma gerekçesinin yasanın aradığı şartlara uymadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekilinin istinaf talebi ile; Mahkemece yapılan yargılama sonucu, davanın reddine ilişkin verilen karar yerinde olmadığından usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf yoluna başvurmak zorunluluğunun doğduğunu, dava dosyasına bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından sunulan bila tarihli bilirkişi raporu eksik incelemeye dayalı ve deliller toplanmadan düzenlenmiş olması nedeniyle bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının mahkemece değerlendirilmediğini, -yazarkasa, yazarkasa datası, Ekü Yazarkasa, günlük Z raporları, mali hafıza raporları (NCR+ Profilo), banka pos slipleri bakımından yapıldığı belirtilen incelemede bu cihazların/belgelerin zayi olduğuna dair inceleme yapılmadığından bilirkişi raporu sadece dava dilekçesi ve mahkemece verilen izin kapsamıyla sınırlı olarak yapıldığını, dava dosyasında delillerin toplanmadan eksik incelemeye dayalı olarak bilirkişi raporu düzenlendiğini, mücbir sebebin varlığının kabul edilmesine rağmen bilirkişi tarafından evrakların zayi kapsamında olmadığına dair tespitin gerekçesinin açıklanmadığını, eksik incelemeye dayalı olarak düzenlenen bila tarihli bilirkişi raporuna itiraz edildiğini, bilirkişi raporunda 6 Şubat ve devamında meydana gelen büyük deprem felaketleri nedeniyle hasar alan mağazalardan dolayı evrak temin etmenin imkânsız olduğu hususları bilirkişi tarafından rapor kapsamında değerlendirilmemiş olması nedeniyle mahkemece eksik inceleme yapıldığını, bu nedenlerle; Davanın reddine ilişkin ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29.11.2023, tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın bu nedenlerle istinaf incelemesinden geçmek suretiyle müvekkil şirket lehine kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER :

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2023 tarih ve ... Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesi gereğince açılmış Zayi Belgesi Verilmesi talebine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, ... Mahallesi, ... Caddesi ... adresinde bulunan ... satış mağazasının 06/02/2023 tarihindeki deprem felaketi nedeniyle ağır hasar aldığı, mağazaya girilmesi can güvenliği açısından uygun olmadığı, depremden sonra mağazada yağma olaylarının gerçekleştiği, kendi imkanları ile belgelerin zayi olup olmadığının tespit edilmeye çalışıldığı, mağaza içerisinde bulunan mağazaya ait yazarkasa, yazar kasa datası, Ocak 2022 Döneminden itibaren Sevk İrsaliyeleri, Ekü (Yazarkasa), Günlük Z Raporları, Mali Hafıza Raporları (NCR + Profilo), Banka Pos Slipleri ve sair her türlü belge ve evrak zayi olduğunu beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

TTK 82/7. Maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmü düzenlenmiştir.

Mahkemece bilirkişi ...'dan alınan 05.07.2023 tarihli rapora göre; dava konusu şirketin bulunduğu yerin yıkılmadığı, hasar durumunun az hasarlı olarak bakanlıkça belirlendiği, mağazanın çalışır durumda olduğu, davacı tarafa dava dilekçesinde dayandığı yağma olayı hakkında savcılık dosya numarasını bildirmek üzere yine hangi yıllara ait belgelerin zayi olduğu hususunda beyanda bulunmak için kesin süre verildiği, kesin süre verilmesine rağmen beyanda bulunmadığı, TTK'nun 82/7 maddesinde belirtilen sebeplerin var olması ve davacı tarafça bu hususun belgelendirilmesi halinde zayi belgesinin verilebileceği ancak buna ilişkin davacı tarafça dosya kapsamına sunulan herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca TTK'nun 68.maddesi uyarınca zayi belgesi tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtlar için verilebilir, saklanması gereken belgelerin tacirin yasal defter kayıtlarına intikal eden ya da etmesi gereken mal ve hizmet alımlarının dayanağını oluşturan belgeler olmalıdır.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği yazar kasa, kullanılıp kullanılmadığı belli olmayan irsaliyeler, slipler, gider pusulaları, Z raporları yönünden TTK 68.maddesi uyarınca zayi belgesi verilemeyeceğinden ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 427,60.TL istinaf karar harcı peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,

5)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nin 362/1-ç maddesi gereğince kesin olmak üzere 09/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır